LIV. De altero Divinae gratiae rivo

Hier eint die derde wise der ierster rivieren der gracien Gods, die ons met Gode verenicht eenvoldigher wijs.

Die ander riviere der gracien Gods die vloyt van orienten in occidenten, dat is uten heylighen Gheeste doer die redelike siele tote in onse sinlike leven. Dese riviere hevet ‧iij wisen van levene. Die ierste wise purgheert ons van sonden, en̄ chiert ons met gracien, en̄ enicht ons met Gode in minnen. Al dat God ghemaect hevet inder naturen, dat is goet, en̄ dat siet hi ane, en̄ behaghet hem al wel. Hi hevet ghemaect hemel en̄ eerde, en̄ alle onredelike creaturen dienen hem in ons¹, yeghewelke in² sine ordine, alsoe alse die wijsheit Gods gheoirdent en̄ gheset hevet. Hi hevet ghemaect ‧ij‧ redelike naturen, dat sijn inghele en̄ menschen: die inghelen inden hemel, die menschen opter erden, op dat si hem souden danken, dienen en̄ loven³. Die inghele inden hemel die maecten onderlinghe partye⁴; ende al waest dat si Gode al wel behagheden inder naturen, die met bloten ghesichte ende met vrien wille in minnen te Gode keerden, hare werke sijn gheewicht, en̄ sijn⁵ salich, en̄ ghestadicht in die glorie Gods. Maer die hem selven behagheden in die chierheit die hem God ghegeven hadde; si versmaden⁶ Gode, en̄ wouden regneren, ende Gode ghelije sijn in hoecheden en̄ in eren. Siet, daer begonste die ierste strijt die ye gheoeſent wart tusschen quade en̄ goede. Want die goede inghele wouden die quade trecken, wisen en̄ leren dat si souden Gode minnen, dienen, danken en̄ loven; en̄ die quade partie woude die goede van Gode trecken, dat si souden met hem Gode versmaden en̄ sinen dienst, ghelikerwijs dat si daden. Die strijt en mochte niet langhe duren; want die prince der inghelen, Michael, mit sijnre partien, en̄ metter cracht Gods, die sticten den roeden⁷ fellen drace Lucifere⁸ met sijnre partien, uten hemele in die donker locht, en̄ op der erden, en̄ inden gront der hellen. En̄ Jherusalem, die stat Gods en̄ der inghele, en̄ alre heylighen, blijft in vreden en̄ in glorien ewelije, al sonder einde; maer haet, toren en̄ nijt es den verdoemden bleven jeghen Gode, en̄ jeghen alle die ghene die Gode dienen en̄ minnen. En̄ aldus sijn die persone der inghelen ghesceden en̄ ghedeilt, met Gode en̄ jeghen Gode, quade en̄ goede, salich en̄ onsalich, en̄ alsoe salt ewelic bliven.

Voertmeer, in beghinne der werelt maecte God nature der menschen in ‧ij‧ personen, man en̄ wijf, Adame en̄ Yeven, redelike sielen in sterfelike lichamen, onnosel, edel en̄ vri, te sinen beelde en̄ te sinen ghelike; en̄ hi gaf hem macht en̄ wijsheit; en̄ si behagheden hem herde wale; en̄ hi settese in dat Paradijs, en̄ gheboet hem ghehoirsamheit; en̄ hi sprae hem toe: In wat uren dat si onghehoirsam waren, en̄ sijn ghebod braken, dan souden si sterven, dat is te verstane in sonden. Doen quam een quaet inghel, die uten hemel ghestoten was, in die forme van enen serpente, en̄ wedersprac dat woert Gods; en̄ met loghenen en̄ met valschen gheloeften worden si bedroghen, alsoe dat si aten vander vrucht die hem verboden was; en̄ om die onghehoirsamheit worden si ghestoten uten Paradise, en̄ van Gode versmaet en̄ al die vrucht die van hem gheboren soude werden na lope der naturen. Nochtan behilden si vriheit der naturen, die hem God ghegeven hadde; want haer sonden en waren niet gheweecht⁹, maer si daden penitencie, en̄ sochten ghenade, en̄ sijn salich en̄ behouden. En̄ al was hem die poirte vanden Paradise vore gesloten¹⁰ en̄ die poirte der hemele, en̄ dat gloriose anscijn Gods verborghen, en̄ allen den ghenen die van hem souden gheboren werden inder naturen: nochtan behilden si edelheit, ende vriheit haers willen, en̄ si bekenden sterven en̄ leven, en̄ goet en̄ quaet¹¹. En̄ si minden dat goede en̄ haetten dat quade, en̄ alsoe keerden si te Gode en̄ vonden ghenade; en̄ alle die van hem quamen, die in Gode gheloveden en̄ hem eerden en̄ minden, die behagheden alle Gode en̄ ontfinghen gracie en̄ ghenade. En̄ dat tuucht ons wel Abel, harer beider sone: hi was goet en̄ gherecht, en̄ hi eerde en̄ minde Gode, en̄ sijn leven en̄ sine offerhande was Gode bequame; maer Chayn, sijn broeder, was ghierich ende vrec, toernich, nydich; en̄ hi en̄ sine offerhande was onweert en̄ versmaedt voir Gode. En̄ hier omme doodde hi sinen broeder, den onnoselen en̄ den gherechten, en̄ den iersten martelare die ye ghedoot wart om die ere Gods, omme doghet en̄ om gherechticheit.