XLII. De Denere, et qui sub ipso nascuntur

Hier na volghet die vijſte planete, onder die sonne, die heet Venus. Die is wel blickende, claer en̄ wederblickende, heet en̄ versch van naturen. Si heet oec Luciſer, dat is een bringher des lichts; want hi gaet inder dagheraet op, en̄ toent ons hem selven licht en̄ claer, en̄ die sonne volghet hem na; en̄ alsoe is hi die Dachsterre gheheten. Maer nader vesperen, als hi der sonnen navolghet, heet hi Vesperus of Hesperus, dat is die Avonsterre. Hi is die claerste onder alle die sterren. Hi is goetwillich, saechte ende goet van daden. Hi dwinct en̄ tempereert Saturnum van sijnre quaetheit¹, en̄ alle andere scalcheit der planeten². Hi regneert als die sonne loept in Tauro, dat is inden stier; en̄ hi regneert oec als die sonne loept in Libra, dat is in die waghenscale, dat is in die spelmaent, september in latine. Hi saecht, in sine regnacie, haet ende nijt³; hi sterct en̄ conſorteert minne en̄ trouwe in allen menschen, na macht sijnre naturen. Sine kindere, die in sine regnacie gheboren werden, die sijn ghelike den Jovianen, Jupiters kynderen, in vele punten. Si sijn wit, claer, gracioes en̄ blide van aenschine, gheselleec, hoesch en̄ liberael van seden, heet en̄ versch van naturen, dat is oncuysch en̄ gulsich, en̄ gheneicht tot alre ongheordender ghelost, en̄ tote allen dien dat die lichame begheert. Si seuwen haet ende nijt, en̄ si maken peys en̄ vrede, en̄ vrienscap en̄ concordie in allen menschen, na dat si vermoghen. Nochtan, al sijn si edel en̄ goet inder naturen, en̄ wel gheordent inder menschen oghen, na wise der werelt, si en moghen Gode niet behaghen sonder sine ghenade. Si sijn gheboren inder dagheraet, en̄ si hebben die complexie der dachsterren onfaen; want si hebben haer lijflike⁴ oghe opghedaen, en̄ dat licht der sonnen en̄ der hemele onſaen, en̄ si leven na lust der sinne⁵, want si sijn heet en̄ versch, en̄ hier omme minnen si die werelt en̄ al dat si hevet in haer bevaen. Hier omme sijn si van gheeste blint, en̄ haer verstendighe oghe en mach dat licht der gracien niet onfaen.

Die dachsterre brinct ons⁶ dat licht der sonnen, dat is die dach der werelt. Die jonc sijn en̄ ghesont⁷, en̄ sonder vrese ende sonder consciencie der werelt dienen, die sijn blide van herten en̄ pleghen hare ghenuechten⁸. Si singhen ende springhen, si en roeken hoe si den dach ten avonde bringhen.

Die avonsterre gheet onder; si volghet altoes der sonnen.
Haer kynder sijn verwonnen⁹:
Die sterven in dootsonden
Die bliven ewelike ghebonden¹⁰.
Verdoemt te sine is hair ghelach¹¹.
Merct u selven wel, soe sidi vroet:
Voresien van binnen, is tote allen dinghen spoet¹².