LIX. Van Cinnamomen

Hier na volcht die naeste speciboem, daer men die heileghe salve ave maecte, die hiet Cinnamomum, ende bi wast in Indien ende in Ethiopien. Ende dit sijn cleine ronde roedekene¹, als corenpipen², ende si sijn van bleker scorsen alse asschen³; ende si sijn harde cort, niet meer dan twe cubitusse hoghe, dat sijn drie voete. Ende die roedekene, die subtijl ende cleine sijn, sijn alre edelst⁴; maer die vet ende groet sijn, die sijn onedel⁵: ende alse mense ontwe brect, soe verdonkeren si die locht, alse ochte die locht ware vol ghestubs ochte vol nevels⁶.

Met desen cleinen speciboeme verstaen wi onsen Here Jhesum Christum, gheoetmoedecht onder alle menschen. Die cleine ronde roedekene, bleec van varuwen alse asschen, dat sijn die crachte sijnre zielen, ende die senne sijns lijfs, in oetmoedeghen dienste gheufent tote in die doet. Twe maten waren die roedekene hoghe. Die ierste mate leert ons dat hi heme altoes ufende van binnen in oetmoedeghen dienste vore sinen Vader. Die andre mate leert ons sinen oetmoedeghen dienst van buten vore alle menschen. Maer sine crachte in inwindeghen dienste, gheufent vore Gode, dat sijn die subtile roedekene, die sijn alre edelst, ende die sijn ghewassen in Indien. Ende Indien ludet alsoe vele in dietsche alse ·j· winken der soetecheit⁷; want die ghebrukeleke enecheit godlecs wesens⁸ dat es ene soetecheit sonder mate, ende si was Christum inwinkende⁹, ende alle die ghene met heme die hen ufenen in inwindegher oetmoedecheit. Maer die vette grove roedekene, die en waren niet soe edel, want dat waren die utewindeghe oetmoedeghe werke Christi, daer hi alle menschen van buten mede ghenoech was. Ende die sijn ghewassen ende gheufent in Ethiopien, dat es in demsterheiden deser werelt: want Ethiopien ludet alsoe vele alse donkerheit. Ende hier omme, doe Christus in Ethiopien volwassen soude, dat was doen hi sterven woude, doen verdonkerde die locht, want die roedekene worden te broken; die edele speciboem wart ontwe ghescoert; die overste crachte sijnre zielen worden ghesceden van den nedersten; sine senne verghinghen; sine ziele sciet van den live; die doet bevinc dat leven; dat leven verwan die doet; die Apostelen hadden hare licht verloren; die oude wet verloes oec hare licht; die sonne liet hare scinen, ende die locht was vol nevels der onbekinnessen¹⁰: maer onse dach ginc op, daer wi eweleke inne ghesien¹¹.

Hier na suldi weten dat die specie die men maect van der edelster cinnamomen die in Indien wast, wanneer dat si gheminct wert met soeten dinghen, soe wert si noch scarpere ende tangherre in den smake¹²; ende soe de dinghe soeter sijn daer mense mede minct, soe si altoes meer wederbitende es in den smake. Ende hier omme ghelijctse wel den inwindeghen oetmoedeghen mensche; want soe hi meer verhaven wert van Gode ochte van creaturen, soe hi van heme selven men houdt: ende soe heme God meer goeds doet, soe hijs heme selven onwerdegher dunct. Ende hier omme es die oetmoedechste alre sekerst onder alle menschen. Die edele cinnamomum hi droecht ende verteert die quade humore ute der maghen, ende hi sterct die maghe, ende hi doet spise wel verduwen; hi ganst die levere¹³, ende hi purgeert den mensche van binnen van alre overtollecheit¹⁴; hi gheneest die oghen ende droechse van verschen humoren¹⁵; hi gheneest beten van quaden beesten, eest dat hi ghenaect den wonden¹⁶; ende alse men sine scoten wel ontwe wrijft ende minct met sterken edeke¹⁷, soe verdrijft hi die swarte smetten in tsmenschen aensichte. Gheestelec te merkene, soe werct alle dese dinghe ghewareghe oetmoedecheit¹⁸: si verdrijft ende verteert alle die humoren der sonden, ende si sterct den mensche in allen dogheden, ende si maect in den mensche hongher ende lost tote allen goeden werken; ende si vercuelt die levere, ende verdrijft alle ghelost ongheordender liefden. Ende si purgeert den mensche van binnen, in dien dat si verdrijft alle menechfuldecheit, ende stedecht den mensche op enecheit. Ende hier mede werden ghesont die inwindeghe oghen, alsoe dat si scouwen moghen onghehindert die waerheit. Ende eest dat den mensche oetmoet van binnen beveet¹⁹, al ware hi ghebeten van quaden beesten, dat es van beesteleken werken: wilt hi met oetmoede die wonden gherinen²⁰, hi sal ghenesen. Want ·j· oetmoedech te wreven herte²¹ ende ·j· aveghekeert moet van alre vergankeleker ghelost²², alse dese ·ij· in ons vergaderen, soe purgeren si onse inwindeghe aensichte van allen smetten der sonden.