XXXVIII. Ut natura hominum in septem habitudines distincla sit, et de filiis Saturni

Die nature der menschen is ghedeylt in ‧vij‧ wisen van complexien, die wi onfaen, in onser gheboirten, vanden ‧vij‧ planeten¹ dien wi gheliken nader liefeliker² gheboirt³; want si regneren boven onse nature, maer niet boven onsen ghceste die, overmits gracie, boven nature uut Gode gheboren is. Die hogheste planete Saturnus sine kyndere⁴, sijn hem ghelijc inder naturen; want si sijn cout int ghevoelen van minnen, droghe, sonder vrucht van dogheden, quaet willich, scale en̄ wreet, zwert, en̄ bleec en̄ onghedeghen⁵, een willich⁶ erighel en̄ groet van moede⁷. Ende alsi gheestelic willen werden⁸, soe sijn si ongheordent in vresen, in sorghen ende in anxte verdoemt te sine; want si meynen en̄ minnen hem selven allene om hem selven, na wise der nature. En̄ hier omme si wi⁹ bi wilen cout, en̄ droghe van goeden wille en̄ van gheesteliken ghevoelne, bi wilen cout en̄ nat, dat is sonder smake en̄ troest van Gode, ghcerlic onghecust inder naturen, altoes overvloyt in twivele en̄ in ongheordender vremder vreesen; want si leven inden winter alse Saturnus regniert. Hi is in sijn beghin cout ende droghe, als die horen van enen boe; in sinen uutgane cout en̄ nat, en̄¹⁰ alse hi comt inden Waterlinc, die reghen en̄ snee, grote vloede en̄ menighe plaghe met hem brinct. En̄ hier omme moeten si haten en̄ versmaden hare quade complexie, daer si inne gheboren sijn; en̄ si moeten eyghenheit haers willen vertien, eyghen goetdunken, ongheordende vreese der gherechticheit Gods. Si moeten haer oghen luken yeghen dat ordel der gherechticheit Gods¹¹, en̄ niet versmaden noch mistrouwen den heylighen Gheest, noch sine ghenade; want dat is een helsche sonde, die God haet boven alle sonden. Si moeten gheloven der heyligher Scrifturen, die vol is van hemelscen troeste; ende si moeten gheloven dat Christus ghestorven is voir allen sondaren, nieman uut ghenomen; en̄ si selen hem laten onder goede menschen¹² en̄ hem gheloven bat dan hem selven: en̄ dan selen si haer herte en̄ alle hare crachte ontpluken, met begheerte tontfane die gracie Gods.