Skip to the text

XLVII. Vanden sevenden artikele des gheloves

Die sevende steen hiet Ligurius1, ende hier inne stont Gad, die sevende sone her Jacobs. Met desen steene verstaen wi dat sevende artikel ons gheloefs, ende met dien name Gad sinte Phylipse. Want Gad ludet alsoe vele in dietsche alse salecheit, ochte salechleke2; ende dit leert ons sinte Phylips in den sevenden artikel, daer hi sprect van den lesten ordeele alre minschen, dat wel salecheit ende salechleke heten mach den goeden3; want si selen dan salecheit ontfaen in siele ende in lijf, ende salechleke4, dat es dat sijs werdech sijn, ende dat tughet hen dat ordeel Goods5. Ende hier omme sprect sinte Philips: ‘Ic gheloeve dat hi hier na toe te comene es6 ordelen levende ende dode,’ dat sijn die goede ende die quade. Ende in desen lesten ordeele gheliken wi Christum den stene die Ligurius hetet. Ligurius7 es blickende roet, ende hi trekt ane heme, overmids sine naturlike hitte ende die locht8, droeghe lichte dinghe, eest alsoe dat si heme bi sijn9. Ende hi wast van urinen eenre beesten10, wanneer dat si verhardet overmids hitte ende cracht der sonnen11. Ende dese beeste es alsoe scalc van naturen, dat si hare urine dect met sande, op dat die steen niet ghesien noch vonden12 en werde in orbore enechs menschen13. Hier mede proeve wi dat hem Christus oppenbaren sal ten ordele blickende roet, overmids sine wonden; ende overmids overvloedeghe hitte sire minnen, soe sal ute heme vloeien ene suete locht, ende hier mede sal hi ane heme trecken al dat licht ende droeghe es14: dat es al dat onladen es van sonden, dat es licht; ende al dat vol es karitaten dat es droeghe. Ende dese sijn alle bi heme, ende si sijn heme hebbelec te treckene15. Maer die nu beestelec leven, die decken desen edelen steen met sande, dat es met erdschen dinghen, want si en begeren Christum ten ordeele niet te siene; want si sijn scalc16 ende ontsien hem selven, ende en roeken eighenleke niemens salecheit17. Met allen rechte leert ons sinte Phylips dit artikel, want Philyppus es alsoe vele gheseghet alse die mont der hande, ochte die mont der lampten18: want in den daghe des ordeels selen de hande spreken vore den mont, dat sijn die goede werken; ende die mont der lampten sal oec spreken, dat es karitate ende ontfarmhertecheit. Die die gheufent heeft met milder herten, die werke selen spreken daer die naturleke mont sal swighen.

Footnotes

  1. Sur. Ligyrius. Maer in margine is bygevoegd fortè lyncarius legendum. ↩

  2. Sur. feliciter. ↩

  3. Sur. quod meritò bonorum felicitas, aut bonis feliciter cedens, dici potest. ↩

  4. Sur. idque feliciter. ↩

  5. Sur. eo quod digni sint, testimonium eis ferente ipso judicio Dei. ↩

  6. Venturus est judicare vivos et mortuos. ↩

  7. Zoo heet hy by Flavius Jos. en in de Vulgaet. By Plinius, Hist. Nat. Lib. XXXVII, cap. 13, heet, het Lyncurium, en wordt van sommigen gehouden voor het dusgenaemde electrum, in 't fransch ambre, in 't Nederduitsch barnsteen. Anderen erkennen er een ander gesteente in, het dusgenaemde tourmaline. Zie Plinius, lib. cit. cap. 11. ↩

  8. Sur. rapitque ad se calore suo naturali et sereno aere. ↩

  9. Sur. prope positas. ↩

  10. Te weten van den dusgenaemden Lynx, soort van wilde kat, die in 't Nederduitsch ook Losch heet. ↩

  11. Sur. ex urina lyncis congelata ac versa in lapidem. Zie daeromtrent Plinius, Lib. VIII, cap. 57, alsmede Lib. XXXVII, cap. 13 cit. ↩

  12. Versta gevonden. De weglating van het voorvoegsel ge, in het participium van dat verbum en van sommige andere, was oudtyds gemeen. Zie Bormans op Christina, bl. 75. ↩

  13. Sur. invidens eam hominum usui. Men vindt het vertelsel in zyn geheel by Marbodeus, een' schryver der elfde eeuw, in diens dichtwerk de Lapidibus pretiosis, cap 41. ↩

  14. Sur. levia et sicca. ↩

  15. Sur. qui etiam soli illi adsunt, aptique et idonei sunt, qui ab ipso trahantur. ↩

  16. C alleen heeft: ende si sijn scalc, bedi ontsien si hem van den gherechten vonnesse, ende en roeken, enz. Zoo vertaelt ook Surius. ↩

  17. Sur. neque cujusquam salus proprie illis curae est. Het werkwoord roeken, zoo veel als achten, acht geven op, bekommerd zyn met, zorg dragen voor, wordt veelal intransitief of impersonaliter gebruikt. Hier echter is het gevolgd van een' accusativus. Zie daerover Huydecopers Proeve, III, bl. 84, vlgg. alsmede de Bydragen van Clignett, bl, 28-29. ↩

  18. Sur. os manuum, vel os lampadis. ↩

Chapter 48 of 159