Articulus 37
De contemplatione superessentialis et supergloriosissimæ Trinitatis.
PATER gloriæ det vobis spiritum sapientiæ in agnitione ejus.1 De unius summi et incircumscriptibilis Dei contemplatione multa vera atque subtilia dixerunt et conscripserunt philosophi. Porro superexcellentissimæ Trinitatis non habuerunt notitiam, saltem ex lumine naturali. Quamvis etenim ad ponendum emanationem in Deo ad intra, personarumque pluralitatem in simplicissima Deitate, quædam probabiles rationes ac pulchræ persuasiones, non tamen demonstrativæ argumentationes ex lumine naturali queunt induci, quamvis nonnulli sint aliter opinati. Porro divina Scriptura desuper revelata atque in supernaturali lumine rite fundata ac inviolabiliter stabilita, nos edocet sic in superincomprehensibili Deo consistere essentiæ unitatem simplicissimamque naturam, ut nihilo minus sit in ipso vera trinitas supersanctarum et supervenerabilium Personarum : quæ quum sint ejusdem numero essentiæ, merito consubstantiales, coæquales et coæternæ creduntur ac asseruntur.
Nempe, quemadmodum Deus est bonitatis penitus infinitæ, ita et fecunditatis immensæ. Hinc Pater æternus se ipsum plenissime et superclarissime intuendo, sui ipsius conceptum ac Verbum intra se profert ac gignit : cujus Verbi productio recte generatio appellatur, quum sit productio consimilis sibi germinis in natura, ex sua substantia, secundum similitudinis rationem ac proprietatem. Hinc et Verbum illud æternum Unigenitus Dei Patris verissime nuncupatur. Hæc est generatio æternalis, intellectualis, invariabilis, superpurissima, et emanatio naturalis, origo, causa et fons universæ generationis, paternitatis productionisque naturalis in cœlo et terra. Porro Pater æternus et Unigenitus ejus se invicem æternaliter intuentur et penitus comprehensive intelligunt cum caritate, jucunditate ac complacentia omniformiter et omnifarie, intensive et perfectionaliter infinita ;2 sicque se invicem intuendo ac diligendo, ac taliter sibi mutuo complacendo, æternaliter, invariabiliter concorditerque producunt quemdam eis communem zelum, seu vehementissimum, singularissimum ferventissimumque in se subsistentem amorem, qui dicitur amor spiratus ab amore inspirato Patris ac Filii, et ab amborum concordi (imo et una numero) voluntate, ut in eis est immediate procedens: qui non Filius, sed Spiritus Sanctus vocatur, quamvis Patri ac Filio consubstantialis exsistat, quoniam non secundum proprietatem et rationem similitudinis, sed amorosæ cujusdam zelationis atque tendentiæ et impulsionis in alium profluit et emanat, quum sit amor spiratus Patris in Filium, et econtra. Hinc merito nominatur amor et Spiritus, nexus et unio, pax, osculum, suavitas et amplexus Patris ac Filii.
In hac igitur superdignissima et superfelicissima Trinitate, unaquæque divina et increata Persona tam diligit se ipsam quam alias duas Personas superdulcissimo, superferventissimo penitusque intensive infinito amore. Et quoniam unaquæque earum plene et splendidissime aliam intuetur ipsaque fruitur, constat quod mutua illa dilectio infinite delectabilis sit. Et breviter, quælibet increata Persona se ipsam aliamque utramque cum infinita lætitia inspicit, supersuavissime fruitur, et superæstuantissime amat. Ecce hæc est vita, beatitudo et gloria superexcellentissimæ Trinitatis. His caritatis deliciis, his mutuæ dilectionis amplexibus, his alternæ atque communis fruitionis supergaudiosis suavitatibus nil dulcius, nil tranquillius, nil felicius potest excogitari.
Denique, in hac superbenedicta Trinitate est omnis sanctæ mutuæ dilectionis et complacentiæ virtuosissima et superexuberantissima ratio, quum unaquæque superveneranda et superamanda Persona sit bonitatis ac sapientiæ et pulchritudinis penitus infinitæ. Estque inter eas summa propinquitas, imo et substantialis identitas, realis absolutaque unitas, clarissima quoque cognitio, plena communio, societas summa, familiaritas maxima, consistentia sempiterna.
Hæc omnia dulciter ac sobrie contemplemur, in his amorose sinceriterque lætemur. Tam infinitæ beatitudini Domini Dei nostri totis congratulemur præcordiis; ipsum honoremus indefesse viribus totis; in ejus crescamus amore, in sapientiali cognitione, in puritate mentali. Non solum temporalia et carnalia ac terrena spernamus, sed omnem quoque inordinatum ad ea affectum prorsus eradicemus: imo et nos ipsos tandem totaliter relinquamus, ita ut tam amorose ac valide elevemur, transformemur ac figamur in abyssum lucis et veritatis æternæ, quod nec proprium actum, neque nos ipsos, nec quidquam attendamus aut reminiscamur creatum; et ita erimus unum cum Domino. Quod ut obtinere possimus, in solo Deo purissime nos amemus, omni prorsus evulso privato amore; et sic omne illud optemus et complectamur quo Deo placere, appropinquare et uniri queamus. Ad laudem et gloriam Omnipotentis, qui est super omnia Deus sublimis et benedictus. Amen.
Footnotes
Chapter 38 of 38