Articulus 7

Quod necesse sit in entium ordinibus fore ens aliquod non factum, æternum et independens.

CAUSAM autem necesse est effectu priorem esse natura vel tempore. Si igitur omne esse causatum est, oportebit ante omne esse ponere causam: non est autem possibile ante omnia aliquid esse. Amplius, nihil causat, nisi secundum quod est: si ergo omne esse causatum est, erit aliquod esse ante omne esse. Præterea, omne esse causatum, est de se in potentia: non ergo potest se reducere in actum. Necesse est igitur ante omne esse causatum ponere esse incausatum. Nihil enim est prius eo: unde necesse est ipsum nunquam incepisse. Est igitur esse tale æternum, quoniam dissolvi nequit: quod enim enti ex se et propria virtute competit, inseparabile prorsus est. Propter hoc dixit Aristoteles: Quamvis in eodem potentia præcedat actum, simpliciter tamen actus est prior potentia. Præterea, in entibus est status et ordo: est ergo primum ens. Hoc autem necesse est incausatum fore: si enim ejus esse dependet, habebit causam ante se, non ergo esset primum. Amplius, dabile est esse causatum tantum, et esse causans et causatum: oportet ergo fore esse causans tantum. Nam ubicumque dari potest medium compositum, dari oportet extrema simplicia, aut ibitur in infinitum. Adhuc, quod est per se et per essentiam, prius est eo quod est per aliud et per participationem. Primum ergo ens substantialiter est suum esse et independenter. Ideoque Hilarius ait: Esse non est accidens Deo, sed subsistens veritas, manens causa, et naturalis generis proprietas. Unde et in libro Causarum dicitur: Causa prima lumen est quod non illuminatur ab alio, sed ipsum illuminat omnia. Insuper, rerum ordo non stat in imperfecto: primum igitur esse incausatum est.

Jam igitur elucescit, quod quemadmodum æterni esse contemplatio difficillima, imo impossibilis est quoad quid est, in vita hac naturali, sic facillimum penitus est agnoscere ipsum quoad quia est.