Caput XIX. Quomodo virtus virtuti contradicat.

Sed ad hujus magnae, et tantae admirationis cumulum illud accedit, et nescio quid magni prodigii portendit, quod etiam contentio fit inter discipulos, et boni contendunt contra bonos, et fit magna contradictio, et vehemens disceptatio inter ipsos: et aliud saepe loquitur justitia, et aliud loquitur misericordia, et quod dicitur ab una, contradicitur ab alia, et fit inter hujusmodi concives coeli contentio dura, et eamdem frequenter culpam quam jubet justitia puniri, misericordia mandat ignosci, nec patitur justitia saepe, vel parum quid se a suo rigore relaxari, nec sustinet misericordia vel minimum quid a sua se lenitate deflecti. Sed imperat haec ulcisci totum, illa nititur ad totum indulgendum, et unaquaeque transgreditur possessionis suae terminum, et molitur occupare alterius praedium, et contra instituta divinae sanctionis, et contra regulam discretionis non sinunt sibi dividi terram in funiculo distributionis. Juxta hunc itaque modum dividuntur saepe boni contra bonos, et insurgunt alii contra alios, et scinditur regnum Israel in duas partes, et concitant inter se saepe praelia, et seditiones, et nunquam in hac vita, quocunque statu, quocunque profectu invenitur firma pax, aut plena requies. Sed unde, quaeso, ista in corde humano multiformis altercatio, et infinita contentio, nisi de languore capitis, et defectu nativae virtutis, et privatione antiquae potestatis? Manet enim usque hodie omne caput languidum, et quamvis arbitrium hominis vere sit liberum, perseverat tamen infirmum, nec potest curari ad plenum, donec mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem. Quomodo enim non habet interior ille homo noster caput languidum, quod per seipsum nunquam vel erigit ad modicum, vel modicum sustinet etiam cum fuerit divinae opitulationis manu sublevatum? Nunquam enim ad bonum, nisi aliena manu, erigitur, et absque mora ad se, seu etiam sub seipsum relabitur, cum sublevantis manus subtrahitur.