Skip to the text

XXXV. De septem planetis, et primò de Saturno, ejusque mystica explanatio

Voirtmecr soe hevet God inden firmamente ghemaect ‧vij‧ ommeringhe1, daer die seven planeten in staen, die hemel en̄ erde chieren en̄ regheren, en̄ vruchtbaer maken, na die ordinancie der wijsheit Gods. Die overste planete inden firmamente, die is in haren doene2 cout en̄ droghe. Dat es Saturnus. Die is cout en̄ droghe3, bleec van verwen, scale, onghenadich en̄ wreet. Haghel en̄ snee, grote vloede, onweder en̄ menighe plaghe in die creaturen werct hi hier beneden; want hi regneert in midden winter, als die sonne loept in Capricorno, dat is inden horen vanden boc, en̄ in Aquario, dat is inden waterlinc, dat is in die tienste maent en̄ inde elfte vanden jare4.

Gheestelijc te verstane, soe regniert Saturnus nu in al die werelt, beide winter en̄ somer5; want caritate is sere vercout, want die menschen sijn droghe, en̄ onvruchtbaer van goeden werken, bleec, onghedaen6, en̄ sonder verwe van goeden seden, ghierich, vrec, hatende en̄ nidich, hoverdich, scale en̄ behendich yeghewelc den anderen te bedrieghene. Want die allene den sonden en̄ der naturen leven, hen7 loept die sonne altoes in Capricorno, dat is inden horen des boes. Die boc is een stinkende dier van naturen, en̄ is wel ghelijc den sondare, die stinct vore Gode en̄ voir alle sine heylighen. En̄ die horen sijnre macht en̄ sijnre scoenheit is droghe; hi en doech8 anders niet dan ten ewighen viere. Sine vrucht dat sijn huekene9, die selen staen ter slinker siden in dat ordel Gods, en̄ si selen alle verdoemt en̄ verwijst werden in dat ewighe vier.

Noch loept die sonne, inden winter tide, in een ander teeken dat hetet Aquarius, dat es een Waterline. Dat beteykent ons die menscen die leven na gheneychden lost der naturen, traghe en̄ zwaer inden dienst ons Heren, gulsich, overtollich, ongheordent in spisen, in dranke, in oncuyschen levene, ende in allen dinghen die de lichame begheert. Die menschen die jone en̄ ghesont sijn inden vleysche en̄ inden bloede, leven, sonder gracie, ende sonder consciencie, en̄ sonder vrese van Gode, en̄ volghen der ghencychder lost die levet in hare nature: si gheliken wel den Waterlinghe; want al haer leven vloyt in sonden en̄ in ghenoechten haers quaets verkeerts willen, jeghen den wille en̄ jeghen die lere ons Heren Jhesu Christi, welke name si ewelic gheloeft en̄ ghebenedijt.

Footnotes

  1. sphaeras sive circulos, zegt Surius. ↩

  2. sua effectione, zegt Surius. ↩

  3. De schryver van D is van het eerste droghe op het tweede gevallen, en heeft wat daer tusschen komt, overgeslageu. ↩

  4. Sur. quod est in Decembri et Januario. Namelyk volgens de middeleeuwsche tydrekening, die het nieuw jaer in Maert begon. ↩

  5. Sur. tam aestate quàm hyeme. ↩

  6. incompositi, zegt Surius. ↩

  7. Versta hun, in dativo plurali. ↩

  8. Versta deugt; hy is niet goed dan voor. ↩

  9. Diminutief van huek of hoek, bok, hircus. Zie ons Glossarium op Maerlants Rymbybel, in voce Hockin. ↩

Chapter 35 of 84