Caput XLVIII

Elias, Elisæus, Ezechias, Isaias propheta magnus, 25 ; eo duce liberati, 23 ; Vis precum, 22.

VERSIO VULGATA.

1. Et surrexit Elias propheta quasi ignis : et verbum ipsius quasi facula ardebat.

2. Qui induxit in illos famem, et irritantes illum invidia sua pauci facti sunt : non enim poterant sustinere præcepta Domini.

3. Verbo Domini continuit cœlum, et dejecit de cœlo ignem ter :

4. Sic amplificatus est Elias in mirabilibus suis. Et quis potest similiter sic gloriari tibi ?

5. Qui sustulisti mortuum ab inferis de sorte mortis, in verbo Domini Dei.

6. Qui dejecisti reges ad perniciem, et confregisti facile potentiam ipsorum, et gloriosos de lecto suo.

7. Qui audis in Sina judicium, et in Horeb judicia defensionis.

8. Qui ungis reges ad pœnitentiam, et prophetas facis successores post te.

9. Qui receptus es in turbine ignis, SIXTINA VERSIO.

Et surrexit Elias propheta quasi ignis : et verbum illius quasi facula ardebat.

Qui induxit in illos famem : et zelo suo paucos fecit eos.

In verbo Domini continuit cœlum : deduxit sic ter ignem.

Quam glorificatus fuisti, Elias, in mirabilibus tuis ! et quis similis tibi, ut glorietur ?

Qui suscitasti cadaver a morte et ab inferis, in verbo Altissimi.

Qui dejecisti reges in perniciem, et gloriosos de lecto suo.

Qui audis in Sina correptionem, et in Choreb judicia vindictæ.

Qui ungis reges in retributionem, et prophetas successores post teipsum.

Qui assumptus es in turbine 1. Quasi ignis... quasi facula : propter ardentem zelum : unde igne raptus in cœlum. De rebus autem Eliae, III Reg., xvii et seqq.

7. In Sina... in Horeb : quod est jugum montis Sina : III Reg., xix, 8. Defensionis : ultionis. Vide xlvii, 31. Quæ autem judicia, quas ultiones, Elias, instar alterius Moysi, in Sina audierit, vide III Reg., xix, 17.

8. Qui ungis reges : III Reg., xix, 15, 16. Ad pœnitentiam : Græc. in retributionem, sive rependendas vices, peccatis scilicet, quo ad pœnitentiam provocentur, Et prophetas... successores : ibid. [217]

in curru equorum igneorum.

10. Qui scriptus es in judiciis temporum lenire iracundiam Domini : conciliare cor patris ad filium, et restituere tribus Jacob.

11. Beati sunt, qui te viderunt, et in amicitia tua decorati sunt.

12. Nam nos vita vivimus tantum : post mortem autem non erit tale nomen nostrum.

13. Elias quidem in turbine tectus est, et in Elisæo completus est spiritus ejus. In diebus suis non pertimuit principem, et potentia nemo vicit illum.

14. Nec superavit illum verbum aliquod ; et mortuum prophetavit corpus ejus.

15. In vita sua fecit monstra, et in morte mirabilia operatus est.

16. In omnibus istis non pænituit populus, et non recesserunt a peccatis suis, usque dum ejecti sunt de terra sua, et dispersi sunt in omnem terram :

17. Et relicta est gens perpauca, et princeps in domo David.

18. Quidam ipsorum fecerunt quod ignis, in curru equorum igneorum.

Qui descriptus es in correptionibus ad tempora lenire iram ante furorem, et conciliare cor patris ad filium, et restituere tribus Jacob.

Beati, qui te viderunt, et qui in amicitia decorati sunt.

Nam et nos vita vivemus.

Elias, qui in turbine tectus est : et Elisæus impletus est spiritu illius. Et in diebus suis non est commotus a principe : et non subjugavit eum quisquam.

Non superavit illum aliquod verbum, et in dormitione prophetavit cor ejus.

Et in vita sua fecit monstra, et in morte mirabilia opera ejus.

In omnibus his non pænituit populus, et non recesserunt a peccatis, usque dum direpti sunt de terra sua, et dispersi sunt in omnem terram.

Et relicta est gens perpauca, et princeps domui David.

Quidam sane ipsorum fecerunt 10. Qui scriptus es. Vide etiam Græc. Hæc subdens post Eliæ raptum in cœlum, satis indicat Eliæ officium nondum esse completum, reservarique eum ad leniendam destinato tempore Dei iracundiam ; quod partim impletum in Joanne Baptista quem Elias figurabat, partim implendum Elia adventuro ante secundum Christi adventum, ex antiquissima Hebræorum Christianorumque doctrina, qua de re, Præfatione in Apocalypsim, diximus. Conferendus autem hic locus cum illo de Enoch, supra, xliv, 16. Cor patrum ad filios : juxta Malac, iv, 6.

13. In Elisæo spiritus ejus : qua de re et aliis Elisæi gestis, IV Reg., ii, et seqq.

14. Nec superavit : nec res ulla super illum fuit ; verbum pro re, sæpe notato hebraismo. Mortuum prophetavit : miraculo edito, ac suscitata mortuo : IV Reg., xiii, 21.

15. Non pænituit : non sunt emendatæ decem tribus, tot miraculis et oraculis monitæ.

16. Gens perpauca. Solebant in illis migrationibus paucissimos relinquere ad colendos agros, et opificia necessaria ; itaque paucissimi ex decem tribubus in terra sua relicti. IV Reg., xvii, xxiv. Princeps in domo David. Dejectis regibus, nullus jam, nisi in ea domo, principatus.

17. Quidam ipsorum : principum e Davidis familia. [218]

placeret Deo : alii autem multa commiserunt peccata.

19. Ezechias munivit civitatem suam, et induxit in medium ipsius aquam : et fodit ferro rupem, et ædificavit ad aquam puteum.

20. In diebus ipsius ascendit Sennacherib, et misit Rabsacen, et sustulit manum suam contra illos, et extulit manum suam in Sion, et superbus factus est potentia sua.

21. Tunc mota sunt corda et manus ipsorum : et doluerant quasi parturientes mulieres.

22. Et invocaverunt Dominum misericordem, et expandentes manus suas, extulerunt ad cœlum : et sanctus Dominus Deus audivit cito vocem ipsorum.

23. Non est commemoratus peccatorum illorum, neque dedit illos inimicis suis, sed purgavit eos in manu Isaiæ sancti prophetæ.

24. Dejecit castra Assyriorum : et contrivit illos angelus Domini :

25. Nam fecit Ezechias quod placuit Deo, et fortiter ivit in via David patris sui, quam mandavit illi Isaias propheta magnus, et fidelis in conspectu Dei.

26. In diebus ipsius retro rediit sol, et addidit regi vitam.

27. Spiritu magno vidit ultima, et consolatus est lugentes in Sion. Usque in sempiternum quod placeret : quidam autem multa commiserunt peccata.

Ezechias munivit civitatem suam, et induxit in medio ipsorum Gog : fodit ferro rupem, et ædificavit puteos ad aquas.

In diebus ipsius ascendit Nacherim, et misit Rabsacem, et promovit. Et promovit manus ejus in Sion : et jactavit se in superbia sua.

Tunc commota sunt corda et manus ipsorum : et doluerunt quasi parturientes.

Et invocaverunt Dominum misericordem, expandentes manus suas ad eum. Et Sanctus de cœlo cito exaudivit eos,

Et redemit eos in manu Esaiæ.

Percussit castra Assyriorum : et contrivit eos angelus ejus.

Nam fecit Ezechias quod placuit Domino, et fortiter fuit in viis David patris sui, quas mandavit Esaias propheta magnus, et fidelis in visione ipsius.

In diebus ipsius retro rediit sol, et addidit regi vitam.

Spiritu magno vidit ultima, et consolatus est lugentes in Sion. Usque in sempiternum 19. Munivit civitatem... induxit... aquam. II Paral., xxxii, 5.

21. Quasi parturientes. IV Reg., xix, 3.

22. Invocaverunt Dominum : Ezechias et Isaias, IV Reg., xix, 15 ; II Paral., xxxii, 20.

23. Purgavit eos : Græc. liberavit : in manu Isaiæ : eo duce, orante et prophetante, IV Reg., xix, 15.

24. In conspectu Dei : Græc. in visis a Deo missis.

27, 28. Spiritu magno, forti, excelso : vidit ultima : extrema calamitatum et imminens excidium urbi, sive etiam ultima, a temporibus suis remotissima : quod sequenti congruit. Usque in sempiternum ostendit : quæ longo post tempore eventura erant, puta de Cyro et aliis ; quæ etiam in æternum duratura, de Christo, [219]

28. Ostendit futura et abscondita, antequam evenirent. Ostendit futura et abscondita antequam ipsa evenirent. ejusque Ecclesia. Quæ etsi aliis prophetis conveniant, Isaiæ tamen speciatim tribuuntur, quo nemo plura, remotiora, clariora ac luculentiora vidit.