Articulus 31
De metuenda severitate extremi judicii ex parte eorum qui accusabunt iniquos.
REVELABUNT cœli iniquitatem impii, et terra adversus eum consurget, et detrahetur in die furoris Domini. Job xx, 27, 28.
Vehementer terrentur impotentes et pauperes, inferiores ac subditi, quando personæ multum authenticæ ac sublimes contra ipsos testimonium dare incipiunt; omnesque rei, dum multitudine veracium testium obruuntur, desperant se posse effugere, ac animo penitus consternantur. Sic autem in die judicii maxime continget iniquis. In primis etenim ipsemet omnium judex Christus eos accusabit, et testimonium feret adversus miserrimos, quemadmodum per Jeremiam locutus est: Ego sum judex et testis; et per Malachiam: Accedam ad vos in judicio, et ero testis velox maleficis, adulteris et perjuris.1 Hinc ait in Psalmo: Existimasti, inique, quod ero tui similis; arguam te, et statuam te contra faciem tuam.2 Et rursus asserit per Nahum prophetam: Revelabo pudenda tua in facie tua. Denique ipse dicet injustis: Esurivi, et non dedistis mihi manducare, etc.3
Secundo accusabuntur reprobi ab angelis sanctis, præsertim eorum custodibus, quorum directionibus acquiescere renuerunt. Et hoc erit gravissimum et omni desolatione plenissimum, accusari ab illis qui in hac vita semper auxiliari consueverunt, et fidelissime adstiterunt atque præcipui fuerunt amici.
Tertio accusabuntur a dæmonibus, qui tam in particulari quam in generali judicio sunt accusatores improbissimi et maligni, objicientes judicandis quidquid impietatis et culpæ de ipsis cognoverint.456 Et qui jam incitant et alliciunt ad peccandum, tunc importune ac malitiosissime deceptos accusant, dicentes : Justissime Judex, adjudica istos nobis : tui sunt per creationem, sed nostri per transgressionem ; tui fuerunt per gratiam quam amiserunt, nostri sunt per culpam in qua decesserunt ; tui merito tuæ passionis et mortis, nostri vitio suæ ingratitudinis ; a te ornatum acceperunt virtutum, a se ipsis autem et a nobis induti sunt vestes has sordidas vitiorum : nobis ergo associentur in pœnis, qui conformati sunt nobis in culpis.
Quarto accusabuntur a conscientiis propriis, quæ sunt libri tunc aperiendi, de quibus in Apocalypsi habetur : Judicati sunt mortui ex his quæ scripta erant in libris.7 De quibus et in Daniele scriptum est : Judicium sedit, et libri aperti sunt.8
Quinto accusabuntur a propriis actibus et peccatis, quemadmodum in Jeremia Dominus loquitur : Arguet te malitia tua, et aversio tua increpabit te.910 Opera namque eorum sequuntur eos, et tacite susurrabunt : Vos perpetrastis nos, opera vestra sumus ; non vos relinquemus, sed ad judicium vobiscum pergemus. Iniquitates enim suæ capient eos, et peccatorum suorum funibus constringentur.11
Sexto accusabuntur ab omnibus creaturis, quæ sua commotione ostendent se impiis indignari, qui ipsis abusi sunt, et propter facinora sua indigni fuerunt creaturarum usu atque obsequio : imo, quoniam Creatori suo fuerunt rebelles, indigni erant terram calcare, aerem respirare, luce solis perfundi paneque vesci.
Septimo accusabuntur ex repræsentatione armorum Christi ac venerandarum cicatricum ipsius. Ex quibus patebit impiorum ingratitudo, negligentia et abusus : quia defectus salvationis ipsorum non fuit ex parte Christi, sed ex perversitate eorum, sicut de hoc dictum est.12
Octavo accusabuntur ab his quibus fuerunt damnationis causa sive occasio : quos scandalizando, aut negligenter regendo, aut non corripiendo, aut alio modo debitum caritatis et æquitatis non impendendo, ad perditionem traxerunt ; ideo ultionem expetent contra eos.
Footnotes
Chapter 33 of 70