Skip to the text
Ember
PT

XLV. Hoe men die bekennen sal die ghehindert werden in ghemeinre minnen

Eenrehande menscen vintmen1, die herde subtijl sijn van woerden, en̄ beheindich te bewisene hoghe dinghe; nochtan en smaken si niet derre verclaerder wisen, noch derre ghemeinre minnen in mildicheiden. Op dat dese menschen hem selven leeren kennen, ende oec van anderen menschen bekent werden, soe williese toenen met drien poenten. Inden iersten moghense hem selven bekennen. Inden anderen twee poenten machse elc mensche bekennen die verstendich es.

Inden iersten poente: daer een verlicht mensce eenvoldich es en̄ ghestedecht2 en̄ sonder ghemere overmits een godlie licht3, daer sijn sy menichfuldich en̄ onghestedich en̄ vol studerens en̄ ghemeres, en̄ sy en smaken gheenre inwendigher enicheit noch onverbeelder ghesaetheit: en̄ hier in moghense hem selven bekennen4.

Dat ander poent es, daer die verclaerde mensche heeft van Gode ene inghestorte wijsheit, daer hi die waerheit in bekent met onderscede sonder arbeit: daer heeft dese mensche subtile invalle, daer hi op ymagineert, en̄ dicht en̄ merct met behendicheden5; maer hi en is niet grontrike noch milde in voertbringhene van leringhen6, en̄ sine leringhe es menichfuldich ende van vremden dinghen, en̄ subtijl; en̄ sy breyt7, en̄ hindert en̄ ontcust ynnighe menschen8, noch si en leyt noch si en wijst niet te enicheden; maer si leert beheindich merken in menichfuldicheden. Dese liede sijn erighelee hare lere en̄ haren sin te bewarene, al ware een ander sin alsoe goet alse hare9. En̄ si sijn onoefenechtich ende rockeloes in allen dogheden10. Si sijn gheestelike hoverdich in al haren wesene. Dit is dat ander poent.

Dat derde poent es daer die verclaerde minnende mensche vloyt ghemeyne in caritaten in hemel en̄ in erde, alsoe ghi ghehoirt hebt11: daer es dese mensche sonderlinghe in allen dinghen12. Hem dunct dat hi die wyste en̄ die beste es. Hi wilt dat men van hem en̄ van sijnre leringhe vele houde. Al dat hi niet en leert noch en raedt, noch die sine wise niet en voeren en̄ aen hem niet en hoefden13, hem dunct rechte dat si dolen14. Hi is wijt en̄ gherume inder noetorft15, en̄ cleyne ghebreke en weecht hy niet sere. Dese mensche en is noch gherecht, noch oetmoedich, noch milde, noch dienstachtich den armen, noch ynnich, noch erenstich, noch ghevoellijc godliker liefden; noch hi en weet van Gode noch van hem selven in gherechter doechsamheit16. Dit is dat derde poent. Dit merct en̄ leert en̄ scuwet in u selven, en̄ in allen menschen daer ghijt in bekint; en̄ in niemene en ordelt alselke dinghe, ghi en bevindet met den werken; want het soude u herte ontreinen17 te bekennene die godlike waerheit18.

Footnotes

  1. Sur. Jam quosdam reperiri licet homines. ↩

  2. F en L. ghestadich. G en N. ghestedich. I. ghestadicht. ↩

  3. Sur. Primum signum hoc est: cùm homines verè illuminati ex divino lumine simplices, quieti ac stabiles sint et absque consideratione multimoda. ↩

  4. Sur. isti contrà multiplices inquieti ac instabiles, et studiis ac variis curiosisque considerationibus prorsus dediti sunt, neque lamen vel internam unitatem vel imaginum expertem ac indepictam experiuntur animi tranquillitatem. Hoc signo seipsos, si volunt, nosse valebunt. ↩

  5. Sur. ibi ediversò subtilia et acuta multa istis incidunt, de quibus secum imaginantur et meditantur, acutèque considerant et disquirunt. ↩

  6. Sur. sed fundo sterili sunt, neque copiosè ex se salubres institutiones proferre noverunt. ↩

  7. F en I. bereidet. G en L. breidet. ↩

  8. Sur. doctrina quoque eorum multiplex et subtilis est, et de rebus peregrinis ac supervacaneis: quamobrem hominibus internis officit ac impedimento est eorumque pacem interturbat. Men ziet dat Surius het woord breyt vertaelt door officit, maer daermede is het niet verklaerd. Wy houden het voor het simplex van het frequentatief breidelen, intoomen, tegenhouden, stremmen. Zie Kiliaen. ↩

  9. Sur. Hoc genus hominum dogmata sensumque suum libenter etiam pertinaciter ac contentiosè tuetur, etiamsi alii non minùs benè atque ipsi, sentiant. ↩

  10. Sur. quod autem ad virtutes attinet, eis excolendis nullam navant operam: immo etiam penitùs nihilipendunt aut non curant. ↩

  11. Sur. Tertium signum est, ubi illustrati ac amantes homines communi charitate coelum terramque, ut dictum est, permanant. ↩

  12. Sur. isti contrà in omnibus singularitati student. ↩

  13. Dat is tot hoofd of meester erkennen. Zie Kiliaen op het woord Hoofden. ↩

  14. Sur. quicquid autem ipsi neque docent, neque consulunt, et quotquot eorum non sectantur mores et instituta, neque ad eos se adjungunt, cos omnes in errore versari arbitrantur. ↩

  15. Sur. Necessaria corporis largissimè usurpant. ↩

  16. Sur. nullam denique neque Dei, neque suî notitiam habent vera cum patientia et virtutibus conjunctum. ↩

  17. F alleen, ontvriden. ↩

  18. Sur. alioqui facilè cordis contrahent immunditiam, qua à divinae veritatis cognitione praepediantur. ↩

Chapter 73 of 111