Skip to the text

Caput XLVII

Nathan, David, Salomon, Roboam, Ieroboam.

VERSIO VULGATA.

  1. Post hæc surrexit Nathan propheta in diebus David. SIXTINA VERSIO.

Et post hoc surrexit Nathan prophetare in diebus David. 1. Post hæc... Nathan. Seriem prophetarum editurus, a Samuele pergit ad [213]

  1. Et quasi adeps separatus a carne, sic David a filiis Israel.

  2. Cum leonibus lusit, quasi cum agnis : et in ursis similiter fecit sicut in agnis ovium in juventute sua.

  3. Numquid non occidit gigantem, et abstulit opprobrium de gente ?

  4. In tollendo manum, saxo fundæ dejecit exultationem Goliæ :

  5. Nam invocavit Dominum omnipotentem, et dedit in dextera ejus tollere hominem fortem in bello, et exaltare cornu gentis suæ.

  6. Sic in decem millibus glorificavit eum, et laudavit eum in benedictionibus Domini, in offerendo illi coronam gloriæ :

  7. Contrivit enim inimicos undique, et extirpavit Philisthiim contrarios, usque in hodiernum diem : contrivit cornu ipsorum usque in æternum.

  8. In omni opere dedit confessionem Sancto, et Excelso in verbo gloriæ.

  9. De omni corde suo laudavit Dominum, et dilexit Deum, qui fecit illum : et dedit illi contra inimicos potentiam :

  10. Et stare fecit cantores contra altare, et in sono eorum dulces fecit modos.

  11. Et dedit in celebrationibus decus, et ornavit tempora usque ad consummationem vitæ : ut lauda- Quasi adeps separatus a salutari ; sic David a filiis Israel.

Cum leonibus lusit, quasi cum agnis, et in ursis, sicut in agnis ovium.

In juventute sua, numquid non occidit gigantem, et abstulit opprobrium de gente ?

In tollendo manum in saxo fundæ, et dejiciendo exultationem Goliae.

Nam invocavit Dominum altissimum : et dedit in dextera ejus robur, tollere hominem fortem in bello, exaltare cornu gentis suæ.

Sic in decem millibus glorificavit eum, et laudavit eum in benedictionibus Domini, in afferendo illi coronam gloriæ.

Contrivit enim inimicos undique, et extirpavit Philisthiim contrarios : usque in hodiernum diem contrivit cornu ipsorum.

In omni opere suo dedit confessionem Sancto excelso, verbo gloriæ :

In omni corde suo laudavit, et dilexit eum qui fecit ipsum.

Et stare fecit cantores contra altare, et ex sono eorum dulces fecit modos.

Dedit in celebritatibus decus, et ornavit tempora usque ad consummationem ; in laudando ip- Nathan, quo prophetante, res Davidis. Is enim est, quo auctore, de templo et regia successione promissa suscepit, et pœnitentiam egit, et Salomonem unxit : II Reg. , vii, xii ; III Reg., i.

  1. Et quasi adeps separatus a carne. Comparatio ducta a ritu sacrificiorum. Adeps pars optima sacrificii, ac Domino separata, ita David. Græc. separatus a salutari, a victima pro salute, Levit., iii, 3, eodem sensu. De reliquis vide I et II Reg.

  2. Stare fecit cantores : ordinavit levitici ordinis officia. I Paral., xxiii et seqq. [214]

rent nomen sanctum Domini, et amplificarent mane Dei sanctitatem.

  1. Dominus purgavit peccata ipsius, et exaltavit in æternum cornu ejus : et dedit illi testamentum regni, et sedem gloriæ in Israel.

  2. Post ipsum surrexit filius sensatus, et propter illum dejecit omnem potentiam inimicorum.

  3. Salomon imperavit in diebus pacis, cui subjecit Deus omnes hostes, ut conderet domum in nomine suo, et pararet sanctitatem in sempiternum. Quemadmodum eruditus es in juventute tua !

  4. Et impletus es, quasi flumen, sapientia : et terram retexit anima tua.

  5. Et replesti in comparationibus ænigmata : ad insulas longe divulgatum est nomen tuum, et dilectus es in pace tua.

  6. In cantilenis, et proverbiis, et comparationibus, et interpretationibus miratæ sunt terræ,

  7. Et in nomine Domini Dei, cui est cognomen Deus Israel.

  8. Collegisti quasi aurichalcum aurum, et ut plumbum complesti argentum,

  9. Et inclinasti femora tua mulie- sos nomen sanctum ejus, et a mane personando sanctitatem.

Dominus abstulit peccata ipsius, et exaltavit in æternum cornu ejus : et dedit illi testamentum regum, et thronum gloriæ in Israel.

Cum hoc surrexit filius sciens, et propter illum habitavit in latitudine.

Salomon regnavit in diebus pacis, cui Deus requiem dedit in circuitu ; ut conderet domum in nomine ejus, et pararet sanctitatem in sempiternum.

Quam sapiens fuisti in juventute tua : et impletus es ; quasi flumen, intellectu ! Terram contexit anima tua.

Et replesti in parabolis ænigmatum. Ad insulas longe pervenit nomen tuum ; et dilectus fuisti in pace tua.

In cantilenis et proverbiis et parabolis et interpretationibus, te miratæ sunt terræ.

In nomine Domini Dei, cui cognomen est Deus Israel,

Collegisti quasi stannum, auram ; et ut plumbum multiplicasti argentum.

Inclinasti femora tua mulieri- 13. Purgavit peccata : II Reg., xii, 13. Testamentum regni, legem de regno ejus domui dando in hæreditatem. II Reg., vii, 12 et seqq.

  1. Eruditus es in juventute tuti. Converso sermone ad Salomonem ; qui a Deo doctus puer, et ab initio regni, III Reg., iii, et jam inde ab ortu vidit David parentem de templo assidue cogitantem, II Reg., vii, xxiv.

  2. Terram retexit. Græc. contexit : anima tua ; quod explicatur vers. 17, 18. Replevit enim terram proverbiis, parabolis, sive comparationibus, id est, similitudinibus, ænigmatibus, canticis, cujus quippe parabolæ ad tria millia fuerint, carmina autem ad quinque millia, III Reg., iv, 31, 32 ; x, 24. De Salomonis autem longe lateque, et usque ad insulas, hoc est, phrasi hebraica, ad extrema terrarum divulgato nomine ; habes III Reg., iv, 31, 34 ; tum cap. x, 1, 11, 22.

  3. Collegisti... aurum. De auri argentique copia : III Reg., x, 14, 20 ;. II Paral., ix, 13, 27, etc.

  4. Potestatem habuisti in corpore tuo : quasi accepta licentia eo utendi pro [215]

ribus : potestatem habuisti in corpore tuo :

  1. Dedisti maculam in gloria tua, et profanasti semen tuum inducere iracundiam ad liberos tuos, et incitari stultitiam tuam :

  2. Ut faceres imperium bipartitum, et ex Ephraim imperare imperium durum.

  3. Deus autem non derelinquet misericordiam suam, et non corrumpet, nec delebit opera sua, neque perdet a stirpe nepotes electi sui : et semen ejus, qui diligit Dominum, non corrumpet.

  4. Dedit autem reliquum Jacob, et David de ipsa stirpe.

  5. Et finem habuit Salomon cum patribus suis.

  6. Et dereliquit post se, de semine suo, gentis stultitiam,

  7. Et imminutum a prudentia, Roboam, qui avertit gentem consilio suo :

  8. Et Jeroboam filium Nabat, qui peccare fecit Israel, et dedit viam peccandi Ephraim : et plurima redundaverunt peccata ipsorum.

  9. Valde averterunt illos a terra sua.

  10. Et quæsivit omnes nequitias, bus, et subjugatus es in corpore tuo.

Dedisti maculam in gloria tua, et profanasti semen tuum, inducere iram super filios tuos : et compunctus sum super stultitia tua.

Ut fieret imperium bipartitum, et ex Ephraim inciperet regnum inobediens.

Dominus autem non derelinquet misericordiam suam, et non corrumpet opera sua, nec delebit electi nepotes ; et semen ejus, qui ipsum dilexit, non tollet.

Et dedit reliquias Jacob, et Davidi ex ipso radicem.

Et requievit Salomon cum patribus :

Et reliquit post se, de semine suo, gentis stultitiam,

Et imminutum prudentia Roboam, qui avertit gentem consilio suo :

Et Hieroboam filium Nabat, qui peccare fecit Israel, et dedit viam peccati ipsi Ephraim. Et redundaverunt peccata ipsorum valde ;

Ut averteret eos a terra.

Et quaesiverunt omnem nequi- libidine, vel ex Græc. perdomitus es, sub jugum missus es in corpore tuo, muliebribus illecebris victus.

22, Inducere iracundiam : ita ut induceretur. Et incitari stultitiam tuam : stultum amorem mulierum. Græc. compunctus sum, attonitus sum, etc.

  1. Ex Ephraim : ex Jeroboam Ephraimitico, atque ex decem tribubus, quæ sæpe Ephraim vocarentur : imperare imperium durum : Græc. inciperet (exurgeret) imperium inobediens, sive perduelle.

  2. Dedit reliquum : reliquias Jacob et David : τῴ Ἰακὼϐ, τῷ Δανίδι : dativo casu : de ipsa stirpe : Salomonis.

  3. Finem habuit : dormivit, Græc. requievit : III Reg., xi, 43.

  4. Qui peccare fecit Israel. Quo elogio semper designatur in Scripturis, ut videre est passim libris Reg. iii et iv.

  5. À terra : promissa, ex qua translati sunt in Assyriam propter peccata sua, quorum initium fuit illa secessio a Juda, auctore Jeroboamo, IV Reg., xvii, 4, 21, etc.

  6. Quæsivit omnes nequitias. Vide Græc. in Latinis defensio pro ultione ; ut in [216]

usque dum perveniret ad illos defensio, et ab omnibus peccatis liberavit eos. tiam, donec vindicta veniret super eos. illo Pauli, Rom., xii, 19, non vosmetipsos defendentes : Græc. ulciscentes. Ab omnibus peccatis : Græc. deest.

Chapter 128 of 133