XXIV. Van opghetoghenheden ende openbaringhen Gods

Ute deser woede en̄ ute ongheduericheden, werden selke menschen ghetrocken bi wilen boven sinlicheit inden gheeste, en̄ hen wert toe ghesproken met woerden, ofte ghetoent met beelden ende met gheliken, enighe waerheit diere hem noet is ofte anderen menschen, ofte toecomende dinghe. Dit heeten revelacien ofte visioene. Sijnt lijflike beelden, hi onfaetse inder ymaginacien, Dit werct die enghel wel inden mensche, overmits die cracht Gods. Eest verstendighe waerheit, ofte gheestelike gheliken daer hem God in vertoent grondeloes¹, hi onfeet² inden verstane, ende hi macht voirt bringhen met woerden alsoe verre alstmen woerden³ mach. Bi wilen mach oec die mensche ghetrocken werden boven hem selven en̄ boven den gheeste (maer niet buten hem selven na alre wijs⁴,) in een onbegripelijc goet, dies hi nemmermeer ghewaerden noch ghetoenen en can, na die wise dat hijt hoerde en̄ sach, want horen en̄ sien es één in dien eenvoldighen werke en̄ in dien eenvoldighen ghesichte. En̄ en mach nieman werken inden mensce dan God alleene sonder middel, ofte sonder mede werken enigher creaturen. Dit hetet raptus, dat is alsoe vele gheseit als gheroevet ofte overghenomen ofte wech ghevoert. Bi wilen ghevet God selken mensche corte blicke inden gheeste, rechte als de blixeme des hemels. Soe comet ene corte blic ere sonderlingher claerheit, en̄ die scijnt ute ere eenvoldigher bloetheit⁵. Ende soe wert die gheest verhaven boven hem selven in enen oghenblicke, ende te hans is dat licht leden en̄ die mensce comt te hem selven. Dit werct God selve, ende het is seer edel, want dit werden dicwile verlichte menschen⁶.

Eene andere maniere hebben bi wilen dese menschen die in woede van minnen leven, want in hem schijnt, bi wilen, eenre hande licht⁷, ende dit werct God met middele. In desen lichte, verheft hem dat herte ende die begheerlike cracht jeghen dat licht, ende inden ghemoete dies lichts⁸ es die ghelost ende die ghenoechte soe groet, dat⁹ dat herte niet gheliden en can, maer met vrouden berstet ute met ere stemmen: ende dit heet Jubileren ofte Jubilacie, dats ene vroude diemen met woerden niet ghetoenen en can. En̄ des en machmen niet ghehoeden, wiltmen met op gherechter openre herten dat licht ontmoeten, daer en moet die stemme na volghen, also langhe alse de oefeninghe en̄ die wyse duert¹⁰ Selke ynnighe menschen werden gheleert overmits haren inghel, ofte overmits andere inghelc in droeme, selc wile, van menigherhande dinghen dies hem noot es. Men vint oec selke menschen die vele invals hebben ofte insprekens, ofte dunkens, ende nochtan blivende inden sinnen van buten, en̄ hem droemet wonder¹¹; maer dese en weten van woede van minnen niet, want si sijn menichfuldich ende onghewondet van minnen¹². Dit mach natuerlic sijn, ofte vanden viant, ofte vanden goeden inghel. En̄ hier omme, alsoe verre alst der heyligher Scrifturen ghelijc es en̄ der waerheit, soc mach menre af houden¹³ en̄ niet meer: wilt menre meer af houden men werdet lichte bedroghen.