LXV. Vander gaven des Raets

Soe wanneer dat den mensche enghene ghescapene creature verwinnen noch gheletten en can, hi en blive in sire eenvoldigher opgaender meyninghen, vaste staende en̄ inden love Gods, en̄ God soekende en̄ meynende boven alle sine gaven, overmits dese stercheit: soe gheeft hem God die vijfte gave, dat es de gave des Raets. In deser gaven trect de Vader den mensche van binnen, en̄ cyschtene te sire rechter siden met den vercoernen in sire enicheit¹. En̄ de Sone sprect gheestelike in hem: ‘Volghet mi te minen Vader; eens es noet².’ En̄ die heylighe Gheest doet dat herte ontpluken en̄ onfunken in berrender minnen. En̄ hier af comt een woedich leven en̄ ongheduericheit van binnen; want die desen raet ghehoirt, hi wert verstormt in minnen, en̄ hem en can niet ghenoeghen dan God allene. En̄ hier omme laet hi hem selven en̄ alle dine, opdat hi den ghenen vinden moghe, daer hi in levet en̄ alle dinc een met sijn³. Hier sal de mensche Gode eenvoldichlike meynen, ende hem selven met redenen dwinghen, en̄ al sijns willen vertien, en̄ verbeiden vrilike diere begheerder enicheit, tote ane dien daghe datse God gheven wilt. Soe werket die gheest des Raets in hem twevoldichlike; want hi is groet en̄ volghet der ordenen en̄ den rade Gods die hem selven laet en̄ alle dinc, en̄ sprect met der onghepayder woedigher berrender minnen: ‘Toecome ons dijn rike⁴.’ En̄ hi is noch mere, ende volghet bat den rade Gods, die sijns selfs wille verwint en̄ vertijt in minnen, en̄ sprect te Gode in onderworpender weerdicheit: ‘Dijn wille ghescie⁵ van allen dinghen; niet die mine.’ Doen Christus, onse lieve Here, sinen doghene naecte, doen sprac hy dit selve woert te sinen Vader, in een oetmoedich vernieten sijns selfs; en̄ het was hem dat ghenoechlijcste woert en̄ dat eerlijcste, en̄ ons dat orberlijeste, en̄ den Vader dat minlijcste, en̄ den duvel dat scandelijcste woert dat Christus ye ghesprac; want in vertijnghen sijns willen nader menscheit, sijn wi alle behouden. Aldus werdet dat willen Gods den minnenden oetmoedighen mensche, sine hoechste vroude en̄ sine alre meeste ghelosticheit na gheesteliken bevoelene, al voer hi oec inde helle, dat ommoghelic es. En̄ hier is nature ghedruct ten nedersten, en̄ God verhaven ten hoghesten; ende de mensche is ontfanclije alle der gaven Gods; want hi hevet sijns selfs verloechent en̄ sijns willen verteghen en̄ al om al ghegeven. En̄ daer vore en cyscht hi noch en wilt hi niet, dan dat God gheven wilt: wat God wille, dat is sine vroude; en̄ die hem overgheeft in minnen, dat is die vrijste die levet. En̄ hi leeft sonder sorghe; want God en mach sijns niet verliesen⁶. Nu merket, al kent God alle herten, nochtan wert selc mensche besocht van Gode en̄ gheproeft ofte hi sijns selfs vrilijc verloechenen conne: soe mach hi verclaert werden, en̄ Gode eerlic leven, en̄ hem selven orberlijc. En̄ hier omme settene God, bi wilen, vander rechter siden tot der slinker siden, vanden hemele inde helle, van alre weelden in groter elleinden: en̄ het schijnt ofte hi ghelaten en̄ versmaet ware van Gode en̄ van allen creaturen. Hevet hi dan sijns selfs en̄ sijns willen vore verloechent in minnen, en̄ in vrouden, dat hi sijns niet en soeket maer den liefsten wille Gods: hi verloechent oec lichte sijns in pinen en̄ in ellenden, dat hi oec sijns niet en soeket, maer altoes die ere Gods. Die willich es grote dinghen te werken, hi is willich grote dinghen te lidene; maer doghen ende liden in ghelatenheden es edelre, en̄ Gode weerdere, en̄ onsen gheeste ghenoechlikere, dan grote werke inder selver ghelatenheit⁷; want het is onser naturen meer contrarie. En̄ hier omme werdet die gheest meer ghehoghet, en̄ nature meer ghedruct in zwaer liden, dan in groet werken in gheliker minnen.

Blivet de mensce in deser ghelatenheit, sonder ander verkiesen, rechte alse een die niet anders en wilt noch en weet: soe hevet hi den gheest des Raets twevoldich; want hi is den wille en̄ den rade Gods ghenoech in werkene, en̄ in lidene, en̄ in ghelatenheit sijns selfs, en̄ in onderworpenre ghehoirsamheit, en̄ die nature es gheciert ten hoechsten. En̄ hi is hebbelijc verclaert te werdene naden gheeste.