LXIV. Hoe dat Moyses den tabernakel ende die priesteren wyde ende consacreerde
Hier na seldi merken hoe die priesteren gheconsacreert worden in der ouder wet, alsoe alse onse Here selve leerde Moysesse, ende sprac aldus: ‘Ghi selt nemen een calf van dien beesten die pleghen te arbeitene, ende ·ij· onbevlecte wedere1, ende onverhavene broede2, ende andere broede sonder heefsel verhart alse corsten3 ghecneden met olien; die derde maniere van broede sonder hefsel in olie ghebacken4. Dese broede seldi maken van taerwenre bloemen, ende die seldi doen in enen corf, ende seltse offeren. Dat calf ende die twe wedere, Aaronne ende sine sonen, die seldi toevoeghen toe der doren des tabernakels des ghetuuchs5. Ende alse ghi hebt ghedwaghen met watere den vader niet den sonen6, soe seldi Aaronne cleeden met sinen clederen, dat es met enen lijnnen clede, ende met enen tunikele, ende met den overscouderclede7, ende met den Redeleken. Ende dat overscoudercleet seldi toe dwinghen8 met enen gordele; ende die mitre seldi setten op sijn hoet, ende die heileghe plate boven die mitre; ende die olie der salvinghen seldi storten op sijn hoet, ende in deser manieren sal hi gheconsacreert werden. Ende sine sonen seldi hier toe voeghen9 ende ghi seltse cleeden met lijnnen rocken; ende ghi selt gorden met enen gordele Aaronne ende sine vrie wetteghe sonen10; ende ghi selt hen opsetten die mitren: ende si selen mine priesteren sijn in ewegher toeghevoechder uefeninghen van dogheden11. Namaels alse ghi gheconsacreert hebt hare hande, soe seldi toevoeghen dat calf vore dat tabernakel des ghetuuchs12. Ende Aaron ende sine sonen selen legghen hare hande op sijn hoet; ende dan seldijt doeden in die bescouwinghe ons Heren13, neven die dore des tabernakels des ghetuuchs. Ende dat calfs bloet dat ghi nemt, dat seldi doen met uwen vinghere op die hoerne des outaers; ende dat ander bloet seldi storten neven sine basche. Ende ghi selt nemen al dat vette dat die binnenste bedect14, ende dat netteken der leveren15, ende die ·ij· nieren, ende dat vette dat over hen es, ende dit seldi offeren te verberne op dien outaer. Dat vleesch dies calfs, ende sine huut, ende sijn mes16, dat seldi verberren buten den husen17, omme dat vore die sonde es. Ende ghi selt nemen enen weder, ende daer op sal Aaron ende sine sonen legghen hare hande; ende alse ghi dien ghedoet hebt, soe seldi nemen van sinen bloede, ende dat seldi storten op dien outaer. Ende dien selven weder seldi sniden in stucken, ende alse sine binnenste ghedwaghen sijn ende sine voete18, soe sel- dise legghen op dat ghesnedene vleesch19 ende op sijn hoet, ende altemale desen weder seldi offeren in den viere op den outaer. Dese offerande ons Heren es die alre soetste roke der sacrificien Goods20. Ende ghi selt noch nemen den anderen weder, ende daerop sal Aaron ende sine sonen legghen hare hande; ende alse ghi dien gheoffert hebt, soe seldi nemen van sinen bloede, ende dat seldi doen op dat leste der rechter oren21 Aarons ende sijnre sonen, ende op die dumen haerre hande ende haers rechts voets. Ende dat bloet seldi storten op dien outaer al omme ende omme. Ende alse ghi ghenomen hebt van dien bloede dat op dien outaer es, ende van der olien der salvinghen, soe seldi bespraeien22 Aaronne ende sine cledere, sine sonen ende hare clederen. Ende alsi aldus gheconsacreert sijn, ende hare eledere, dan seldi nemen dat vette van dien weder ende sinen steert, ende dat vette dat bedecte die binnenste, ende dat netteken der leveren, ende die ·ij· nieren ende dat vette dat over hen es, ende die rechte scoudere, omme dat ·j· weder es der consecratien23. Ende ghi selt nemen ·j· broet van der eenre manieren, ende noch ·j· broet van der andre manieren met olien gecneden, ende dat derde broet van der derder manieren, ende al van dien corve der onverhavenre broede24, die gheset es in die beschouwinghe ons Heren. Ende alle dese dinghe seldi legghen op die hande Aarons ende sijnre sonen, ende die seldi heilech maken op heffende vore den Here25. Ende dan seldi alle dese dinghe ontfaen van haren handen, ende seltse altemale verberren op dien outaer26, den alre soetsten roke in die bescouwinghe ons Heren, want dit es sine offerande. Ende ghi selt nemen dat borstken27 van dien wedere daer Aaron mede gheconsacreert es, ende dat seldi heileghen ende op heffen vore den Here, ende dat sal vallen in Aarons deel28. Ghi selt heilech maken dat gheconsacreerde borstken, ende die scoudere die ghi van dien wedere ave deilet29, daer Aaron mede beghonnen es30 ende sine sonen. Ende dese dinghe selen ghevallen in Aarons deel ende sijnre sonen, in eweghen rechte van den kinderen van Israel: want dese dinghe sijn vorenemende31, ende beghinne van haren paismakenden offeranden32, die si Gode offeren. Dat heileghe cleet dat Aaron orboren sal33, dat selen sine sonen hebben na heme, dat si daer inne ghesalft werden34, ende hare hande gheconsacreert werden. Seven daghe sal hi dese dinghe uefenen, die van sinen sone bisscop wert gheset vore heme35, ende die ingaen sal in den tabernakel des getuuchs op dat hi dienen moghe in den heilechdome. Ghi selt nemen den weder der consecratien, ende selt sieden sijn vleesch in ene heileghe stat36, ende daer ave sal eten Aaron ende sine sonen. Ende si selen eten die broede, die in den corf sijn, in dat parvijs des tabernakels37 des getuuchs, op dat die sacrificie behaechlec si38, ende op dat gheheilecht werden die hande der gheenre die offeren. Ende gheen vremt mensche en sal hier ave eten, want dese dinghe sijn heilech. Eest dat daer iet over blijft van dien gheconsacreerden vleesche ochte van den broeden, tote der marghenstonden, die relieve seldi verberren in den viere39: si en selen niet gheeten werden, want si sijn gheheilecht. Alle die dinghe die ic u gheboden hebbe over Aaronne ende over sine sonen, die seldi doen. Ghi selt hare hande consacreren ·vij· daghe: ende alle daghe seldi offeren wen calf, omme die sunde te purgeerne40. Ende ghi selt reine maken den outaer, alse ghi offert die hostie der suveringhen41; ende ghi selt den outaer salver in heilecheiden42. ·Vij· daghe seldi suveren den outaer ende heileghen; ende hi sal sijn heilech der heileghen. Ieghewelc diene gherijnt43, hi sal gheheilecht werden. Dit es dat ghi doen selt in den outaer: alle daghe erensteleke twe jareghe lammere, ·j· lam des marghens vroech, ende dat andere te vespertide44, dat tiende deel der tarwenre45 bloemen met ghestampter olien bespraeit46; die olie sal hebben ene mate, dat vierde deel van dire maten die men noemt hin47, ende wijn te offerne der selver maten in enen lamme48. Dat ander lam seldi offeren te vespertide na die maniere der vorster offeranden49, ende na die maniere die wi gheseghet hebben, in den roke der soetecheit. Dit es ene sacrificie den Here, met eweghen offere in uwe gheslachten50.’
Die Here hevet ghesproken tote Moysesse ende seide: ‘Stant toe der dore des tabernakels des ghetuuchs vore den Here, daer ic di setten sal, op dat ic spreken moghe tote di51. Ende daer salic ghebieden den kinderen van Israel, ende die outaer sal gheheilecht werden in mine ere52. Ende ic sal heilech maken dat tabernakel des ghetuuchs met dien outare, ende Aaronne met sinen sonen, op dat si mi dienen moghen in priesterscape. Ende ic sal wandelen in die middelt der kindere van Israel, ende ic sal hen God sijn53: ende si selen weten dat ic ben hare Heere ende hare God, diese gheleidet hebbe ute Egypten lande, op dat ic bliven soude onder hen, ic hare Heere ende hare God54.’
Hier na dede Moyses alsoe alse heme onse Here gheboet. Ende doe alle die scare vergadert was vore die doren, doe seide hi: ‘Dit es die leringhe die onse Here gheboet dat ghescien soude.’ Ende staphans55 soe brachte hi Aaronne ende sine sonen; ende alse hise ghedwaghen hadde, soe cleede hi den bisscop met enen lijnnen clede; ende gurdene56 met enen gurdele; ende hi dede hem ane ·j· jacinctinen tunikeel; ende daer boven dede hi heme ane dat scoudercleet, dat dwanc hi toe met enen gurdele. Ende daer toe voechde hi dat Redeleke, daer in was Leringhe ende Waerheit; ende sijn hoeft bedecte hi met der mitren; ende boven die mitre, jeghen sijn vorehoede, soe dede hi die guldene plate gheconsacreert in heilecheiden, alsoe alse onse Here heme gheboden hadde; ende hi nam die olie der salvinghen, ende daer mede salfde hi dat tabernakel, met al dien dat daer toe behoerde. Ende al beheileghende soe bespraeide hi den outaer ·vij· werf, ende doe salfde hine, ende alle sine vate; ende dat lavoer met sijnre bascen maecte hi heilech met olien; ende die olie storte57 hi op Aarons hoet, ende salfdene ende consacreerdene. Ende doe sine sone vortbracht waren, doe cleede hise met lijnnen rocken, ende gurdese met enen gurdele, ende sette hen op die mitren, alsoe alse onse Here gheheten hadde.
Footnotes
-
Tolle vitulum de armento, et arietes duos immaculatos. ↩
-
panesque azymos. ↩
-
et crustulam absque fermento. De fransche vertaling zegt: des gâteaux sans levain arrosés d'huile. ↩
-
lagana quoque azyma oleo lila. In 't fransch: des tourteaux sur lesquels on aura versé de l'huile. ↩
-
applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. ↩
-
Cumque laveris patrem cum filiis suis aquâ. ↩
-
et superhumerali. ↩
-
constringes. ↩
-
Filios quoque illius applicabis. ↩
-
cingesque balteo, Aaron scilicet et liberos ejus. ↩
-
eruntque sacerdotes mihi religione perpetua. ↩
-
applicabis et vitulum coram tabernaculo testimonii. ↩
-
in conspectu Domini. ↩
-
Sumes et adipem totum qui operit intestina. ↩
-
reticulum jecoris. ↩
-
et fimum. ↩
-
forìs extra castra. ↩
-
lotaque intestina ejus ac pedes. ↩
-
super concisas carnes. ↩
-
Oblatio est Domino, odor suavissimus victimae Domini. ↩
-
super extremum auriculae dextrae. ↩
-
adsperges. ↩
-
eo quod sil aries consecrationis. ↩
-
laganum de canistro azymorum. ↩
-
el sanctificabis eos elevans coram Domino. ↩
-
et incendes super altare in holocaustum, odorem suavissimum in conspectu Domini, quia oblatio ejus est. ↩
-
pectuseulum. ↩
-
cedelque in partem tuam. Onze schryver heeft gelezen in partem suam, en zoo staet het ook by Surius. ↩
-
quem de ariete separasti. ↩
-
quo initiatus est Aaron et filii ejus. ↩
-
quia primitiva sunt. ↩
-
et initia de viclimis corum pacificis. ↩
-
qua utetur. ↩
-
ut ungantur in ea. ↩
-
Septem diebus utetur illa, qui pontifex pro eo fuerit constitutus de filiis ejus. ↩
-
et coques carnes ejus in loco sancto. ↩
-
in vestibulo tabernaculi testimonii. ↩
-
ut plucabile sit sacrificium. ↩
-
combures reliquias igni. ↩
-
et vitulum pro peccato offeres per singulos dies ad expiandum. ↩
-
Mundabisque altare, cum immolaveris expiationis hostiam. ↩
-
et unges illud in sanctificationem. ↩
-
Omnis qui letigerit illud. ↩
-
Hoe est quod facies in allari: Agnos anniculos duos per singulos dies jugiter, agnum mane, et alterum vespere. ↩
-
B. taruwenre. - De volzin is in de Vulgaet even onafgebroken. ↩
-
Decinam partem similae conspersae oleo tuso. ↩
-
quod habeat mensuram quartam partem hin. ↩
-
et vinum ad libandum ejusdem mensurae in agno uno. ↩
-
juxta ritum malutinae oblationis. ↩
-
Cfr. Exod. 29, 1-42. ↩
-
Sur. Sta ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino, ubi constituam ut loquar ad te. Vglk. Exod. 29, 42. ↩
-
in gloria mea. ↩
-
eroque eis Deus. ↩
-
Cfr. Exod. 29, 42-46. ↩
-
Dit woord zegt zoo veel als terstond Dr Halbertsma, Aenteekk. op Maerlant, bl. 478, leidt het af van slabben, stooten, in 't Engelsch to slab. Staphans, staphants, stappans is, even als het huidige voetstoots, gelyk aen op het eigenste oogenblik. Kiliaen vertaelt statim, e vestigio, confestim, sub manu. ↩
-
B. gorddene. ↩
-
B. stortte. ↩
Chapter 65 of 159