Articulus 39

De specialibus orationibus tempore mortis.

DIONYSIUS. — Præter orationes prætactas possunt et aliæ orationes devotæ ac fervidæ pro moriente offerri, imo et ab ipso (si valet) proferri, modica mutatione facta in verbis.

Itaque ad Deum Patrem potest ista effundi oratio: O Pater omnipotens et æterne, Pater misericordiarum et Deus totius consolationis¹, tuam deprecamur bonitatem superpiissimam et immensam, per ineffabilem illam caritatem qua dilexisti genus humanum, quando unigenitum atque carissimum Filium tuum misisti in hunc mundum² pro nostra redemptione, et ipsum ex sacratissima ac mundissima virgine Maria voluisti incarnari, et inter homines conversari, ac tandem acerbissimam et ignominiosissimam mortem subire, ostende, o Domine, in hac hora pietatis tuæ abyssum et caritatis tuæ dulcedinem in hac tua rationali creatura nunc mortaliter infirmante, et ad te Patrem spirituum redeunte;³⁴ ostende ei, o clementissime ac supergloriosissime Deus Pater, lucem miserationum tuarum. O Deus sancte, fortis et immortalis, conforta mentem ejus in te, intellectum ejus illumina, voluntatem ejus accende et conserva in te omnium ultimato ac beatifico fine, summo et incommutabili, infinito et incomparabili bono; protege eam, o præstantissime Pater, ab omni adversaria potestate, ab omni occursu contrario, a tentationibus universis; non secundum peccata sua facias ei, sed secundum tuæ benignissimæ bonitatis immensitatem, secundum tuam caritatem affluentissimam et paternam, secundum multitudinem miserationum tuarum, ei nunc, o superdulcissime Deus Pater, misereri et indulgere, parcere ac adesse digneris, et suscipe spiritum ejus in brachiis tuæ dilectionis, per Unigenitum tuum, Dominum nostrum Jesum Christum, per universa mysteria et beneficia ejus, per omnia quæ ipse pro nostra salute assumpsit, fecit ac passus est, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti per omnia sæcula sæculorum.⁵ Amen.

Alia oratio ad Deum Patrem.

Domine Deus, Rex omnipotens, in cujus dispositione atque imperio universa sunt posita;⁶ cujus voluntati nullus potest resistere, qui juxta tuam omnipotentem, sanctam, supersapientissimam atque liberrimam voluntatem facis tam in Virtutibus cœli quam in habitatoribus terræ; cui nullus dicere potest, Quare sic facis? qui quibus vis misereris, et quos vis induras:⁷ aperi oculos tuæ misericordissimæ pietatis super hanc tuam miserabilem creaturam viribus destitutam, in extrema necessitate ac summo periculo constitutam, hostibus suæ salutis ac adversariis tui honoris horribiliter ac malitiose undique circumvallatam.⁸⁹ O Pater altissime, ne memineris iniquitatum quas ex humana fragilitate aut ignorantia, aut alia quavis causa seu occasione incidit aut commisit. Attende, o benignissime ac suavissime Pater, quam prona sit humana natura ad lapsum, quanta sit ejus infectio, quam proclivis sit ex se ipsa humana conditio ad peccandum.¹⁰ Quid, o superexcellentissime Pater, est genus corruptibile, luteum vas, carnale ac mortale figmentum, ut ita amariceris de eo, et viscera misericordiæ tuæ super illud contineas, et permittas illud perire? Memento, o Domine, quod propter miseros peccatores misericors appelleris. Idcirco, o fons totius pietatis et gratiæ, ob tuam infinitam potentiam conforta in te hanc tuam deficientem ac debilem creaturam, propter immensam sapientiam tuam animam ejus illustra, propter tuam abyssalem et interminabilem pietatem universis culpis ejus ignosce, propter omnem beatitudinem tuam prorsus illimitatam libera eam ab infernali miseria, et ab omni calamitate eam circumdante ac opprimente. Da ei, sanctissime Pater, cum tanta contritione a corpore emigrare, ut benignissime suscipiatur a te, per Unigenitum tuum, Dominum nostrum Jesum Christum, per preces et merita clementissimæ Virginis, tibi, o Pater æterne, comparentalis, per intercessiones ac merita totius triumphantis Ecclesiæ et omnium viatorum tibi placentium, qui cum Unigenito tuo et adorando paracleto Spiritu unus es verus, solus ac summus Deus. Amen.

Tertia ad Deum Patrem oratio.

O Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, a quo omnis paternitas in cœlo et in terra nominatur, cui proprium est misereri ac parcere, a quo alienum et peregrinum est irasci, punire ac vindicare:¹¹¹² obsecramus te, o superpiissime et superdulcissime Pater, per communicationem illam ad intra qua totam deitatis tuæ plenitudinem communicas unigenito Filio tuo per generationem æternam, atque Spiritui Sancto per diffusionem æternam et immanentem, effunde super hanc tuam creaturam pauperem et infirmam, omni solatio destitutam, liberalissima dona gratiæ tuæ; præveni et converte eam piissime, applica eam tibi, o gratiosissime Domine; fac eam, o gloriosissime ac serenissime Deus Pater, esse vas misericordiæ tuæ immensæ; nihil proficiant in ea adversarii humanæ salutis;¹³ protege eam sub umbra tuæ omnipotentis virtutis.¹⁴ In tanta tentationum et afflictionum caligine animam ejus irradia gratiarum tuarum suavissima luce, et consolationum tuarum interna tranquillitate.¹⁵ Periculum ejus in manibus ejus est, et nunc in unius horæ momento, aut æternæ damnationis sententiam merebitur obtinere, aut in tua caritate et gratia decedendo judicium salvationis perpetuæ consequetur. Ecce, o Pater adorande et benedicte, qui a nobis pauperculis atque fragilibus creaturis, ad omne malum pronissimis, pater appellari dignaris, ecce quam infinitum periculum! Misericordissime ergo succurre, o clementissime ac fidelissime Pater, nec in hac periculosissima hora auferas misericordiam tuam salvificam a creatura hac agonizante, sed eam benignissime intuere, corrobora, salva, posside per Unigenitum tuum in caritate et pietate Spiritus Sancti, intervenientibus omnibus Sanctis tuis pro ea, ad laudem et gloriam nominis tui.

Oratio ad Filium Dei prima.

Obsecramus te, Domine Jesu Christe, per caritatis tuæ ardorem quo te ipsum pro nostra redemptione tradidisti in mortem, mortem autem crucis acerbissimam atque turpissimam, et per tui pretiosissimi pro nobis liberalissime fusi sanguinis pretium, per tuæ quoque amarissimæ passionis indeficientissimum ac copiosissimum meritum, atque per tuam dilectissimam Matrem, et suæ maternæ compassionis acerbitatem adsistentiamque fidelissimam qua adstitit tibi usque ad tuam in cruce exspirationem, mirifica pietatis tuæ abyssum in hoc tuo famulo (aut famula) a luce vitæ præsentis ad te omnium judicem metuendissimum pergente.¹⁶ Præpara animam ejus, o Domine, ad occurrendum tibi salubriter; nequaquam sine vera contritione ac filiali ad te conversione permittas eam separari a corpore. Visita et illustra mentem ejus visitatione tua secreta, piissima et paterna, qua in ictu oculi, in instanti convertis atque justificas impium, et de immundo efficis mundum.¹⁷ Mitte ei, o Domine et Salvator, auxilium gratiæ tuæ a throno gloriæ tuæ; et ea pietate qua latroni sero pœnitenti indulgentissime promisisti, Hodie mecum eris in paradiso¹⁸, etiam in isto ostende viscera tuæ caritatis ac pietatis, et præcipe eum ad tuam misericordiam pervenire, Salvator mundi, Rex gloriæ, Princeps virtutum, Judex altissime, qui cum Patre tuo æterno et suavissimo Spiritu Sancto vivis et regnas Deus per omnia sæcula æternaliter benedictus. Amen.

Oratio tertia ad Filium.

Domine Jesu Christe, Unigenite Patris summi, ob tuam te obsecramus dignissimam incarnationem, sanctissimam in hoc mundo conversationem, atque plenissimam caritatem quam omnibus nobis in cœna novissima demonstrasti, corpus tuum purissimum ac pretiosissimum sanguinem tribuendo discipulis in escam et potum, et per vehementem illam anxietatem qua contremuisti, quando post ternam tuam orationem factus est sudor ex tenerrimo corpore tuo erumpens sicut guttæ sanguinis decurrentis in terram, atque per omnem mansuetudinem, humilitatem et patientiam quas tempore passionis habuisti, dum a sceleratissimis transgressoribus captus, ligatus, consputus, irrisus, blasphematus et alapis cæsus fuisti;¹⁹²⁰ per omnem quoque dolorem quem sustinuisti, quando tam inhumaniter es flagellatus, spinis coronatus, propriis humeris crucem bajulans ductus, diris clavis perfossus, et in crucis patibulo violentissime es distentus et ipsam mortem perpessus; per omnem etiam compassionem qua tibi tunc condoluerunt discipuli et amici tui adstantes, specialiter S. Joannes et devotæ feminæ te secutæ, specialissime tua dilectissima Genitrix virgo Maria: esto in hora hac piissimus miserator hujus animæ a suæ carnis ergastulo recedentis, ad cujus devorationem concurrerunt et adstant tot lupi et dracones ac belluæ infernales, a quorum rabie, importunitate atque ferocia eam eruere modo digneris; circumda et imple eam lumine tuæ clementiæ, virtute constantiæ, caritatis ardore, et omni pietate ac gratia ei necessaria ad salutem. O Domine et Salvator, Rex, Judex ac Legifer noster, propter caritatem illam perfectam et ineffabilem pietatem qua in cruce pendens pro tuis crucifixoribus exorasti, indulge piissime huic mox migraturo, et²¹

Oratio secunda ad Filium.

Propter caritatem illam superardentissimam et immensam qua tu, o unigenite Fili Dei, Patrem tuum æternum æternaliter diligis, atque ab eo infinito amore diligeris, animam hujus morientis tua caritate informa.²² Propter omnem suavitatem, amabilitatem ac munificentiam Spiritus Sancti, charismata gratiæ tuæ in eo confirma, o sancte, juste et innocens Agne Dei, qui propter nos ab hominibus dijudicari dignatus es, et quæ non rapuisti, exsolvere voluisti, esto huic in exitu suo potius propitius advocatus quam judex severus.²³ In tuis sanctis ac profundis vulneribus absconde eum, dulcissime Domine Jesu Christe, a cunctis hostium tentationibus atque insidiis. Tu, Domine, qui es via, veritas et vita, sine cujus ductu et gratia nemo venit ad Patrem²⁴, per viam salutis duc eum in splendore summæ veritatis, ad vitam gloriæ æternalis. Ea pietate immensa qua respexisti Petrum, dum te ter negavit, et fecisti eum ex vera contritione flere amare, respice cor istius, et omnem obicem culpæ tolle ab eo:²⁵ quatenus in sancta contritione decedens a carne mortali, mereatur a te stola immortalitatis vestiri, et te Regem gloriæ in tuo decore beatifice contemplari, qui cum Deo Patre et Spiritu Sancto vivis et regnas per sæcula universa in cœlesti illa splendidissima ac amœnissima patria. Amen. nos pauperes servulos tuos exaudi nunc, misericordissime Domine, deprecantes pro illo, ut angelica ope protectus, tuo metuendo tribunali præsentetur salvandus ac clementer tractandus, qui cum Patre et Spiritu Sancto unus es Deus æternaliter vivens et omnium dominans. Amen.

Oratio prima ad Spiritum Sanctum.

Adorande paraclete Spiritus Sancte, qui ex Patre et Filio æternaliter manas, cui bonitas, communio, pietas, pax, dulcedo, caritas atque connexio appropriantur, obsecramus tuam liberalitatem piissimam et immensam, per tuam æternam ex Patre et Filio processionem, infunde nunc radium tuæ propitiationis in animam istam undique angustiatam; omnem malignorum spirituum falsitatem et obscurationem expelle ab ea; diffunde in eam divitias gratiæ tuæ, eamque conforta et erige contra universam aciem vitiorum ac dæmonum; fac eam plene contritam ad suum Creatorem fervide adspirare, et ad fontem totius puritatis ac sanctitatis purificatam venire. Ea largitate ac dignatione qua in die Pentecostes in igneis linguis super Christi discipulos descendisti, et mentes eorum copiosissime adimplesti, splendidissime illustrasti et calidissime inflammasti, etiam nunc mentem animæ hujus hinc abeuntis benignissime imple, illumina et accende, et ad te totius salutis ac gratiæ fontalem originem digneris salvam perducere, qui cum Patre et Filio æternaliter vivis et regnas Deus verus, omnipotens.²⁶ Amen.

Oratio secunda ad Spiritum Sanctum.

Obsecramus bonitatem tuam munificentissimam atque dulcissimam, o Spiritus Sancte, qui es laborantium sublevator, periclitantium liberator errantiumque reductor, propter mutuum illum ardentissimum et immensum amorem quo tu verus Deus Patrem æternum et unigenitum ejus Filium æternaliter invariabiliterque amas et ab eis amaris, ostende nunc caritatem tuam in anima agonizantis istius. In hoc laboriosissimo ejus conflictu gratiosissime subleva eam, in tanto constitutam periculo misericordissime adjuva; si in aliquo deviat, ne differas eam reducere; septiformem gratiam tuam effunde in eam; esto ei ductor et finis, beatificator et custos. Propter superliberalissimam illam donationem qua tibi a Patre et Filio data est deitatis plenitudo per æternam spirationem, inenarrabilem magnitudinem tuæ liberalissimæ benignitatis declara in anima ista hoc sæculum relinquente, quatenus educta de carcere hujus exsilii, inveniat hodie receptaculum gratiosum consolatoriumque hospitium, o superdignissime consolator Spiritus Sancte, qui cum Patre et Filio universorum es conditor, judex ac Dominus. Amen.

Oratio tertia ad Spiritum Sanctum.

O clementissime atque dulcissime Spiritus Sancte, quo Pater et Filius se invicem æternaliter diligunt, qui es amor amborum, pax serenissima, tranquillitas infinita, communio plena, sempiterna atque communis lætitia; cujus dono et cooperazione celebrata sunt universa nostræ redemptionis mysteria; de quo illibatissima ac divinissima virgo Maria Verbum Patris æterni, verum Deum, concepit; tu qui ab exordio mundi gratiarum tuarum charismata hominibus multipliciter infudisti, et multorum indurata corda gratiose prævenisti, emollisti et convertisti: converte nunc hanc animam hinc pergentem ad te conversione completa; quidquid duritiæ, quidquid obstaculi gratiæ tuæ, quidquid impedimenti salutis in ea exstiterit, dignanter et superpiissime tolle ab ea, et gratiam consummatam ei largire, per quam consequi mereatur æternam felicitatem, et inter vasa tuæ misericordiæ computetur, ad laudem et gloriam pietatis tuæ penitus infinitæ.

Oratio ad superbeatissimam Trinitatem.

O Trinitas adoranda, Unitas summa et Deitas simplicissima, ob tuam inseparabilem unionem conjunge tibi per caritatem perpetuam gratiamque finalem spiritum hujus nunc morientis, ut per gloriæ unionem plenariam unus tecum sit spiritus per ferventissimæ dilectionis intimissimam transformationem.²⁷ O Trinitas consubstantialis, coæqualis et coæterna, ob tuam substantialem identitatem essentialemque unitatem, animam istam Christo incorpora, et mystico ejus corpori insere eam, ut tanquam oliva fructifera plantetur in paradiso cœlesti et choris inseratur angelicis. O supergloriosissima Trinitas, propter communicationem et emanationem tuam ad intra, effunde super istum agonizantem dona gratiæ tuæ, et abundantiam pietatis ac largitatis tuæ in hac hora in ipso demonstra, ne abducatur aut separetur a te. O Pater æterne, o Unigenite Dei superpulcherrime, o suavissime paraclete Spiritus Sancte, Deus unus et trinus, ob tuam mutuam intuitionem plene comprehensivam et infinite jucundam, fac animam istam te nunc per fidem sinceriter intueri; ob tuam mutuam dilectionem superardentissimam ac intensive immensam, accende eam tuo sancto amore; ob tuam mutuam fruitionem beatissimam et æternam, perduc eam ad tui beatificam fruitionem; propter omnem caritatem, misericordiam et gratiam tuam super genus humanum, educ eam de corpore omni virtute ornatam, per universa mysteria, merita ac beneficia Jesu Christi, per preces et merita Virginis gloriosæ omniumque Sanctorum et electorum tuorum.

Oratio ad Virginem gloriosam et ad omnes Sanctos.

Beatissima virgo Maria, totius humani generis fidelissima advocata, o Regina misericordiæ, cui regnum misericordiæ a Deo omnipotente commissum est, o affectuosissima hominum miseratrix et ardentissima eorum amatrix, ob incarnationem, nativitatem et educationem unigeniti Filii Dei ex te, ob omnem tui et ejus mutuam in hac vita conversationem mutuamque dilectionem, propter omnem caritatem, perfectionem, virtutem et excellentiam, gratiam et gloriam tibi a superbeatissima Trinitate exhibitam; o universa triumphans Ecclesia, o omnes angelici chori et cuncti cives cœlestes, sancti Patriarchæ, illuminati Prophetæ, gloriosi Apostoli, martyres victoriosi, confessores fideles, virgines sacræ, o S. Michael princeps Ecclesiæ, et tu, angele sancte, custos hujus infirmi: clementer succurrite huic animæ hinc migranti, eam consolari ac adjuvare dignemini, quousque ad vestræ beatissimæ societatis admittatur ingressum.

Commendatio animæ emigrantis.

O dilecta nobis in Christo anima, adorandæ Trinitatis imagine ac similitudine insignita, sanguine Filii Dei redempta, ad æternam beatitudinem condita, et nunc ecclesiasticis sacramentis munita, egredere confidenter de corpore mortis hujus, et ad tuum perge Creatorem ac Judicem, qui te misericorditer dignetur suscipere ac mititer judicare. Occurrant atque subveniant tibi omnes Sancti et cives cœlestis Jerusalem, nec tibi auxiliari desistant, quousque ad locum habitationis gloriæ eorum, ad paradisum cœlestem, ad regnum felicitatis æternæ introducaris ad laudem et gloriam Omnipotentis.

FRATER. — Petitioni meæ per omnia supereroganter video satisfactum: ideo præcordiales tibi grates ex totis præcordiis offero.

DIONYSIUS. — Adhuc in fine opusculi breviter commemorabo quam pium sit defunctis in purgatorio detentis fideliter subvenire.

II Cor. i, 3. ↩
Joann. iii, 16. ↩
Sap. ii, 20. ↩
Baruch iii, 38. ↩
Ps. cii, 10. ↩
Esther xiii, 9. ↩
Eccle. viii, 4. ↩
Rom. ix, 18. ↩
Exod. xxxiii, 19; ↩
Gen. viii, 21. ↩
Is. XXVIII, 21. ↩
Ephes. III, 14, 15. ↩
Ps. LXXXVIII, 23. ↩
Ps. XVI, 8. ↩
Esther XIV, 4. ↩
Is. LIII, 12. ↩
Job xiv, 4. ↩
Luc. xxiii, 43. ↩
Luc. xxii, 44. ↩
Matth. xxvi, 26, 27. ↩
Is. xxxiii, 22. ↩
Luc. xxiii, 34. ↩
Ps. lxviii, 5. ↩
Joann. xiv, 6. ↩
Luc. xxii, 61, 62. ↩
Act. II, 1-4. ↩
I Cor. vi, 17. ↩

Chapter 40 of 41