Caput XLIX

Josias, Jeremias, Ezechiel, duodecim Prophetæ, Zorobabel, Jesus filius Josedec, Nehemias, Enoch, Joseph, Seth et Sem.

VERSIO VULGATA.

1. Memoria Josiæ in compositionem odoris facta opus pigmentarii.

2. In omni ore quasi mel indulcabitur ejus memoria, et ut musica in convivio vini.

3. Ipse est directus divinitus in pœnitentiam gentis, et tulit abominationes impietatis.

4. Et gubernavit ad Dominum cor ipsius : et in diebus peccatorum corroboravit pietatem.

5. Præter David, et Ezechiam, et Josiam, omnes peccatum commiserunt :

6. Nam reliquerunt legem Altissimi SIXTINA VERSIO.

Memoria Josiæ in compositionem incensi, facta opere unguentarii.

In omni ore quasi mel indulcabitur, et ut musica in convivio vini.

Ipse directus est in conversione populi, et abstulit abominationes iniquitatis.

Direxit ad Dominum cor suum : in diebus iniquorum corroboravit pietatem.

Præter David et Ezechiam, et Josiam, omnes delictum deliquerunt.

Nam reliquerant legem Altis- 1, 2. In compositionem... in omni ore : et hujus præ cæteris, suavis memoria, propter admirabilem pietatem atque innocentiam, quod octo annos natus, Deum colere cœperit, neque unquam destiterit, IV Reg., xxii, xxiii ; neque quisquam similis illi fuisse memoratur, aut pari luctu defletus, ab ipso Jeremia editis lamentationibus. II Paral., xxxv, 24, 25.

3. Directus divinitus : Græc. ipse prosperi egit, etc. Tulit abominationes, etiam excelsa quæ ædificaverat Salomon, prætermissa Ezechiæ aliisque piis regibus. IV Reg., xxiii, 13.

4. Cor ipsius : suum ; in diebus peccatorum : cum iniquitas per tot prava exempla usque adeo invalesceret, ut Deus jam plebi non esset placatus, nec propter tantam Josiæ pietatem. IV Reg., xxiii, 26.

5. Præter David, et Ezechiam : atqui nec Ezechias prorsus irreprehensus ; sicut scriptum est : Attamen in legatione principum Babylonis,... dereliquit eum Deus, etc. II Par. xxxii, 31 ; imo acriter increpatus ab Isaia, IV Reg., xx, 16. Ergo intelligendum videtur hos tres reges tantum fuisse qui nihil commiserint contra cultum Dei, cum de ipso Asa et ejusdem filio Josaphat tam piis memoretur, excelsa non abstulit. III Reg., xv, 14 ; xxii, 44. Addamus tres illos reges non peccasse ullum grande peccatum directe contra legem : nam peccata Davidis tot eluta lacrymis, coram Deo pro infectis ac nullis habentur, ad commendandam vim pœnitentiæ. [220]

reges Juda, et contempserunt timorem Dei.

7. Dederunt enim regnum suum aliis, et gloriam suam alienigenæ genti.

8. Incenderunt electam sanctitatis civitatem, et desertas fecerunt vias ipsius in manu Jeremiæ.

9. Nam male tractaverunt illum, qui a ventre matris consecratus est propheta, evertere, et eruere, et perdere, et iterum ædificare, et renovare.

10. Ezechiel qui vidit conspectum gloriæ, quam ostendit illi in curru Cherubim.

11. Nam commemoratus est inimicorum in imbre, benefacere illis, qui ostenderunt rectas vias.

12. Et duodecim prophetarum ossa pullulent de loco suo : nam corroboraverunt Jacob, et redemerunt se in fide virtutis. simi : reges Juda defecerunt.

Dederunt enim cornu suum aliis, et gloriam suam alienæ genti.

Incenderunt electam sanctitatis civitatem, et desertas fecerunt vias ipsius in manu Hieremiæ.

Nam male tractaverunt illum : et ipse in utero consecratus est propheta, eradicare, et affligere, et perdere, similiter ædificare et plantare.

Ezechiel, qui vidit conspectum gloriæ, quam ostendit illi in curru Cherubim.

Nam commemoratus est inimicorum in imbre, et benefacere illis qui dirigunt vias.

Et duodecim prophetarum ossa pullulent de loco suo. Consolatus est autem Jacob, et redemit eos in fide spei. 6. Reges Juda : horum pars maxima.

7. Dederunt regnum suum : Deum per sua peccata perpulerunt ut daret.

8. Incenderunt : alieni : de quibus vers. præced. IV Reg., xxv, 9. In manu Jeremiæ : id vaticinante Jeremia.

9. À ventre matris : Jerem., i, 5. Evertere : ibid., 10, ut evellas et destruas, etc.

10. Ezechiel qui vidit conspectum gloriæ : ejusdem Ezech., i ; ex quo viso omnis ejus prophetia pendet, ibid., viii, 2 ; x, 1, 2, etc.

11. In imbre : comminatus procellam, et imbrem inundantem, et lapides grandes ad dissipandos falsorum prophetarum conatus. Ezech., xiii, ii, 13. Benefacere illis qui : nec tantum impiis minas, sed bene agentibus ac pœnitentibus fausta promissa protulit ; xviii, xxvii, xxxiv, 23, præsertim vero xl et seqq.

12. Et duodecim prophetarum. Ex his patet, jam tum, ut Isaiam, Jeremiam, Ezechielem seorsum, xlviii, 23 ; xlix, 9, 10 ; ita duodecim prophetas simul, singularem librum fecisse ; quod recte notavit noster Daniel Huetius vir eruditissimus, nunc Abrincensis episcopus. De Daniele autem hic tacitum, quod Hebræi non solerent recensere eum inter prophetas ; quippe qui non propheticam, sed satrapicam, ut aiunt, vitam egerit, sed inter hagiographos, referente Hieronymo, et ita Scripturam ordinante in suo canone quem docti Benedicturi adornant : quo loco iidem Hebræi post Job, Davidis, Salomonis, et alios haud minus divinitus inspiratos libros reponunt. Sane Daniel apud Ezechielem non semel, xiv, 14 ; xxviii, 3 ; ejus autem liber inter Scripturas memoratur ante Christum, I Mach., ii, 59, 60, temporibus Ecclesiastico proximis, ut diximus. Ossa pullulent : de hac formula vide xlvi, 14. Corroboraverunt Jacob : redemerunt se ; Græc. eos, Deo tribuit : per prophetas scilicet, eodem sensu : In fide virtutis' : Dei virtute freta. Græc. in fide spei : spe certa fide nixa. [221]

13. Quomodo amplificemus Zorobabel ? nam et ipse quasi signum in dextera manu.

14. Sic et Jesum filium Iosedec ? Qui in diebus suis ædificaverunt domum, et exaltaverunt templum sanctum Domino, paratum in gloriam sempiternam.

15. Et Nehemias in memoria multi temporis, qui erexit nobis muros eversos, et stare fecit portas et seras, qui erexit domos nostras.

16. Nemo natus est in terra qualis Henoch : nam et ipse receptus est a terra.

17. Neque ut Ioseph, qui natus est homo princeps fratrum, firmamentum gentis, rector fratrum, stabilimentum populi :

18. Et ossa ipsius visitata sunt, et post mortem prophetaverunt.

19. Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt : et super omnem animam in origine Adam. Quomodo amplificemus Zorobabel ? Nam et ipse quasi signaculum in dextra manu.

Sic Jesus filius Iosedec. Qui in diebus suis ædificaverunt domum, et exaltaverunt populum sanctum Domino paratum in gloriam sempiternam.

Et Nehemiæ memoria in multum tempus, qui erexit nobis muros eversos, et stare fecit portas et seras, et erexit sola domorum nostrarum.

Nemo creatus est, qualis Enoch, talis in terra : nam et ipse assumptus est a terra.

Neque sicut Joseph natus est vir princeps fratrum, stabilimentum populi.

Et ossa ipsius visitata sunt.

Sem et Seth apud homines gloriam adepti sunt. Et super omne animal in creatione Adam. 13. Quomodo amplificemus : Græc. magnificemus : Zorobabel.

14. Jesum filium Josedec, 15, et Nehemias. Nulla hic Esdrae mentio. Quod tantum commemoret prophetas et populi duces ; quo etiam nomine veniunt sacrorum præsides, ut diximus, ad xliv, 3, 4 ; sane Esdras scribæ, sive doctoris, non prophetæ nomine insignitus : Zorobabel autem dux gentis. Quasi signum in dextera manu, res conjunctissima, lectissima, diligentissime custodita : ab Aggæo repetitum, ii, 24 ; ubi de Zorobabele dicitur : Ponam te, quasi signaculum, quia te elegi. Quo sensu in Canticis, viii, 6 : Pone me ut signaculum super brachium tuum. De Jesu filio Josedec summo sacerdote et de Nehemia notum, ex Aggæo, II, 24. Zacharia, vi, 11 ; primo et secundo Esdræ.

15. Qualis Henoch. Redit ad eum, a quo exorsus est, xliv, 16, tantum virum, ut ortum licet a terra, terra tamen non caperet ; eique conjungit velut extra ordinem Josephum, Seth et Sem.

16. Qui natus est homo princeps : a nativitate destinatus : sed Græc. aliter ac simplicius.

17. Ossa ipsius visitata sunt : translata sunt ab Ægypto, quemadmodum ipse præceperat. Gen., l, 23, 24 ; Exod., xiii, 19. Post mortem prophetaverunt : impleta sunt de ejus ossibus vaticinia, quæ ipse vivus ediderat. Ibid.

18. Seth et Sem : Seth a quo ortus Noe et piorum progenies, ii scilicet qui ante diluvium filii Dei vocabantur. Gen., vi, 2, 4. Ideo conjunctus cum Sem, qui et ipse a diluvio origo piæ gentis, Abrahami et Abramidarum parens, a Deo præ cæteris fratribus benedictus. Gen., ix, 26, 27. Super omnem animam : ideo præ cæteris Adami filiis clari et excelsi habentur. Adam autem nonnisi in filiis memoratur, neque alia ulla laude donatur : quippe peccati, ut generis humani, auctor. [222]