Skip to the text

LXII. Vander olien van olive

Hier toe woude onse Here hebben olie van olive boemen. Die olive boem heet Olea, die vrocht olive, dat sap dat ute der vrocht vloeit, dat es olie. Met den olive boeme verstaen wi den Vader in der Godheit; met sire vrocht sinen Sone, onsen Here Jhesum Christum, God ende mensce; met der olien die me der vrocht vloeit, soe verstaen wi die minne ende die genade der godheit ende der menscheit. Want die olive boem heet in der Scrifturen een edel vorenemende boem die vrede betekent1; want die Vader gaf ons sinen Sone alse ene vrocht des eweghen vreden; ende die Sone, overmids den heileghen Gheest, soe gaf hi heme selven in die perse der Joden, alsoe dat hi vloeide van heilegher olien, die ons allen heilech ende salech maken mach, eest dat wijs begheren.

Nu meret hoe die waerheit concordeert met der figuren2. Doen Moyses die confectie der heilegher salven maken soude, doen nam hi die risere van dien ·iiij· spesiboemen, met ghewichte alsoe alst heme God gheboet3, dat was vifhondert oncen mirren, ende ·v· hondert oncen cassien, ende half alsoe vele calamus ende cinnamomen, dat was van beide dien boemen4 vif hondert oncen; want van roke ende van crachte soe sijn dese twe boeme alsoe vele edelre ende starkere in der confectien. Ende hier toe nam hi olie van oliven ene mate dienren noemt hin, dat es te minsten ·j· sister, ende te meesten soe eest ·vj· sister, dat es twelef pont, want elc sister doet twe pont5. Ende na die meerre mate soe nam Moyses die olie6, ende in dese olie leide hi alle die risere, alsoe langhe, dat die olie eracht ende roke ontfinc van dien riseren. Ende daer na perste men ute met crachte alle die versceit der risere ende der olien7: ende dit8 was ·j· sacrament in der ouder wet, daer dat tabernakel ende die priesteren mede ghesalft worden ende gheheilecht, na wise der ouder wet ende der figuren. Dat ghewichte der risere, daer men die salve ave maecte, dat was ·xv· hondert oncen, ende elke tweleve oncen maecten ·j· pont: ende alsoe waest hondert pont ende ·xxv·, ende ·xij· pont olien van olivien. Ghi hebt vore wel ghehoert dat hondert pont ende twintech die swaerste waghe es in den heilechdoeme; want alsoe swaer was die candelare9. Maer dit ghewichte moet noch ·v· pont swaerre sijn, sonder die olie; ende dire was oec ·xij· pont.

Footnotes

  1. Sur. Siquidem olea in Scripturis; praeclarae ac praecipuae arboris pacem significantis, loco ponitur. ↩

  2. Aldus A, B en D. - C. daerentegen heeft, en beter naer ons inzien: Nu merke wi die confectie der heilegher olien nader figuren. Moyses nam. Hiermede komt de vertaling van Surius overeen. ↩

  3. Sur. eo pondere, qua jussus erat à Domino. ↩

  4. C. voegt by te gadere. ↩

  5. Geheel duidelyk is dat niet. C. stelt het anders voor, doch nagenoeg ten eene uitkomende. ‘Hyn es een mate in hebreusce die die latynsche Scrifture noemt sextier, dats te wetene dat seste deel van der maten diemen congius heet. Nochtan segghen selke dat hyn es een gheheel congius. Dit congius sonde vol olien weghen ·xij· pont.’ Vervolgens heeft de afschryver van C. er nog deze glos bygevoegd: Een Vlandersch sloep cluers raeps smonts weghet ·iiij· pont. Ende een Brueselsche ghelte goets claers rijnsch wijns oec ·iiij· pont. Maer de ghelte hout meer dan de stoep, want ·iiij· ghelten maken ·v· stoepen. De vertaling van Surius stemt volkomen overeen met den tekst van C. ↩

  6. Surius vertaelt naer C. Est autem verisimile, Mosen hoc loco maxima mensura olivae oleum accepisse, putà libras duodecim. ↩

  7. Sur. magna vi omnis et ramusculorum et olei liquor exprimebatur. ↩

  8. Sur. atgue hoc unctionis oleum. ↩

  9. Zie hiervoren, bl. 179. ↩

Chapter 63 of 159