Articulus 9
Quid a solitario exigat solitudo.
ECCE elongavi fugiens, et mansi in solitudine.1 Quemadmodum tactum est, ad hoc finaliter solitaria vita est instituta, quatenus solitarius tanto quietius, liberius, stabilius atque perfectius vacet, deserviat et unitus sit Deo, contemplando sinceriter, diligendo ardenter, orando devote, laudando assidue, ac consimilia spiritualia exercendo, quanto plus est ab hominibus elongatus, et humanis colloquiis adspectibusque abstractus. Hoc ergo, o solitarie, requirit a te solitudo, seu potius tua vocatio, tua professio, imo potissime Deus et Judex tuus, ut vel talis consistas, aut certe, si nondum es, ad hoc digne et indesinenter tendas, coneris, adspires, ac omni die propinques. Absit ergo in æternum a te, ut unquam inquietudo maligna, colluctatio passionum, strepitus vitiorum, fluctuatio mentis, phantasia inutilis, suspicio vana, formido inordinata, tristitia sæcularis, quæ mortem operatur, in tuo versetur corde;2 et si pullulet, erumpat aut oriatur, nullatenus immoretur, sed protinus exsuffletur, et mens Dei sui advertens præsentiam et adspectum, confestim erigatur in ipsum, et Christi passionem considerans, salubriter occupetur, oretque animo æquo et psallat, atque diabolum cum suis susurriis irrideat et contemnat, illud Jeremiæ atten-3
Jer. IV, 14. dens : Usquequo morabuntur in te cogitationes noxiæ? et quod per Michæam Mich. II, 1. comminatur Dominus justus : Væ qui cogitatis inutile; et rursus quod jussit per Is. I, 16. Isaiam : Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Nempe, quemadmodum Spiritus Sanctus disciplinæ effugit Sap. I, 5. fictum, ita se aufert a cogitationibus quæ sunt sine intellectu. Increata quoque Sapientia per Salomonem testatur : Eruditis Prov. VIII, 12. intersum cogitationibus. Tu ergo, o solitarie, erubesce coram Deo inutilia cogitare, viliter occupari, mentis inquietudine agitari.
Denique, quod Deo propitio post hujus momentaneæ vitæ curriculum, æternaliter es acturus in cœlo, jam pro viribus, etsi non continue, tamen assidue exerce in cella. Assuesce te ipsum quotidie cum sancta discretione ad exercitia ista spiritualia ac interna, fientque tibi omni die suaviora, et magis ac magis delectabit te talibus inhærere; abhorrebis colloquia vana, verba superflua, visitationes humanas, occupationes externas, nisi in quantum obedientia caritasve fraterna exigat eas. Itaque mundum quem corporaliter reliquisti, noli de cetero intra te clausum tenere, neque per temporalia inaniter evagari, neque mundana recolere, nec aliquo modo ad talia affici. Intuere ergo frequenter et imple fideliter quod hortatur, imo et affectuosissime deprecatur Apostolus : Obsecro (inquiens) ut digne ambuletis vocatione qua vocati estis, cum omni humilitate et mansuetudine, cum patientia, supportantes invicem in caritate.
Si ista impleveris, similis erit superior portio animæ tuæ cœlestium regioni sphærarum, in quibus nunquam contingunt meteorologicæ impressiones, ut sunt tempestates, venti, tonitrua, fulgura, imber, nix, grando, ac consimilia quæ in elementari accidunt regione. Quamvis ergo in inferiori et sensitiva animæ tuæ parte, sive ex fomite, sive ex dæmonum suggestione aut humana tentatione, exsurgant motus inordinati, concupiscentiæ pravæ, impetus passionum, nequaquam tamen per consensum attingant rationem aut voluntatem.
Sic quoque agendo, recte viro assimilaberis sapienti qui ædificavit domum suam supra petram, id est, habitaculum sui cordis stabilivit in Christo. De quo ipsemet Christus asserit : Omnis qui audit verba hæc et facit ea, assimilabitur viro sapienti qui ædificavit, etc.; et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et non cecidit : fundata enim erat supra petram.4 Etenim, Scriptura testante, justus quasi fundamentum æternum, et homo sanctus in sapientia manet ut sol.56 Ad quod hortans Apostolus :78 Stabiles (inquit) estote et immobiles, abundantes in opere Domini semper. Talis sine dubio fuit sacratissima Christi sponsa ac martyr Agatha, quæ immundissimis eam tentantibus dixit hominibus : Mens mea super petram solidata est, et in Christo fundata; verba vestra venti sunt, promissiones vestræ pluviæ sunt, tortores vestri flumina sunt : quæ quamvis me impugnent, fundamentum tamen domus meæ cadere non valebit.
Postremo, in his tanquam in speculo contemplare te ipsum, tu solitarie degens. Perpende an adhuc pro modicis causis, pro parvis ac vilibus rebus, pro levi verbo, injuria parva, aut (quod turpius esset) pro correptione caritativa et justa, turbetur et inquietetur cor tuum. Quod si ita est, vide quam pusillus, pauper ac defectuosus exsistas, quam modice profeceris, quam longe a tuæ professionis finali perfectione sis distans. Idcirco pœnitentiam age, deplora te ipsum, invoca Deum, renova salubre propositum, aggredere contra te prælium, reprehende et irride te, dicens : Ubi est timor tuus, fortitudo tua, patientia tua, et perfectio viarum tuarum?9 Sicque propone firmissime te in omnibus emendare, patientiam de cetero non solum in parvis, sed in majoribus etiam adversis servare, neque de aliquo contristari, nisi quo elongaris a Deo et displices ei.
Footnotes
Chapter 10 of 38