LVIII. Hoemen Gode ghelijc es overmits gracie, oft onghelijc overmits dootsonde

Nu merket met erenste desen sin; want verstadi wel dat ic nu segghen wille, en̄ dat ic u nu gheseecht hebbe: soe seldi verstaen alle die godlike waerheit die u eneghe creature leren mach, en̄ verre daer boven¹. In eenre andere wijs houdet hem onse gheest, in deser selver enicheit, werkelike, en̄ besteet bi hem selven alse in sijn ghescapen persoenlic wesen². Dit es dat eyghendom der overster crafte³, en̄ hier is beghin en̄ einde alles creatuerlijcs werkes, dat creaturliker wijs ghewracht wert, beide inder naturen en̄ boven nature. Nochtan en werket die enicheit niet alsoe alse si enicheit es⁴; maer alle die crachte der sielen, hoe si werken⁵, si hebben alle hare macht en̄ hare moghentheit⁶ in haren eyghendomme⁷, dat es in enicheit des gheests, daer hi steet in sijn persoenlic wesene.

In deser enicheit moet de gheest emmer ghelijc sijn Gode, overmits gracie en̄ doghede; ofte onghelijc, overmits dootsonde. Want dan nu de mensche ghemaect es toten ghelikenissen Gods, dat is⁸ tot der gracien Gods, want si is een godformich licht die ons dore scijnt en̄ ghelijct maect⁹; en̄ sonder dit licht, dat ons ghelijc maect, en moghen wi niet verenighen overnatuerlike¹⁰, al en moghen wi dat beelde niet verliesen, noch die natuerlike enicheit met Gode. Eest dat wi dat ghelike verliesen, dat es de gracie Gods, soe werden wi verdoemt. En̄ hier omme, soe wanneer God yet hebbelicheden in ons vindet sine gracie te onfane: soe wilt hi ons van vrier goeden levendich maken en̄ hem ghelijc overmits sine gaven. Dat is altoes alse wi mit ghehelen wille ons tote hem keren; want in dien selven oghenblicke comt Christus tote ons en̄ in ons met middele en̄ sonder middel, dat es met dogheden en̄ boven alle doghede. En̄ hi druct sijn beelde en̄ sijn ghelikenisse in ons, dat is hem selven en̄ sine gaven; en̄ loest ons van sonden, ende maect ons vri en̄ ghelijc hem selven. En̄ in desen selven werke dat ons God loest van sonden, ende ghelijc en̄ vri maect in caritaten: soe onsinct die gheest hem selven in ghebrukeliker minnen. En̄ hier ghesciet een ontmoet en̄ ene vereninghe die sonder middel es en̄ overnatuerlike, daer onse hoechste salicheit in gheleghet. Al eest Gode al natuerlike dat hi van minnen en̄ van vrier goeden ghevet, het es ons toevallich en̄ overnatuerlike na onser wijs; want wi vore vremde en̄ onghelijc waren, en̄ namaels ghelijc, en̄de enicheit met Gode vercrighen¹¹.