XXIII. Vander qualen ende ongheduricheden der liefden

Dit ynnighe eyschen, en̄ dit noden, en̄ dat hare die creature op recht en̄ biedet ghereet met al dat si gheleysten mach, en̄ nochtan die enicheit niet ghereyken noch vercrighen en can¹: dit maect ene gheestelike quale. Alse dat ynnichste des herten en̄ de oerspronc des levens es ghewont van minnen, en̄ men dies niet vercrighen en mach datmen boven al begheert, en̄ men daer emmer bliven moet daer men niet sijn en wilt: ute desen tween soe comt die quale². Hier is Christus ghehoecht in dat hoechste des ghemoedes, en̄ worpet sine godlike rayen in die begheerlike niedicheit en̄ in die ghelost des herten³, en̄ die schijn berret en̄ droeghet en̄ verteert al die vochticheit, dat is cracht ende macht der naturen. Die ghelostighe opene herte, en̄ dat inscinen godliker rayen, maken ene ghedurighe quale.

Alse men dan Gods niet vercrighen en can, en̄ men sijns⁴ niet onberen en wil noch en mach, ute desen tween onspringhet hore woet⁵ en̄ ongheduericheit in selken mensche van buten en̄ van binnen. Die wile dat die mensche sus woedich es, soe en mach hem ghene creature te goede werden in rasten noch in gheenre saken, in hemel noch in eerden⁶. In desen woede werden, selke wile, ghegheven van binnen en̄ dore ghesproken hoghe, orberlike woerde, en̄ sonderlinghe leringhe, en̄ wijsheit. In ynnighen ore woede, is men bereet al dat te lidene datmen liden mach, op datmen vercrighen moghe datmen mint. Orewoet van minnen⁷, dat es een inwendich ongheduer, dat noede der redene pleghen ofte volghen wilt, hen⁸ si vercreghen datmen mint. Innich orewoet edt des menschen herte en̄ drinct sijn bloet. Hier is die ghevoelike hitte van minnen meest van al smenschen levene, en̄ smenschen lijflike nature wert heymelic ghequetset en̄ verteert sonder arbeit van buten, en̄ die vrucht der doghede ripet en̄ haest hare alre seerst boven alle die wisen die vore ghetoent sijn.

In desen selven tide vanden jare, comt die lijflike sonne ghelopen in leone, dats inden Libaert, die hevet enen fellen aert, want hi is here van allen dieren. Alsoe ghelikerwijs, alse de mensche comt in dezen wesene, soe steet Christus, die clare sonne, inden libaert, want die rayen sire hitten sijn soe heet, dat inden woedighen mensche, sijn herte bloet verwalt⁹. En̄ dese woedighe wise, alsi regneert, meestert si en̄ vercrachtet alle wisen, want si wilt sijn wiseloes, dat es sonder maniere. Bi wilen valt die woedighe mensche in een verlanghen en̄ in ene ongheduerighe begherte ontbonden te sine vanden kerkere sijns lichamen, op dat hi verenicht werde metten ghenen dien hi mint. Soe slaet hi sijn inwendighe oghen op, en̄ scouwet die hemelsche sale vol glorien en̄ vrouden, ende sijn lief¹⁰ ghecroent daer binnen, uitvloyende in sine heylighen in riker weelden, ende hi des derven moet. Hier comen bi wilen in selke menscen uutwendighe tranen en̄ groet verlanghen¹¹. Soe siet hi neder, en̄ merket dit ellende daer hi in ghekerkert es, en̄ dies hi niet ontgaen en mach: soe vloyen tranen van droefheden en̄ van jammere. Dese natuerlike tranen saten en̄ coelen des menschen moet, ende si sijn orberlijk der lijfliker naturen om cracht en̄ macht te behoudene en̄ die woedighe wise over te liden. Al menichfoldich ghemerc ende oefeninghe met wisen, es orberlic den woedighen mensche om macht te behoudene en̄ langhe in dogheden te levene¹².