LXXIV. Hora tertia. Quaenam hac hora Dominus perpessus sit, et quid nos agere debeamus

Hier na volghet ‧iij‧ ghetide¹ vanden seven ghetiden, dat wi Tercie heeten, omdat² die derde ure es vanden daghe. Dit ghetide is ‧iij‧ uren lanc, van Tercien tote Sexten. In die ierste ure van Tercien, sochte Pylatus ocsuyn hoe hi Jhesum mochte verlossen vander doot. Doen die Joden des ghewaer worden, soe seiden si tote Pylatuse: ‘Laetstu desen gaen, soe en bistu des keysers vrient niet; want elc die hem coninc maect, wederseit den keyser³.’ Doen Pylatus dit hoerde, ontsach hi vele meer, en̄ leyde Jhesum uut daer hi sat opten dingstoel te gherechte, in die stat die heet Lycostrotos, in hebreeusche Gabbatha⁴. En̄ doen die Joden Jhesum saghen, doen riepen si al ghemeenlijc: ‘Doet wech⁵, doet wech en̄ cruustene⁶.’ Pylatus antwoerde: ‘Soe cruce ic uwen coninc⁷?’ Doen antwoerden die vorste vanden volke; ‘Wi en hebben ghenen coninc dan den keyser⁸.’ Doen begonsten die oversten vanden priesteren en̄ die bisscopen Jhesum te wroeghene van velen dinghen; maer Jhesus en antwoerde hem niet, alsoe dat hem die rechter sere verwonderde. Dit was opten vridach, rechte voir die seste ure vanden daghe.

Op die feeste van Paeschen, soe was ene ghewoenheit dat die rechter den volke gaf enen ghevanghenen, wien dat sy wouden. Doen was daer een ghevanghen van dootslaghe, die hiet Barrabas. Doen riep Pylatus die Joden te gadere, ende sprac: ‘Het is enc ghewoenheit dat men u enen ghevanghenen losse ende quite late, om die feeste van Paeschen: wien wildi dat ic u gheve Barrabam oft Jhesum die Christus heet⁹?’ Doen riepen si alle ghemeenlic: ‘Barrabam¹⁰.’ Doe andwoerde Pylatus: ‘Wat salic doen met Jhesu die Christus heet¹¹?’ Doe riepen si alle: ‘Cruustene¹².’

In die vierde ure vanden daghe sprac Pylatus toten fellen Joden: ‘Wat quaets hevet hi ghedaen¹³?’ Doen riepen si noch meer: ‘Hi sal ghecruust werden¹⁴.’ Doe dat Pylatus sach, dat niet en halp al dat hi dede oft seide, mer dat gheroep meere wart onder dat volc: doe nam hi water voir al dat vole, ende dwoech sine hande ende sprac: ‘Ic bin onsculdich vanden blocde des gherechts menschen: dat siedi wale¹⁵.’ Doen riep al dat volc met enen ghemeinen monde: ‘Sijn bloet op ons en̄ op onse kindere¹⁶.’ Doe gaf Pylatus dat ordel, dat menne crueen soude en̄ liet Barrabam gaen. Doen leverden¹⁷ Pilatus sinen knechten, dat sine gheselen souden. Doen leiden sine in dat dinghuus, en̄ daden hem alle sine cledere uut, en̄ sloeghen hem ontallike wonden met gheselen over al sinen ghebenediden lichame.

In die vijfte ure vanden daghe, brachten sine uut voir al dat volc. Doe sprac Pylatus: ‘Siet hier den mensce¹⁸.’ Doe riepen si alle: ‘Doet wech, doet wech; cruustene, cruustene¹⁹.’ Doe vergaderden si alle dat ghemeine volc vore hem, en̄ deden hem ane enen purpuren roc; en̄ si hinghen hem omme enen mantel cocsinen, bloedich roet, goutverwich; ende sy vlochten ene crone van doernen, ende settense op sijn hooft; en̄ si gaven hem in sine hant enen stoc van riete, ende knielden voir hem, en̄ spraken met onweerdicheiden: ‘Ghegroet bistu, coninc der Joden²⁰. ’Doe spouwen²¹ si hem in sijn aensichte, ende metten stoc van riete sloeghen si op sijn hooft, dat sijn bloet neder ran op die erde; en̄ doen sine ghenoech hadden bespot, namen si hem den mantel af, en̄ daden hem den purpuren roc uut, en̄ daden hem sine cleder weder ane, en̄ leyden hem sine cruce op sine scouderen, en̄ leydene uut in die stat van Calvarien, daer sine crucen souden.

In dit ghetide van Tercien, wilt Jhesus dat wi hem na volghen in dat dinghuus onser consciencien, en̄ merken, en̄ bekennen, en̄ corrigeren, en̄ versmaden, en̄ haten in ons al dat sondich is. Ende wi selen scuwen en̄ vlien gheveinsden heylighen scijn, die sonder oefeninghen van dogheden is. En̄ wi selen ons tonen der ewigher waerheit in ongheveinsder simpelhcit. En̄ wi selen ons selven ordelen, claghen en̄ belien alle onse sonden en̄ onse ghebreke, voir Jhesum onsen bisscop en̄ onsen rechtere, en̄ voir sinen hemelschen Vader, en̄ vore onsen biechtere²² in Gods stat. Eest dat ons onse sonden leet sijn en̄ berouwen, soe selen wi gheloven, hopen en̄ vaste betrouwen in die ghenadicheit Gods; en̄ wi selen ons vrilcec laten in penitencien onder die gherechticheit Gods²³, en̄ onder alle sondaren die ons haten en̄ belieghen, ordelen, persequeren en̄ gheeselen, en̄ roeven ons onser eren en̄ ons goets; en̄ wi selen ons laten onder die verdoemde gheesten, en̄ onder die gheveinsde menschen, die hare eyghene ere begheren en̄ ons versmaden, en̄ alle creaturen die ons quellen. Dit selen wi al verdraghen, zwighen ende ghedoeghen omme die cre Gods, en̄ in penitencien voir onse sonden. En̄ wi en selen nieman haten noch versmaden, wat men ons doet; mer alle dinghen om Gode ghedoghen: dat is in minnen spoet²⁴.

Siet, aldus selen wi Jhesum navolghen, en̄ hem gheliken in onsen doghene: soe leven wi in hem, en̄ hi in ons; en̄ hi sal ons senden sinen Gheest, dien hi gaf sinen discipulen, in dit ghetide, op die derde ure in Sinxendaghe.

Footnotes

1. G. terde ghetide. Versta het derde. ↩

2. Versta omdat het. ↩

3. Vglk. Joann. 19, 12. ↩

4. Onze dry codices hebben hier nog eens Golgota. ↩

5. F alleen. doeten wech. ↩

6. Vglk. Joann. 19, 15. ↩

7. Vglk. ib. ↩

8. Vglk. ib. ↩

9. Vglk. Matth. 27, 15 en 17. ↩

10. Vglk. ib. 21. ↩

11. Vglk. ib. 22. ↩

12. Vglk. ib. 23. ↩

13. Vglk. ib. ↩

14. Vglk. ib. ↩

15. Vos videritis, zegt de gewyde tekst. Zie ib. 24. ↩

16. Vglk. ib. 25. ↩

17. Versta leverde hem. ↩

18. Vglk. Joann. 19, 5. ↩

19. Vglk. ib. 6. ↩

20. Vglb. Matth. 27, 29. ↩

21. F. heeft spuden si; maer spouwen is mede een imperfectum van spuwen. ↩

22. 't Is het latynsche confessor. F. alleen heeft biechthere. ↩

23. Sur. et in agenda poenitentia liberè ac fidenter nos submittamus, nedum sub justitiam Dei, sed, enz. ↩

24. Sur. id enim magnum amoris praestut profectum. ↩