Skip to the text

LXXVIII. Vanden quaden ghevolghen ende vander remediën der oncuuscheit

Dat es den mensche scadelec in menegher wijs. Het doet Gode lachter1, want het ontreint sinen tempel, dat es die ziele. Het behaecht den duvelen, want si soeken raste in onsuverheiden. Het quetst den lichame ende scandalizeert den evenkersten. Het verdoemt die ziele, ende doetse dienen den vleesche ende der senlecheit. Ende hier omme leert ons Sente Gregorius ·viij· sware poente, daer een oncuusch mensche inne valt. Dat ierste es verblentheit der redenen ende der ghedachten; dat ander es ene onversienecheit der doet ende der hellen2; dat derde poent dat es onghestedecheit in peisene ende in begherne, nu dit ende nu dat, alsoe alst heme in valt. Dat vierde poent dat es eighene minne sijns selfs: ende overmids dese minne, begheert hi langhe te levene, op dat hi langhe sijns willen ende sijnre ghenoechten pleghen moghe. Dat vifte poent es dat selc mensche sijn goet, ende sine eere, ende sijn leven in avonturen sedt, omme te volbringhene sine onsuvere ghelost. Dat seste poent, es dat hi Gode hatende wert, omme dat God pijnt die ghene die na volghen der ghenoechten des lichamen, daer hi toe gheneicht es3. Dat sevende poent dat es lost ende minne te deser werelt, want hi begheert eere, rijcheit, ghesontheit ende starcheit, ende alle die dinghe die heme helpen moghen in der tijt een weldech leven mede te leidene. Dat achtende poent dat es ·j· meshope4 des toecomenden levens; dat es dat hi Gode niet ghetrouwen en dar5, noch daer op heme verlaten dat hi gracie ochte glorie emmermeer vercrighen moghe. Ende dit es dat leste poent, ende dat quaetste, daer ·j· oncuusch mensche ochte enech sondere in vallen mach. Ende hier omme, alsoe langhe alse die mensche oncuusch ende gulsech es, soe en es hi niet werdech priester te werdene, want hi versmaedt den dienst ons Heren, ende dient sinen onreinen vleesche in onsuverheiden.

Maer soe welke mensche6 die, omme die eere Goods ende omme sijns selfs salecheit, sober ende cuusch werden wilt, ochte bliven wilt, hi moet minnen die dinghe die heme doer toe vorderen moghen, ende hi moet haten, scuwen ende vlien alle die dinghe die heme daer toe letten mochten. Ten iersten male, hi moet behoedt sijn in siene, in hoerne, in wandelinghe; ende hi moet scuwen alle die ocsune7 diene trecken mochten; ende hi en sal hem selven nemmer ghetrouwen, want die heileghe David viel, die wise Salemon, ende die starke Samson. Hi en sal nemmer ledech sijn, maer hi sal heme altoes ufenen in eneghen goeden werken, van buten ochte van binnen. Hi moet sinen lichame dwinghen8 ende castien met redeleker penitencien, na sijn vermoghen. Ende hi sal dicwile peisen omme sine doet, ende omme dat gherechte ordeel Goods; ende hi moet met wijsheiden ende met crachte altoes den coringhen wederstaen9 in haren beghenne. Ende hier mede sal hi oncuuscheit verwinnen.

Footnotes

  1. Sur. Deum contumelia afficit. ↩

  2. Sur. inconsideratio, quae mortis et inferni facit oblivisci. ↩

  3. Sur. ad quas luxuriosus propensum se sentit. ↩

  4. Sur. desperatio. ↩

  5. Derde persoon sing. praes. indic. (met de vokael van het imperfectum), van dorren. Zie De Vries, Woordenlijst, bl. 406. ↩

  6. Sur. Contra verò quispis ob honorem Dei, enz. ↩

  7. Sur. occasiones. ↩

  8. Sur. rationabili poenitentiae labore corpus suum refrenet. ↩

  9. Sur. et fortiter in ipsis initiis tentationibus resistat. ↩

Chapter 79 of 159