Articulus 21

Contra impietates et contradictiones capituli decimi.

DECIMO fertur capitulo : Viri boni, quid cum illis incredulis communicatis vos ? Itaque neminem eorum vobis negotiatorem seu socium vel amicum, nisi prius recta Dei via pugnatum seu prædatum iverint, associate ; sin autem, eos ubicumque repertos, si sit possibile, capite et interficite.

In verbis his, aliisque hujus azoaræ et aliorum capitulorum locis, hortatur Mahon populum suum ad prædandum et occidendum incredulos suæ legi. In quo sibi ipsi contrarius demonstratur. Nempe, ut tactum existimo, quarto Alcorani capitulo dicitur: Vim nequaquam propter legem inferatis, quum recta pravaque via patefactæ sint.¹ Et item quinto capitulo quasi ex Dei persona dicitur Mahometo: Tuum est mea præcepta gentibus solummodo patefacere. Rursusque capitulo nonodecimo: Si Deus vellet, omnes terreni simul crederent. An tu gentes ad fidem et credulitatem cogere studes, quum nisi Deo volente nemo credere possit, qui malos atque incredulos in sua sorde dimittit? Tuum non est nisi injuncta illis nuntiare. Sed et capitulo vicesimo quarto: Nuntio (inquit) nil aliud attinet nisi præceptum cuique gentium applicare. Capitulo quoque vicesimo primo quasi ex Deo dicitur Mahon: Nos non misimus te custodem vel coactorem digredientium a lege. Tuum enim non est nisi tantum rem annuntiare.

Ecce quoties quamque evidentissime eamdem ponit repetitque sententiam. Cur ergo sæpissime contra eam hortatur ad prædationem, captionem et expugnationem adversantium suæ legi, quatenus ei vel credant aut devastentur? O quam longe est ista exhortatio a doctrina Christi Apostolorumque ejus! Quum enim apostolus Jacobus Hermogenem magum penitus confudisset ac superasset, non tamen coegit eum ad fidem, sed dixit: Vade liber quocumque volueris; non est enim disciplinæ nostræ ut invitus aliquis convertatur. Denique, sancti apostoli Simon et Judas, quum duos nequissimos magos coram omnibus convicissent, dixerunt eisdem: Non dignatur Deus coacta habere servitia; idcirco habete liberam facultatem faciendi quod vultis. Item, quum S. Silvester Constantinum imperatorem convertisset ad Christum, nec tamen adhuc aliquis senatorum Romanorum vellet converti, atque ob id imperator indignans, omnes vellet occidere, S. Silvester nullatenus hoc permisit, affirmans coacta obsequia Deo non esse accepta.

Verumtamen christiani doctores fatentur, quod hæretici atque a fide apostatæ, qui fidem semel acceperunt, ad fidem cogendi sunt: quatenus quod promiserunt Deo et acceperunt, tenendo adimpleant. Quemadmodum namque vovere est voluntatis, reddere autem, necessitatis; sic fidem suscipere, voluntatis est, susceptam vero tenere, necessitatis. Nihilo minus hi qui fidem nunquam professi sunt, coercendi sunt ne fidem aliorum corrumpant, aut ejus diffusionem impediant, aut fideles molestent: qui tamen si victi captique fuerint, non compelluntur ad fidem; si vero præbent se ad fidem paratos, misericorditer cum eis agendum est, ut scilicet ad fidem suscipiantur, magis quam rigorose necentur.

Footnotes

1. art. XVI. ↩