LXI. De voluntariae Obedientiae consilio et voto

Hier na volghet dat leste ornament, volmaectheit alre doghede, dat Christus uut den hemel brachte, daer hi mede gecleet was inder tijt, en̄ levede, ende starſ, en̄ op verstont, en̄ te hemele voer; daer hi alle sine inghele ende alle sine heylighen mede ghecleet hevet ende die heylighe Kerke, en̄ sonderlinghe alle die hem navolghen en̄ sine rade leven. Dit cleet is oetmoedighe ghehoirsamheit en̄ vriwillighe ghelatenheid onder den liefsten wille Gods. Dit is die mantel die alle doghet chiert ende overdekt in dat behaghen Gods. Die met desen mantel is ghecleet, die hemel is hem open, die glorie Gods es hem bekent. Dien, inder heyligher Kerken, dat brulocht cleet ghebrect, hi es naect ende bloet: stervet hi soe, hande en̄ voeten sijn hem ghebonden in die ewighe doot. En̄ hier omme, ghewarich heylich leven sonder sneven¹, dat is Gode ghehoirsam sijn, der heyligher Kerken, den prelaten en̄ allen menschen in rechter besceydenheit: dat is een ghemein cleet, dat si van node² hebben moeten die behouden selen sijn.

Het sijn vele menschen in ordinen en̄ in state van religien, die de rade Gods gheloeft hebben te levene, die noch rade noch ghebode en leven. Si hebben ghelovet armoede en̄ niet eyghens te hebbene, suverheit, en̄ ghehoirsamheit Gode en̄ haren oversten al toter doot. Dit was Christus inwendich abijt, daer hi mede ghecleet was; dit gheboet hi sinen discipulen, en̄ haren navolgheren die van sinen renten leven souden, die hy met sijnre ghebenedider doot ghecocht hadde. Die renten nemt men gherne; maer dat inwendich abijt is sere versmaet en̄ onder voet gheworpen, en̄ oec dat uutwendich habyt maect men nu in ghelijc der werelt, soemen alre naest mach, van verwen, van mingsele³ in alre wijs der wereliken oghen te behaghene. Dat inwendich abijt der doghet is sere vergaen.

Die duvel hevet die werelt verwonnen: si es hem onderdaen. Hi is ghewapent jeghen die clergie en̄ yeghen alle die van gheesteliken goede leven, met haren sonden. Hi hevet sine familie die hem dient, ghecleet met sinen helschen clede, dat is onghenadicheit⁴, onsuverheit en̄ onghehoirsamheit. Hier mede is verdreven die staet der gheestelicheit. Al hebben si oghen, si en sien niet; oren, si horen niet; voete, si en wandelen niet, hande, si en werken niet: al ghewarich leven is hem verdriet⁵: want si sijn te male uutwaert ghekeert tot erdschen dinghen, en̄ inwert luttel ofte niet.

Inden beghinne der religien, waren die menschen vol caritaten, ynnich en̄ devoet, eendrechtich, oetmoedich, eens willen inden dienst ons Heren, ongheveinst meynende en̄ minnende God, onderlinghe ghetrouwe, ontfermhertich en̄ ghenadich, wijs en̄ vroet, en̄ wel gheseedt in doechden en̄ in allen goeden werken: nu is caritate sere vercuelt te Gode en̄ ten evenkersten. Doe was alle goet ghemeine, en̄ men gaf yeghewelken vanden ghemeynen goede dies hem noet was, en̄ si hadden alle ghenoech. Nu hevet yeghewelc sijn proper renten die hi vercrighen mach; in cloestere en̄ in vergaderinghen zijn rijc⁶ en̄ arme, als in die werelt. Die rike eten en̄ drinken dies hem ghelust; si sijn wel ghecleet; si gaderen scat⁷, en̄ si gheven den armen luttel ofte niet; al hebben die bi hem sitten hongher en̄ dorst, en̄ groet ghebrec, si en achtens niet. Selke prelate ontrecken haren convente vanden ghemeynen goede, daer si haer heerlicheit mede pleghen, als oft haer eyghen ware en̄ van haren vorderen bleven. Dit en sijn niet ghewarighe herden, mer gripende wolve, die niemen en sparen, en̄ dat ghemeyne goet Gods qualijc verteren. Alle die den vleysce en̄ der werelt dienen ende Gods dienst versmaden, in wat state, in wat ordinen, wat abijt dat si dragen, si en moghen Gode niet behaghen. Digniteit, religie, priesterscap ofte ordine, is in hem selven heylich noch salich; want quade en̄ goede onfaent ghelijc: maer diet onfaen hebben, en̄ daer na niet en leven, die selen meer verdoemt sijn. Die behaghel abijt, cierheit en̄ ere der werelt begheren, die behoren ter hellen, ofte met rouwe ten groten Vagheviere.

Footnotes

1. Versta, zonder vallen. Zie Kiliaen op het woord en de aenteek. van Van Hasselt. ↩

2. Versta, noodwendiglyk. ↩

3. Versta, van verschillende of gemengde kleuren. Surius vertaelt colore et effigie, doch zulks schynt niet nauwkeurig. ↩

4. crudelitate, zegt Surius. ↩

5. Sur. adeoque omnis syncera et vera vita fastidio eis est. ↩

6. F. alleen, rijcke. ↩

7. D. kwalyk, sat. ↩