LXXIX. De triplici sanctae ac Christiformis vitae modo

Die wijsheit Gods, en̄ Jhesus Christus leven, ende die heylighe Schriſture leren ons drie wisen, daer al heylich volmaect leven in gheoefent wert. Die ierste wise is sinlic, gheoefent ende bedwonghen met redenen. Die ander wise is gheestelic, ende gheoefent in redenen ende in wijsheden. Die ‧iij‧ wise is boven redenen, en̄ onthoecht alle redenen. Dese drie wisen hebben een ſondament dat dieper is dan die helle, hogher dan die hemel, breder dan die werelt, langher dan ewicheit. Dit fondament leert ons dat wi Gode selen minnen boven al dat hi ghemaect heeft, ende ons selven toe hem, en̄ om hem, en̄ in hem, en̄ alle menschen als ons selven.

Die ierste wise daer wi Gode in leven, die hebben wi ghelijc den beesten en̄ den dieren: die en verdient niet; mer si is een sinlijke chierheit der redeliker naturen. Neyghinghe der sinne en̄ der naturen, na gherief en̄ na loste, es daghelicsce sonde: onbedwonghene, ongheordende neyghinghe jeghen nature, jeghen redene en̄ jeghen die wet Gods, dat is doot sonde. Met consente afkeren van Gode, en̄ toekeer met loste en̄ met ghenuechten ten creaturen, es dootsonde. Onlost tot Gode, en̄ lost ende willighe oefeninghe tot erdschen dinghen, versmaet Gode en̄ is onhebbelic Gode te dienene: ende dat is traecheit.

Die ierste sonde in een sinlic leven, is smake ende ghenoechte soeken in spisen en̄ in dranke, in elederen, in troeste, in gherieve, in behaghen den menscen: dat is onsoberheit en̄ gulsicheit die den buuc dienen; haer buuc is hare God. Die der oneuyscher neyghingen dienen inden vleysche, met consente, in onsuveren beelden en̄ met onsuveren werken, die versmaden Gode; si dienen den duvel en̄ den sonden: si sijn begraven in een onsuver leven. Dese menschen sijn gheboren alle uut den vleisce; si en moghen niet ghesmaken doghet, noch waerheit, noch leven dat Gode toebehoirt. Mer die uut Gode anderwerſ gheboren sijn, si hebben een ewich ſondament dat alle sonden, en̄ dat Gode contrarie is, verwint. Si dienen Gode met haren sinlike leven; si haten al dat God haet in hem; si versmaden afkeer van Gode, en̄ si minnen toekeer te Gode. Si versmaden al ongheordende lost der sinne; si oefenen met haren sinnen alle goede werke, naden wille Gods en̄ ordinancie alder heiligher kerstenheit; en̄ si moghen ghedoghen al dat God op hen ghestaedt, scande, onwerde en̄ versmaetheit, onghesonde, siecheit en̄ dat inder tijt ghevallen mach, sonder wederwille, in oetmoedigher ghelatenheit. En̄ si en moghen anders niet ghewillen dan God wilt; want si sijn in minnen met Gode soe vaste verbonden, si en connen hem niet versmaden noch ghelaten, ende den duvel dienen in dootsonden. Want overmits ghelove sijn si uut Gode gheboren vrie sonen van ghenaden, niet van naturen. Si hebben die werelt verwonnen, dat sijn der werelt sonden. Christus levet in hem en̄ si in hem; ende si sijn met hem ghestorven in Gode, ende haer leven is verborghen alder werelt. En̄ si sijn met hem opverstaen, en̄ wandelen met hem inden hemel voir sinen hemelschen Vader. Si smaken en̄ soeken die dinghen die ewich sijn; si laten en̄ versmaden al dat hier is beneden. Si ghevoelen onbedwonghene vriheit in Gode, en̄ volmaecte caritate, die niet en mach dolen. Karitate leeft in onbedwonghene vriheit, ende vriheit in ewigher caritaten. Caritate in puren gheeste en dient niemanne dan Gode allene, en̄ si is van allen sonden reyne; mer si hevet ene dochter, dat is gheordende caritate, die is alder werelt ghemeine; si leeft inde crachte der sielen; si moet alder werelt in dogheden en̄ in minnen dienen; si is al vol van Gods ghenaden. Dit is der Apostelen staet, na dat si ontfinghen den heylighen Gheest: daer na en mochtse nieman dwinghen; si en ontsaghen niet die doot, noch sorghe, noch pine ofte enighen noot. Alsoe daden Martelaren, Confessore en̄ Maechden van beghinne; si hadden liever te stervene met Gode in minnen, dan al de werelt te besittene in weelden jeghen den wille Gods en̄ sijn ghebode. Si waren vri in den gheeste en̄ onghebonden; lief no leet, noch eneghe creature en machse¹ trecken in sonden; want si hadden in hem volmaecte caritate beseten en̄ vonden. Die volmaecte caritate in hem ghevoelen en̄ vinden wilt, hi moet versmaden en̄ haten al dat hare contrarie is in sonden.