XLIII. Ut natura incitet ad vitia, et quibus rebus vitia profligentur, et gratia obtineatur
Nature leert den mensche sonde te doene1. Bloet storten voir die sonden, was die joedsce wet ghewone2. Ynnich ghebet, ghewarich rouwe, ende Gode wel betrouwen, dese dinghen moghen sonde verdriven en̄ gracie vercrighen, en̄ altoes Gode gheenicht bliven3: en̄ dit leert ons nature, ende die joedsche figure, en̄ boven alle die heylighe Scriſture.
Hoe ons die nature sondighen leert, dat moghedi merken als die Sonne, metter planeten die Venus heet, vergaderen in een teyken dat Taurus heet, dat es een stier ofte een verre: die beeste es onsuver ende coene van naturen. Alse dese ‧iij‧ te gadere comen en̄ regneren inden Aprille, dan is die tijt vanden jare heet en̄ versch, en̄ dan verbliden alle creaturen jeghen den somer die nakende is. Die erde ghevet gruene gras en̄ menigherhande crude, die boeme bladeren en̄ bloemen; die visschen vlieten inden watere met welden; die voghelen vlieghen in die lucht met sanghe. Alle naturen verbliden jeghen den somer, en̄ die menschen die van goeder complexien sijn, die sijn heet en̄ versch van naturen, die werden licht beweecht en̄ gheneicht in sonden. En̄ hier omme gheboet God den Joden dat si souden doden, verbernen en̄ offeren Gode vore sonden verren, bocke en̄ wedere4, dat sijn onreine stinkende beesten. En̄ die hey- lighe Kerke ghebiedt ons van Gods weghen, dat wi in dien tide van den jare selen penitencie doen, vasten, waken beden ‧xl‧ daghe voir onse sonden, die leden sijn, die jeghenwoirdich sijn ofte toe te eomen sijn. Moijses vaste ‧xl‧ daghe sonder spise en̄ dranc opten berch van Synay, op datti weerdich worde te ontfane die wet Gods. Helyas die prophete vaste oec xl daghe; daer na wart hi ghevoert in enen vierighen waghen in dat eertsche paradijs. Jhesus Christus vaste oec in die woestine ‧xl‧ daghe en̄ ‧xl‧ nachte voir onse sonden; ende daer na vercoes hi sine discipulen, en̄ hi levede en̄ leerde vasten5, waken en̄ beden, armoede, soberheit en̄ reynicheit. Alsoe leveden en̄ leerden sine discipulen, na sine opvaert, en̄ die heylighe Kerke inden beghinne6, en̄ alle ordinen en̄ religien. Mer nu is die dach der gracien sere vercout; want alle ordinen en̄ religien eten ende drinken gherne vanden besten, dat meest cost ende best smaect7. En̄ si cleden hem ghelijc der werelt, van wollen en̄ van verwen, eest dat sijt vererighen moghen. En̄ al hebben si den schijn van ordinen, si en hebben die regule der Apostelen niet. Selen si hem na volghen in die glorie Gods, dat en tuycht die wet der heyligher Ewanghelien niet8.
Noch leert ons die nature der hemele wanneer die planete Venus vergadert metter Sonnen in Septembri, in enen teken dat heet Libra, dat is ene waghe. In dien tide van den jare is die werelt rike, en̄ vol van corne en̄ van wine, en̄ van allen diere wi behoeven in onser naturen: dat hevet ghedaen die minne Gods, die alle dine verweecht9 en̄ haren dienaren volle rijcheit gheeft10.
Footnotes
-
Sur. Natura quidem corrupta instigat ad vitia. ↩
-
F.G. voer sunden. Sur. Lex autem vetus, pro peccatis sanguinem fundere jubere consuevit. ↩
-
Sur. praestantque ut homo semper Deo possit esse unitus. ↩
-
Sur. tauros sive boves, hircos et arietes. ↩
-
Sur. et tam exemplo suo, tum etiam verbo docuit, etc. ↩
-
Sur. et Ecclesia primitiva. ↩
-
Sur. optimis quibusque maximèque caris et gustui plausibilibus escis ac potionibus libentiùs utuntur. ↩
-
Sur. Itaque si apostolos in aeternae beatitudinis gloriam sint subsecuturi, id sanè lex Evangelica minimè testatur. ↩
-
Sur. amor Dei, qui praeponderat omnia. ↩
-
Sur. et ministris suis abundantes praestat opes. ↩
Chapter 43 of 84