Nn. 829–858

829. (C) Hypnotismus nostris diebus peritorum attentionem exciiavit '. Somnus hypnoticus variis inducitur mediis, vocis imperio, oculorum aspec^lu, manuum contre(^latione, pr?esertim premendo zonas qu?e hypnogenje dicuntur, aut etiam simphci mentah suggcstione. Generaiim asseritur neminem, in statu vigih\ne hypnoiizari posse, nisi |)rius consensum saltem impHcitum prrebuerit; sed somnus naturahs in liypnoticum mutari potest, absque dorniientis cjDnscnsu. Non omnes hypnotizari possunt, sed multi tanun, nec solum femin?esed etiam viri, prcesertim ii qui voluntate dchiles sunt, vei nervojo morbo iaborant.

Hypnoiismi phsenoaiena tri[)hcis distinguuntur generis : soinatica, intelleflualia, vel niixta. (a) Priora, quae sic vocantur quia corpus (j(o.jLa) prjesertim afficiunt, sunt cafalepsis, lethargia et somnanibiilisnuis. In statu cd/aleptico, corpus iuimobile manet, siatuae instiir, ihumque modum sese habendi servat qui ipsi imprimiluromnino iners et insensibile apparet. \\ statu iethargicOy oculi antea clausi ai^eriuntur et ad hypnotizantem quasi necessario sese veriunt; mem!)ra veluti ceream fljxibiliiatem acquirunt. Si aliquis niutus membris imprimitur, eumdem perficit aut complet hypnotizatus; ita si manus juiiganiur, ut fit gcneratim orationis tempore, toium corpus sese habet perindeac si mens contcmi)laiioni vacaret. Tandcm, in statu soninanidniisnii, hyi^noiizatus videtur esse quasi e somno excitatus : audit, videt, lo(|uiiur et agit; sed non est su' compos, nam impcrio hypnotizantis fere absolule i)aret.

(b) In ordine intelleflitali., prrecipuum phaeuomenon est mentalis suggestio, (]uae priesertim in statu somnambulismi fieri potest Videlicct hypnotizatus ea omnia audit et exsequilur quae ab hypnotizante suggcruntur et imperantur; v. g., objeCtum vcre in cubiculo praesens videt vel non, ad nutuni hypnoiizantis; si hic jusserit ut furtum cominittatur, primum juidcm resistii, sed p!erum(]ue vi(5tus a potentiori voluntaie, furtum patraiur. Iinm) suggestiones post hcbdomadern vel mcnsem excquendas, fideliter adimplet piaefixo tempore.

• Charcot, Les te^om snr les lualadles dii systhne. nerveux^ etc. ; Ch. Richet, Vhomine et f intdligence; P. Richer, Etudes cliniques sur la grande hyst^rie, Pnris 1885; Meric, Le merveilleux et la science; Tojroude, Vhypnotisnie\ Moitin, Le noiivel hypnoiisme; Bjornstrom, Ilypnotism; Bernheim, De ia sitj^i{estion et lie ses applications a la th^-apeutiiju^; A. Moll, Dcr Iljpnotisnins, an^lice rednotism, 1893; Enrico Morselli, // magnetism > animale, la fascinazione e gli stati if^nolici ; Lelong, La virite sur rhypnotismc; P. Coconnier, L Hyfynotisme franc, Paiis, 189S, ul»i multa alia opera ciiaia invenics; Grasset, L hypnotisme et la suggestion, Paris, Doin., 1903.

(c) Phcenomena mixta dicuntur ea quae in corpore, mediante imaginatione, producuntur, v. g., sudor sanguineus, quem, suggerente hypnotisante, quis patitur.

Quibus sic breviter expositis, quid de his omnibus sentiendum sit declarabit sequens thesis.

830. 30 Thesis : Phaenomena magnetismi, spiritismi vel hypnotismi quibus occulta, remota ac futura deteguntur, diabolica sunt;ceteravero leges naturales transcendere non videntur.

Probatur : (A) Aii6loritate, Thesis enim nostra clare deduci videtur ex variis 6". Officii responsis de magnetismo. Siquidem die 23 jun. 1840, S, C. Officii ad quaestionem : Utrum magnetismus, generatim acceptus et in se censeri debeat licitus aut illicitus, respondit : " Remoto omni errore, sortilegio, explicita aut implicita daemonis invocatione, usus magnetismi, nempe, merus a6lus adhibendi media physica aliunde licita, non est moraliter vetitus, dummodo non tendat ad finem illicitum, aut quomodolibet pravum. Applicatio autem principiorum, et mediorum pure physicorum ad res et effe^us vere supernaturales^ ut physice explicentur, non est nisi deceptio omnino illicita et haereticalis. " Quaedecisio 28 jul. 1 847 renovata fuit. Ex quo patet non omnem magnetismi (idem dic de hypnolismo) speciem condemnari, sed solum eam ex qu^ effeflus vere supernaturales exspe6lantur.

Quinam vero sint illi effedlus supernaturales, declaratur in Encych'ca S. Officii^ feria 4% die 30 jul. 1856 ed'ta, et ad omnes Episcopos missa : " Quanquam generah hoc decreto satis explicetur licitudo aut illicitudo in usu aut abusu magnetismi; tamen adeo crevit hominum malitia, ut negledlo licito studio scientia^, potius curiosa sectantes magna cum animarum ja(5tura, ipsiusque civilis societatis detrimento, ariolandi, divinandique principium quoddam se na6los glorientur. Hinc somnambulismi et clarce visionis^ uti vocant, prcestigiis mulierculae, gesticulationibus non semper verecundis abreptae, se invisibilia quaeque conspicere effutiunt, ac de ipsa relig^ione sermones instituere, animas mortuoru??i evocare^ responsa accipere, ignota ac longinqua detegere^ aliaque id genus superstitiosa exercere ausu temera?'io praesumunt. In hisce omnibus, quacunque demum utantur arte vel illusione, cum o?'dinentur media physica ad effecSlus ?ion naturales^ reperitur deceptio omnino illicita et hcerettcaiis, et scandalu??i contra honestatem morum"'. Ex quibus

seqiiitur prje^^tigia dar(z visionis, quibus imnsibilia, seu occulta^ ignota, longinquadivX alia hujusmodi deteguntur, esse vere superstitiosa seu diabolica, proindeque omnino illicita : de aliis vero phaelomenis prudenter tacuit S. Congregatio, quia videhcet, hcet nonnulla mira esse videantur, non evidenter tamen constat ea leges naturales, adhuc parum notas, prsetergredi.

Praeocuiis eiiam habenda sunt ea quae dicit C. Baltimorense 11 (n. 36) : " Bene vero videtur esse exploratum plura, quae in circulis spiritismi exhiberi phaenomena miranda dicuntur, esse vel omnino ementita etoperatorum inter se collusione fraudulentaprodu(5ta,vel personarum quae dicuntur media imaginationi et spedtatorum creduhtati esse praesertim ascribenda, vel demum manuah cuidam dexteritati, qualis apud praestigiatores usu venit, esse tribuenda. Vix dubitandum tamen videtur quaedam saltem ex eis a Satanico interventu esse repetenda, cum vix alio modo explicari possint ".

831. {B) Ratione. (a) /^r/V//<^ /^r^ sic probatur : Quando inter effe^tum cognitum et causam naturalem nulla est proportio, profedlo recurrendum est ad agens superius;atqui cognitio occtiltorum^, longinquorum ac futuroruni vires naturales excedit tum magnetizantis, tum magnetizati, vel cujuscumque fluidi. Licet enim non omnes leges naturae nobis sint notse, perfe6le tamen novimus, in hoc praesenti statu, facultates nostras ita limitatas esse ut pra^fata cognoscere non valeamus. Cognitiones enim non acquirimus nisi vel sensuum ope, vel ideis jam acquisitis utendo ad novas adipiscendas quae jam virtualiter in illis continentur ; atqui ex hypothesi neque hypnotizans neque hypnotizatus res de quibus agitur cognoscunt; aliunde res occultae vel absentes sensus nostros afificere nequeunt; secreta vero cordium aut futura nullo modo sub apprehensione nostr^ cadunt, nisi forsan conje6lurando; ergo horum cognitio, si detur, causae intelligenti superiori adscribenda est ^.

' Nomine occultorum designamus ea quoe vere sunt occulta, nec ab homine cognoscibilia, prout sunt secreta cordium et alia hujusmodi; non autem ea quae opacis corporibus celantur : fieri enim potest ut haec naturaliter videantur, ope videlicet radiorum X vel alio modo.

' Quod sic illustrat D. Thomas : *' Ex quibuscumque formis imaginatis Tion potest alicui provenire intelle<5lualis cognitio ultra facultatem naturalem vel acquisitam sui intelle(5lus; quod et in somniis patet, in quibus, etsi sit aliqua praefiguratio futurorum, non tamen quicumque videns somnia eorum significata intelligit. Per hujusmodi autem visa vel audita quoe apparent in operibus magorum, plerumque advenit alicui intelledlualis cognitio aliquorum quae sui intelledliis facultatem excedunt, sicut revelatio occultorum thesaurorum, mani-

Nec dicere juvat in somno hypnotico facnltates ita superexcitari ut niira peragere valeant; nain etiain supcrexcitHt?e facuhates non possunt, contra leges naturre, videre secreta cordiuni, aut res longinquas vel futuras. Aliunde iiasc produci nequeunt a fluido niagnetico, si existat; nam tale fluiduin, quaniumcunKjue subiiie fingitur, est materiale, et imp.ir intelle(^lualibus j)h?enomenis producendis, quje. ut in F^hilosoi^hia probaiur, nonnisi spirituali suhstantice tribui possunt. Ad superiorem igitur causam recurrere necesse est. Illa neque Deus neque bonus Angelus esse [Mtest, nam in usu magnetismi vel iliius hypnoiismi qui ad OiCultormn detec^tionem adhibetur, tot sunt luigatoria, intkcora, inhonesta ut Deum ejusque Angelos prorsus dedeceant. Remanet igitur ut causa illa sii ipse diabolus*.

832. (b) Secunda pars etiam constat : " Nam, ut re6te ait Le/iinknhl^, plane insolita accidcre posse in homine nervorum et cerebri alteralione atquc omnino naturali modo, ccrtissimum est; immo h.dlucinationes stupendas aliquando naturali omnino modo fieri constat. Sive autem putas quemlibet hominem facili ratione in ejusmodi statum se inducerc posse, sive potius morbidam qu.inidam ncrvorum affe6lionem requiri : sempcr habcs naturalem agendi modum". Sane principium generale est nihil ut supernaturale habendum esse nisi quod aliter explicari nequeat. Atqui phcenomena, sivc mechanica, sive physiologica. qucTe supra descripta sunt, ut convulsiones, lethar^jia, catalepsis, immo sudor sanguineus, plcrumque explicari possuntper nervorum excitationem et imaginationis innuxum in sensus et ipsum corpus; hic enim influxus, etiam tempore vigili.e, adeo vchemens est ut ad morbum causandum haud raro plane sufficiat3. Immo suggcstio ipsa nihil iniraculosi prie se fert, cum sit aliquo modo similis iis qu;e in statu naturalis somnii occurrant; siquidem dormientibus contingit ut ima- festatio futurorum; ef quandoque etiam de alif|uil)us documentis scienti.ie alicujus vera re^pondeniur. Oporiet ergo quod vel illi apparenles et collo(pientes non videantur secundum imaginationcm lantum, vel saliem quod hoc fiat viriute aicujus intellecflus superioris quuil liomo per hujusmodi imagmationes in cognitionem talium adducaiur... " (C Genfes, 1. III, c. 104.)

3 Quod jam notaverat S. Thomas, C. Gentit., lib. III, c. 99 : ** Ex hoc quofl anima imaginatur aliqnid ei vehemenier afficitur ad ilhid, secjuitur aliquando immulalio in corpore a<l saniiatem vel fegritudinem, ai)s(jue aclione principiorum corporalium quje suni nata in corpore «egriludinem vel ^anitateiD causare ". Cf. Cocoiinier, O. '^.^ L hyptiotisnte franc.

ginarias rerum similitudines, quae in eorum phantasi^ repraisentantur, tanquam reales habcant, variosque a(5lus sub influxu horum piiantasmatum pcrficiant; quod quidem ex hoc contingit quod ratio, quae sola judicare et discernere potest, h'gatis sensibus, a suo a6lu impcditur^. Jamvero hypnotizatus, suggercnte hypnotizante, cujus vocem audit, in phantasia sua vivide percipit simihtudines rerum quae describuntur,easque tanquam reales existimans,eodem modo agit ac si res ipsas vcre perciperet. Au6loritas autem quam hypnotizans in hypnotizatum excrcet, explicatur tum per consensum initio ab hypnotizato datum,quo propriam voluntatem veluti abdicat, tum per influxum quem hypnotizans dirc6le in sensus ac nervos, indire^le in voluntatem subje6li obtinct 2. Nec absolute repugnat suggestio in distans tem- /2/j,dummodo in memoriam hypnotizati uno vel altero medio revocetur; ejus enim cfficacia virtuahter perseverare potest. Ahunde phasnomena, quae regulariter et modo fere constanti scientificis experimentis producuntur, in quibus a6lores neque explicite neque imphcite pa6lum cum diabolo pepigerunt, non facile da^monibus tribuenda sunt; atqui pleraque hujusmodi phaenomena ita obtineri testantur testes fide digni, medici, catholici scriptores, immo sacerdotes qui rem pcnitus investigarunt^.

833. Nonnulli quidem ex eo quod qusedam magnetismi fa6ta sint diabolo tnbuenda arguunt oninia ab eo causari •♦. Quod tamen argumentum manifesto vitio laborat. Doemones enim, qui saluti nostroe insidiantur, omnibus rebus, etiam bonis et sacris ad homines tentandos uluntur; haud raro, v. g., visionum vere divinarum occasionem arripiunt ad snperbiie sensusexcitandos, posteaque in Angelos lucis sese transformantes diabolicis fraudibus incautos decipiunt: sed ex lioc nemo vere sapiens concludet omnes visiones diabolicas esse. Idem dic de hypnotismo : licet eium diabolus eo uii possit ad incautos decipiendos, non exinde sequitur omnia hypnotismi phsenomena diabolo tribuenda esse.

• Contingit etiam ut homo dormiens et somnians colloquium ineat cum altero ▼igile, dummodo hic fihim somnii non abrumpat.

" Cf. Meric, op. cit.^ 1. II, c. 2; Revne des questions scienti/., OcTlob. 1881, 413 43^; Coconnier, V Hypnotistuefranc^ p. 347 sq.

3 Cf. P. Coconnier, in Revtie thoniiste^ 1895, PP« 4^3 sq., 577 sq., 693 sq.; Vhypnotisme franc; Meric, op. cit.y . I, c. 1-4.

^ Ita Franco, op. cit., cujus tamen argumenta egregie confutantur a P. Coconnier. 1. c.

Post di6la de Angelis, de homine disputare licet. Reliftis autcm quaestionibus quae in Philosophia expenduntur, satis erit disserere de ejus origine, elevatione et lapsu.

Art. I. De Hominis origine.

Circa originem hominis, quatuor breviter exponemus : 1° protoparentum creationein; 2° humani generis unitatem; 3° naturam hominis; 40 ortum singulorum hominum.

I. De protoparentum creatione.

834. Stntus gticestionis. Praetermissis antiquis erroribusi pauca de transformistarum theoriis attingere debemus.

(A) Quidam inter ipsos, qui niaterialistcs v€i positivistcBwocantur, contendunt tum corpus tum animam hominis, per naturalesevokitionis leges,absqueulloPrimaeCausae interventu, originem ducere,sive asimio siveacommuni parente; ita,v.g., Darivin.Spencer^ Haeckel^ Vogt^. Talis error evidenter mosaicae narrationi opponitur, et jam in Philosophia confutatus est

(B) Alii, qui spiritualistcB seu mitigati transformistae dicuntur, tenent corpus hominis originem ducere a brutis, eo sensu quod, sub aflione legum a Deo conditarum, corpus alicujus bruti ita gradatim fuerit evolutum donec aptum fuerit ad recipiendam animam rationalem dire6le a Deo creatam : ita Mivart, paucique alii^.

835. Thesis : Protoparentes fuerunt a Deo creati tum quoad corpus tum quoad animam : communis et vera sententia est etiam corpus hominis fuisse a Deo immediate creatum^.

• Cf. Darwin, The descent of rnan...y 1871 : H. Spencer, The prmciples of Biology; Haeckel, Naturliche Schdpftingsgeschichte; Vogt, Lectures on nian; Huxley, Man^s places in nature.

^ Cf. Mivart, Lessons froui nature; Genesis of species.

3Cf. Palmieri, th. 25; Hurter, n. 306-307; Mazzella, n. 492 sq.;Thein, Christian Anthropology^ c. 3-6; Schanz, A Christian Apology^ vol. I, c. 9; Pozzy, La Terre et ie Ricit bibliqiie, c. X^I; Fabre, Origines de ta terre...^ Propos. XXI; F. Dierckx, C Homme Singe {Revue des Quest. Scientif^ an. 1894, p. 518 sq.); P. Caterini, S. J., Dell'* origine deW uomo secondo il tras/ormismo; Guibert, op. cit.^ IV, L'origine de l'homme.

Hominem fuisse a Deo creatum, saltem mediate, jam probatum est supra, ubi de creatione mundi, et insuper tam clare declaratur in Scriptur^ ut a nullo christiano negari possit; siquidem legitur in Genesi^ : " Et creavit Deus hominem ad imaglnem suam, ad imaginem Dei creavit iilum, masculum et feminam creavit eos ".

836. Sed insuper communiter tenetur Deum immediate formavisse corpus Adae ex limo terrae, ejusque animam creavisse spiraculo vitae.

1° Scriptura enim non solum modo generali declarat hominem fuissea Deocreatum, sedetiam speciatim describit immediatam formationem corporis protoparentum : " Formavit igitur Dominus Deus hominem de limo terrae, et inspiravit in faciem.ejus spiraculum vitai "... " Tuht unam de costis ejus, et replevit carnem pro ea. Et aedificavit Dominus Dcus costam, quam tulerat de Adam, in mulierem " ^. Porro sensus obvius illorum textuum est corpus Adami dire6le ex hmo terrae, id est, ex materia inorganica non autem ex corpore ahcujus bruti, formatum fuisse, et corpus Ev3e ex Adami costa. Nam (a) textus hebraicus idem sonat ac : Deus formavit hominem pulverem de terra, seu Deus dedit pulveri formam hominis; porro hoc oegre intelh*gi potest de formatione mediata, vi cujus Deus successu temporum pulverem in varia corpora, postea in corpus animale, et tandem in corpus hominis transmutasset. (b) Praeterea quando ibidem legitur " inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae ", haec verba de a6lione Dei immediata intelhguntur; ergo a pari, vi parallelismi, prior versiculi pars eodem modo interpretari debet. (c) Iterum constat Evam fuisse immediate a Deo formatam quoad corpus, non autem ex bruto; atqui sicut ipsa dicitur de viro sumpta, ita Adamus dicitur de liino terrce formatus; ergo et ipse fuit immediate a Deo formatus.

" Gen.^ II, 7; 21-22. — Ilic notandum est, ex decreto Commis. bibl.y 30 jun. 1909, sensum litteralem historicum trium priorum capitum Geneseos noM posse iii dubiam vocari, speciatim ubi ngiiur dt pecuiiari creaiione hoininis et dicformaiione primce mulieris ex primo honune.

837. 2° Accedit Patrum et tJieologonim interpretatio fere unanimis, exceptis Origene, Cajetano paucisque aliis. Sic ^S". Irenceus dicit' : " Sumpsit Deus limujn de ierrd, et formavit hominem ". S. Basilius sensum allegoricum mosaicee nar- \ rationis rejicit, dicens^ : " Ego, cum foenum audio, foenum intellij^o, et plantam, et piscem, et bestiam et pecus, omnia uti dicla sunt, sic accipio; non enim erubesco Evangelium".

838. 30 Ratio id confirmat. Ubi enim sunt essentiales differentiae inter duo entia, ibi admitti nequit origo a co'mmuni parente. Atqui inter hominem et simium essentiales sunt differentiae sive quoad corpus sive quoad aniniam. (A) Inspeflis corporibus simii et hominis, improbabile est hunc ab illo descendere^ : Siquidem (a) simii sunt scandentes [grimpeurs.climbers^ et quatuor manibus praediti {quadrumanes) dum homines sunt incedentes seu ambulantes {marcheurSy walkers) et duabus tantum manibus praediti {bimanes); porro entia tam diversa in sua ossea constitutione non possunt unum ab alio originem ducere. (b) Homo et \ simius evolvuntur diverso, immo contrario ordine : sic angulus sphenoidalis post nativitatem minuitur in homine, dum augetur in simio; item illa Hneamenta cerebri quae in homine prima habentur, in simio ultima apparent. (c) Adsunt

' I/exaem.y homil. 9, n. i. — Ad complendum argumentum Traditionis, cf. Journel, nn. 250, 360, 361, 687, 1149, 1232, 1696.

• Quod sic egregie osiemiit A. de Qaatrefages, VEsphe humaine^ Paris, 1878, c. XI, p. 78, atiglice reddiiuin Tke Huntan species^ Appleion, 1890, c. XI, p. 107 sq. : *' Jam liomo et simise quoad /y/«/;/ manifestam prae seferunt discrepantiam. Oigana constituliva, uti diximu.s, pene rigorose in utrisque sibi matuo respondent, at diverso consilio disposila sunt. In homine ita ordinantur ut ipse necessario sit a>nbulator (marcheur)', in simiis vero ut eadera necessitate sint scandentes {grimpeurs)... Animal ambulans nequit descendere ab aiiimali scandente... Welkerii investigationes quoad angulum sphenoidalem Wircliowii idem probant; liic angulus enim in homine decrescit a nativitate, dum in simia continue crescit adeo ut aliquando nullus evadat... In simia circumvolutiones temporo-sphenoidales medianum lobum elTormantes, apparent et complentur ante circumvolutiones anteriores lobum frontalem elTormaiites. In hoinine e contra circumvolutiones frontales primoe apparent, illoe vero lobi mediani uliimo delineantur. Evidens est, praesertim ex potissimis dodlrinae darwinisiicae principiis, ens organis proeditum descendere non posse ab alio ente cujus evolutio contrarium omniiio suaj evolutioni iter ag<^reditur. Quapropier homo inter majores suos qualemcumque simiarum typum recensere nequit. " Cf. Curtis, Creaiion or Evolution^ c. III.

k pariter dirferenti.x inter anatomicanfi strufturam simii et hominis, ita ut multi transformistae agnoscere cogantur hominem non a simiA, sed a remoto communi parente descendcre; quisnam autem sit communis parens, diccre nequeunt, cum hic parens in stratis geologicis minime inventus fuerit; (d) Tandem homo facnltate loquendi^ seu exterius clare et di.stin6le ideas et sensationes exprimendi gauclet, dum simiusea caret Atqui hae differentiae, aliaeque hujusmodi, quas physiologi agnoscunt, sufficienterosteuduntcommunem originem utrique ascribi non posse.

(B) Prcecipiia tamen differentia inter brutum et hominem in eo sita est quod hic rationali intelleclu gaudet, ideoque vioralitatis et veri progressiis est capax, illud autem ratione carct. (a) Siquidem, teste intimo sensu, coi^noscimus ///^,1;tensa et universaiia, essentias rerum abstradlas a notis individuantibus, notiones substantiae et accidentis, causae et effe61us, boni et honesti aliasque hujusmodi, quae sensum sinc dubio transcendunt; ideas acquirimus comparando, dividendo, judicando et ratiocinando; quae quidem omnia facultatem inextensam ct spiritualem supponunt, ut probatum est in Prielcfl. p/tiiosophicis; proindeque homo est animal rationale^ idcoque morale^ discrimen inter bonum et malum pcrcipicns, — progressivuni, nova inventa perficiens, sibique vires naturales subdens, — et religiosum, ut probavimus in Tr. de Verd Religione, n. 1 1 1 sq. (b) E contra bruta co^^noscunt ^oXwmmndiO particularia^ et quidem concreto modo prout sensus afficiunt, extensa et quidem extenso moilo, seu cum notis individuantibus; hinc veri progressus, moralitatis et religiositatis sunt incapacia : opera sua eodem prorsus modc perficiunt ac cetera bruta cjusdem speciei ante mille annos conficiebant; nec uilum remorsus sensum unquam expcriri videntur, aut religionis aclum perficere. Atqui ubi tantum est discrimen intcr hominum et brutorum animas, impossibile est ut, sine Dei interventu, priorcs ex posterioribus oriantur^

' Quod admittitur ab A. Wallace, qui, licet Darwinismum advocet, aperte docet racultates hominis intelleifluales minime ah inferiorum animalium ins> tin(5lu derivari : " Peculiares facullates de q libus locuti sumus, ali(|ui<l esse in homine clare demonstrant, quod minime a majoribus suis hrutis oriijinem duxe-

839. Exinde intelligere licet quid de opihione Mivart censere oporteat : (a) Theologice non est haeretica, quia hucusque Ecclesia a re definienda abstinuit, sed ex didtis videtur prima facie mosaicse narrationi contraria. Hinc Pahnieri de hac opinione dicit (th. 25) : ** NoUiimus simpliciter affirmare quod ex sOla inspedla narratione Moysis fiat evidenter manifesta falsitas hujus opinionis; negari tamen nequit hunc (litteralem) esse ejusdem obvium sensum, qui, nisi ahqua prudens ratio obstet, tenendus est. " Praeterea Rom Congregaiiones pluries hanc opinionem reprobarunt, prohibendo ne catholici scriptores eam propugnarent '.

(b) Philosophice non est impossibihs : non enim absolute repugna. Deum speciah interventu corpus hominis formasse ex corpore bruti potiusquam exhmo terrse, aut organismo animali infudisse vim qua pauiatim in corpus humanum immutaretur. — Attamen improba-ij bile videtur, etiani cum Dei interventu, corpus hominis ex bruti corpore evolutum fuisse. Si res enim ita se haberet, dicendum esset vel animam, quae primum belluina fuit, eamdem postea evasisse rationalem; vel animoe belluinae existenti superadditam esse ani- \ mam rationalem, duplicemque homini inesse animam; vel animam primam destru(^tam esse et illius loco humanam subrogatam fuisse : quse omnia repugnant.

(c) Scientifice est mera et gratuita hypothesis, cum conje6turis potiusquam fa6tis innitatur; nam etiamsi generalis theoria evolutio- \ nis admitteretur, non exinde sequeretur hominem ab aUquo bruto descendere : non enim adhuc inventi sunt annuli intermedii per rit;aliquid scilicet quod magis congruenter appellare non possumus quam nomine .laturse aut essentise spiriiualis, facuUatem habeiis progressu sese evolvendi, | modo circumstantiae permiserint. Admissa hujus naturoe spiritualis hypothesi, aaturse animali homiais superadditae, optime intelligere possumas, quod secus arcanum est, aut percipi nequit, praesertim cum de hoaiine agitur, videlicet maximam efificaciam idearum, principiorum et opinioaum in ejus vitam et adliones. Atque ita nos ventatis amorem, pulchritudinis perceptionem, justitise studium, voluptatis sensum ob animosum sacrificiuai, a sublimiori natura in nobis generari intelligimus quam ea quae ludlat pro materiali existentia ". — Cf. Lahousse, Psycholog.^ n. 286-297; Quatrefages, op. cit., c. 33-35; H. Joly, Vhomfne et ranimal^ Paris, Hachette, 1886; Mivart, The origin of the Human reason^ ubi delucide confutantur argumenta quibus Rotnanes, (Menial evolution in Man) probare contendit humanam rationem ex brutorum intelle6lu naturaliter evolutam fuisse; P. Carbonelle, La difference essentielle entre Vhomme et les animaux in Revue des Quest. scientif.^ jan. 1880; Farges, Le Cerveau, VAme et les Facultes; Guibert, op. cit.y p. 209 sq.; C. de Kirwan, Vlnstinct, La Connaissance et la Raison, ia Congrh scientif. internat.^ 189 1, Sc. philosophiques, p. iil sq. ; V Homme et V Ani?nal, in Congrh scient. intern.y 1894, Anthropologie, p. 31 sq.; Ang^elo Simoncelli, V Uomo ed il Bruto; Wasmann, Intstinkund Intelligence im Tierreich^y Freiburg, 1906.

• Ila Leroy et Zahm, qui haac opiaionem ut probabilem defendebant, mandatum acceperunt ut suos libros a mercatura removerent. Cfr. Pesch, n. io8.- , quos homo cum animalibus irrationalibus conne(fli dicitur, ut ipsi Transformistae fateri coguntur*.

11. De unitate generis humani.

12. Status quaestionis. Scriptura docet non solum protoparentes a Deo creatos esse, sed etiam totum genus humanum ab Adamo et Eva originem sumere. Attamen unitas humani generis negata fuit : tum a PrcBadamitis, qui, duct Isaaco de la Peyrere (1655)2 calviniano (postea ad fidem catholicam converso;, contenderunt jam ante Adamum aliquos exstitisse homines, et Adamum esse quidem patrem Judseorum, non autem Gentilium; tum a Coadamitis^ seu Polygenistis^ secundum quos plures simul humanae faitiih*ae exstiterunt Adamo coaevae, ita ut Adam non sit pater omnium hominums. Hodie tamen pauci sunt admodum qui huic theoriae faveant.

13. Thesis : Universum genus humanum ab uno protoparente Adam ortum habuit. Certum est et fidei proximum.

1° Script. (a) Dire6le in S. Litteris asseritur nullum exstitisse hominem quando Adam creatus fuit. " Et homo non erat qui operaretur terram " ... '' Adae vero non inveniebatur adjutor similis ejus"! Hinc Adam vocatur pater

• '* Hoec animalia exstincfla quae, velut intermedii annuli, hominem Simiae conjungere deberent, frustra investigavimus; homo primigenius, proto-anthropos, adhuc inventus non est. Affirmare interea licet, inter antiquos populos, simice propin(|iiiorem neminem esse quam ipsi sumus. Omnis stirps {wf^)quae est, humana est, licet quosdam characfleres aut formas simiae proprias nonnullae prae se ferant. Attamen exinde affiimandum non est illos hon^ines simiis similes esse ". lidiViTchovv [Cong^is d Anlhropolo^et Vienne 1889); cf. Thein, cp. cit.^ n. 128.

• In opere cui titulus : Prceadaviita^ vei systema theolo^^cum ex prceadamitarum hypot/iesi. Quem errorem dilucide exposuit confutavitque F. A. Zacharias, in dissertatione quae reperitur inter opera Petavii (edit. Vives, vol. 4, p. 123 sq.).

3Cf. Morton, Cra«/a ^w^r/rrtw^; Nott and Gliddon, Types of Mankind; Pouchet, De la plu7-alil^ des races humaines, Paris, 1858, anglice Plufality oj the Human Race; A. Winchell, Pre-Adamites, Chicago, 1881; Ag^assiz, A/emoir inserted at the beginning of Types of JMankind. — In Statihus Americae Foederatis non pauci hujusmodi theoriam amplexi erant, quia, ob innata conira nigros praejudicia, admiitere nolebant istos a communi protoparente descendere.

orbis terrarum et Eva mater cun6lorum viventfum ^ Iterum S. Paulus dire6le asserit omnes hominesex uno descendere: " Fecit ex uno omne genus hominum habitare super terram " 2 (b) Indirecle idem constat ex dodlrin^ S. Pauh', quam confirmat cathoh*ca Traditio, de peccato orifrinah secundum quam omnes nascuntur originali labe infe^li, eo quod omnes ex eodem capite naturam peccato infe6lam trahunt 3.

842. Nec valent argumenta ah/saaco de la Peyr^re prolata; (a) objicit primum hominem,cujus creatio describitur Gen., 1,27, non esse eumdem ac eum, cujus creatio describitur Gen., II, 7. Sed contra, ex contextu apparet sacrum scri[)torem, postquam modo ^^^w^rali descri[)sit in cap. I creationem omnium entium, homine non excepto, exponere modo speciali, in cap. II, creationem protoparentum. Insuper dato, non concesso, discrepantias esse inter caput I et caput II, ex hoc non sequitur duos homines plane distindlos describi, sed solum duplicem narrationem ejusdem fadli admittendam esse : quod revera tenent illi qui putant Genesim variis consiitui documentis. (b) Arguit pariter ex eo quod Cain uxorem habuerit, quam ex alia familia seligere debuit, cum propriam sororem in uxorem ducere nefas sit. Jamvero longe antea, S. Angjtstinus animadverterat in initio, legitimum fuisse sororem in niatriinonium ducere; hoc enim non opponitur juri naturali priinario, et, necessitatecompellente, licitum fuit*. (c) Addit verba Cain, quibus exprimit se timere ne occidatur, evidenter supponere tunc temporis alios fuisse homines : quod confirmatur ex eo quod civitatem paulopost aedificaverit^ Hoc autem nil contra nostram thesim probat : pnevidere enim poterat homines brevi multiplicandos esse, et quosd.un ex propriis nepotibus vitie sune insidiaturos esse; quamvis euim Scriptura distin:te taiUum loquatur de tribus filiis Adam, multo plures fuisse coHigitur ex eo quod modo generali dicitur genuisse filios et filias; pneterea, cum illis temporibus homines diuiissime viverent, ante mortem Cain, jamgenus humanum multas numerabat familias. Aliunde civitas, de qua agitur, non erat urbs ingens, sed quarumdam domorum collecflio pro familiii

♦ ** Cum i<jiiur genus humanum post primam copulam... marium feminarumque conjuiKflione opus haberet ut gi^nendo mulliplicaretur, nec essent ulli honiiiies, nisi qui ex illis duobus nati fuissent : viri sorores suas conjuges acceperuni, quotl profeclo quanio est anti(|uius compellente necessitaie, tanio postea fadluin est {lamnabilius religione prohibente. " {^De Civit. Dei^ 1. XV, c. 16, P. L., XLI, 457).

5ua, pro filiis scilicet et nepotibus; vox enim hjebraica />, quae per '• civitatem " redditur,huncsensum habet,ut testatur ipse Gesenius \

843. 2° Ratione confinnatur. Hodie siquidem omnes fere do6li alicujus nominis fatentur omnibus hominibus, cujuscumque coloris aut linguae, plura inesse communia et specifice propria, nempe : anatomicam corporis stru6luram, physiologicas operationcs, legcs generationis et partus, loquendi facultatem, indefinitam fecunditatem matrimoniorum quae intcr homines diversarum varietatum contrahuntur, vim ratiocinandi, sensum moralem et religiosum, etc. ^. — Aiiunde discrimina inter diversas varietates hominum quae ab adversariis proferuntur ad nostram thesim impugnandam non valent :

(A) Arguunt ex corporis orgatiismo et colore^ quem ita diversum judicant, ut varias hominiim s[)eciesagnoscere necessesit. (a) Sed contra, ex recentibus physiolo^icis studiis, consiat discrimina quae inter varias Gentes existunt, accidentaha esse et climatis aharumque naiuralium causarum influxu explicari, praeseriim si duo attendantur : humanam scihcet naturam in principio fuisse magis flexibilem. et illas varietates nonnisi gradatim et successu temporis produ(^tas fuisse, donec tandem hereditate stabiles efifedtce fuerint. (b) Quoad coloreni speciatim, h?ec animadvertere hceat : color non sangiiine, nec pelle ipsa causatur, sed pigmento quod infra cutem invenitur: jam vero color ipsius pigmenti ex multis accidentahbus causis pendet, pr?esertim vero ?estu sohs, urente frigore, vitaegenere ahisque hujusmodi ^. Insuper extremae stirpes invicem comparatae

• '* Est enim proprie vigtita^ custodia, locus excubitorum et custorlum, qui muro vallove cinilus vel turris in modum extruclus erat (Gen., XX.KV, 12; // P.ira/>., XXV[, 10), ut gre^uin cuslo.les a feris tuti essent : dcin /ocits muro vallove sefytm, quo Noma les gregesjue a ferarum hostiumque incursionihus se defenderent, pagus Nomadum munitus; denique oppiduni idcjue saepe minoris modidi, ut vd ex eo colligas quod in terra Cananea 31 urhes regiae, in una iribu Juihe 124 rt/-//// recenseniur ". Gesenius, Tiiesaurus iin(^U(? iie/)r., 1[). 1001;.

' Cf. Prichard, I\esearciies into tiie piiysicai History of Manicind; &^ Quatrefages, Unit^ de F Esphe iinmaine; iJespece iiumaine, anglice Ttie Human Species;'R.^\isz\i, Bibei und Natur, XX VIII sq.; Vigouroux, Man. Ihbi.y n. 301 sq.; Li^s Livres Saints et ia Crit., vol. III, c. 5; Thein, n. 233 sq. ; Verneau, Les races iiumaines; Guibert, op. cit., V, Unile de rKspece humainr; Hamard, Poiyg^nisme et Monoginisme, in VUniversiti Catiioiique. juin, juil. 1S89.

3 Quo l fatentur ipsi materialislre v. g. Topinard, Rev. df Antiiropologie, 0(51. 18S6. Hic etiam referre juvat ea qure Darwin {Descent o/ Man, p. I, c. 7) modo generali animadvertil de discrepanliis quae inier homines vigent : ** Licet humance stirpes, quae modo sunt, nmliiplici ratione inter se dilTerant, et seorsim a mediis stirpibus, maximam quidem differentiam exhibent; sed si ratio habeatur mediorum quae extrema jungunt, hujusmodi differentise gradatim minuuntur, et sat evidenter apparet quomodo color successive mutari potuerit,donec tamen per hereditatem magis stabilis evaserit. (c) Idem dici potest de aliis discrepantiis quae ex cerebfi volu7nine aut pondere vel Qxfaciali angulo desumuntur : h?ec enim exphcari possunt diverso vitae genere, labore intelledluali, vi cujus cerebrum augeri potest, et tandem hereditaria transmissione.

844. (B) Arguunt insuper ex linguarum varietate^ qu3e tam dispares sunt ut ab uno stipite oriri non potuerint. (a) Haec autem disparitas exphcari potest per populorum dispersionem : experientia enim constat populos ejusdem originis, qui ab initio eadem hngua utebantur, gradatim ita mutavisse primitivum sermonem, ut, post ahquod tempus, novam veluti hnguam creaverint. (b) Ahunde quo longius progreditur philologia couiparata, eo clarius apparet hnguas, quae valde diversae primo intuitu videbantur, communem habere originem. Ita, v. g., hnguis Semiticis et Indo-Germanicis tot sunt communia elementa fundamentaha, uthnguistae valde probabihter inferant eas ex communi fonte oriri^ Immo in omnibus hnguis invenire est quaedam communia elementa : nonnuUi sunt soni identici vel valde similes, praesertim quoad exclamationes : nonnuhae pariter sunt metaphorae et construcStiones, quae communem originem prodere videntur. (c) Tandem ex eo quod omnes et soh homines loquendi facultate poheant, haud leve coUigitur argumentum eos ex communi parente oriri.

845« (C) Tandem arguunt ex impos$ibilitate ab unico centro addissitas ifisuias, necnon in Americam perveniendi. Respondetur autem talem impossibihtatem non existere. (a) Nam qui geographiae sedulo studuerunt, etiam acathohci, fateri coguntur Americam incolas ex Asia accipere potuisse; siquidem angustum fretum Americam ab Asia separat, et per Kamtchatka et Alaska utraeque regiones fere conjunguntur; ahunde constat, etiam temporibus nostris, scaphas et naves ab Asia, vi ventorum et currentium, ad Americana httora propulsas fuisse. Huc accedit consuetudines, mores, ritus ut colore, capillis, cranii forma, corporis proportione etc, attamen ubi earum corporis iniegram strudluram consideramus, similes in pluribus invenimus, Plura hujusmodi similitudinis capita adeo parvi ponderis ac peculiaria sunt, ut ea singulatim ac independenter a diversoe originis stirpibus acquisita fuisse, maxime improbabile censendum sit. Quae animadversio similitudine morall quse in stirpibus admodum diversis reperitur, etiam atqueetiam confirmatur ".

• Cfr. Humboldt, apud Thein, op. cit., n. 277; Max Miiiler, Wissenschaft der Sprache^ et Steinthal, Ueber den Urspnmg der Spracke; Encyclop. Britan., vocabulo Anthropolo^y^ V; Giesswein, La Ridu(flibilitd des langues^ in Congres scientif. internat.^ 1891, Fhiiologie, p. 24 sq.

religic^jos nonniillos, qui in Asia floruerunt, apud Mexicanos aliosque Indos repertos fuisse : tales sunt requies sabbati, jubilsei celebratio, et apud quosdam circumcisio'. (b) Idem fere dici potest de insulis niaris australis seu Oceanice; incolae enim harum in;^ularum parvis navibus immensa maris s|)atia hodie etiam percurrunt, et, quamvis insulas maxime dissitas incolant, vereejusdem sunt stirpis. Nil igitur prohibet quominus primi harum insularum incolae ab A-siae littoribus transfretaverint.

Scholion. Nihil diximus de antiqintaie hominis, quae est quaestio historica magisquam theologica. (a) Hucusque homines exstitisse in tertiaria epocha non probatum fuit; si autem hoc aliquando probaretur, admitti posset hos homines, Adamo anteriores, omnes periisse ante protoparentum creationem; fides enim catholica unum asserit, scihcet genus humanum a^uale ab Adamo ortum habuisse. Sed ad talem hypothesim recurrere necesse non est. (b) Hodie catholici interpretes generatim concedunt genus humanum antiquius esse quam communiter olim credebatur; sed de hoc nuUa est difficultas, ciim iidem teneant nihil certi esse quoad Bibhcam chronologiam ab Adamo usque ad Abraham, tum propter lacunas quae in genealogiis inveniuntur, tum propter ledliones variantes, ct praesertim quia mens audloris sacri non fuit accuratam tradere chronologiam'. Res igiturhistorice expendi potesta Catholicis, dummodo tamen intra verae scientiae hmites maneant.

III, De natura hominis.

Scriptura, praiter ea quse tradit de origine hominis, ejus naturain delineat exponendo quomodo ex corpore et animci constet; quas notiones expoliens, Traditio declarat quo sensu anima corpori uniatur, ita scilicet ut sit ejus forma substantialis. Haec duo breviter explicare juvat.

846. Thesis i<^ : Homo constat.ex corpore org-anico et anima rationali, spirituali et immortali, in unam naturam coalescentibus. Certum est.

'^Cf. Vigouroux, Man. bib., n. 314 sq.; Les Livres Saints, c. 4; Brucker, La Clironologie des pretniers dges de f huuianite^ in periodico La Coniroverse, mart. 1886, sept. 1886; Giittler, Naturforschung und Bibel^ Friburgi, 1877, p. 315-316; Southail, Origin of man ; hx%y)^ Primeval man^ p. iii; Thein, op. cit.y n. 114 sq.; Zahm, The age of the Race, \n Cath. Quarterly^ jul. 1893; De Nadaillac, Le Probleme de la vie, c. 5; Bouiay, Vanciennetd de rhojnme d^aprh les sciences naturelles, Paris, 1894; de Lapparent, Les silex taillds et t anciennete de fhommey Paris, Bloud, 1907; Guibert, op. cit.^ VI, p. 300 sq. — Juxtatextum hebraicum, ab Adamo ad Christum numerantur circa 4000 annomm, sconndum Septuaginta 5400, secundum Martyrol. Romanum 5199, etc.

1° Scriptura enim s?epe recenset haec duo elementa, et supponit ex horum unione unum coalescere hominem.

(a) Creationem primi hominis describens, asserit Deum form^sse corpus Adami ex limo terrae, eique inspir^sse spiraculum vitce seu animam^ et ita " fa6lus est homo in animam viventem " ^. Hanc autem animam esse spiritualem infertur ex eo quod homo dicatur imago Dei^ qui spiritus est, et aptus ad dominandum universae terrae etomnibus animalibus^. Corpus et anima in unam naturam coalescunt : " Et fa6lus est homo in animam viventem ". Quod quidem confirmatur ex eo quod, in toto decursu Scripturae, uni et eidem homini tribuuntur adliones sive corporis sive animae, atque operationes non solum sensitivae sed et intelle6livae : id enim fieri nequit nisi in eo anima et corpus unicum operationis principium, unicam naturam efiforment.

(b) Judceis veteribus persuasum erat animam a corpore distingui, et post mortem descendere in locum qui dicebatur Slieol; quia vero ibi Deum non intuebantur nec caelum ingredi poterant ante mortem Christi, hujusmodi locus habebatur, etiam pro animabus justis, tanquam locus exsilii; ideoque prospe6lus vitae futurae, utpote parum jucundus, non saepe commemorabatur. Attamen quae de sheol praedicantur supponunt animae immortalitatem; ita qui moriuntur dicuntur congregari ad patres suos, ad populum suum, etiam quando non in eodem loco sepeliunturS; et Jacob, de morte Joseph certior fa6lus, ait : " Descendam ad filium meum lugens in infernum "4. Idem constat ex fa6lis miraculosis quibus mortui quidam resuscitanturS; aut ex praxi mortuos evocandi^.

(c) Apud Prophetas et in libris sapientialibus distin6lio animae a corpore ejusque immortalitas frequentius et diser-

< Gen.^ XXXVII, 3. — Aliunde, cum Gentiles, quibuscum Judzei conversa» bantur, animse in>niorlalitatem profiierentur, hanc inculcare non tam necesse erat quam do<5lrinam de unitate Dei.

5 Iia Elias suscitat filium viduie in Sarepta {III Reg.^ XVII, 17-24); EHseus su«;citat filium Sunamiiidis {IV Reg.^ IV, 17-37); tacflu ejus ossium cadaver revivit (/f^Ay?., XIII, 20 21).

tius asseruntur. Ita, quando apud EzecJiielem describitur mortuorum resurre6lio, prius junguntur ncrvi et carnes sine spiritu, deinde ' infrressus est spiritus in ea et vixerunt "^. In libris sapientialibus spiritus dicitur corpore multo nobilior : " Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrcna habitatio deprimit sensum multa cogitantem "^. Jbi etiam extollitur ariimai immortalitas contra impios : " Justorum autcm animae in manu Dei sunt, et non tanget illos tormentum mortis. Visi sunt oculis insipientium mori... illi autem sunt in pace. Etsi coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum immortalitate plena est... Justi autcm in perpetuum vivent, et apud Dominum est mcrces eorum "3. Quando moritur homo, ait Ecclesiastes^ " revertitur pulvis in tcrram suam unde erat, et spiritus redit ad Deum qui dedit illum "4. Ita affirmatur spiritualitas simul et immortalitas animae. In eodem libro inveniuntur quidem textus qui in dubium revocarc videantur animae immortalitatem, hominem brutis aequiparando quoad mortem'. Sed hi explicari possunt vel de sola externa similitudine inter hominum brutorumque mortem, vel de incerta spe beatcB immortalitatis.

(d) In h'bris Machabceorum,)\x^\2L. omnes, diserte immortalitas et indire6le spiritualitas animae asseritur; v. g, mater Machabaiorum suosfilios ad martyrium his vcrbis hortatur : " Creator... et spiritum vobis itcrum cum misericordi^ reddet et vitam "^.

(e) In Novo Testamento, anima immaterialis et immorta- Hs sedulo distinguitur a corpore : " Nolite timere cos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere '*7. Insuper anima est principium cognoscens, et sub hoc respe(5lu Deo comparatur : " Quis hominum scit quae sunt homiiu's, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt, nemo novit nisi Spiritus Dei "^. Immortalitas autem animae sive explicite sive implicite saepe affirmatur : totus

• II Mar., VII, 23; cfr. VI, 26; XII, 43-46, ' Afaff., X, 28. — 8 y Cor., II, II.

est enim Christus in hortando ut temporalia despiciantur ad vitam aeternam consequendam^.

847. 2° Tradit, (A) Spiritualitatem et iinmortalitatem animae ore unanimi docent Patres tanquam fundamenta reh*gionis, cujus primarius scopusest homines ad beatitudinem seternam ducere. Tertullianus quidem putavit animam, etsi simplicem et immortalem, esse simul aliquomodo corpoream^; sed hunc errorem a Stoicis mutuatus est, et ceteri Patres eum reprobant; v. g., S. Hilarius de anima scribenss : " Nihil in se habet corporale, nihil terrenum, nihil grave." Pariter in Const. Apostolorum legitur4 : " Confitemur animam in nobis incorpoream et immortalem ."

(B) Hominem constare ex corpore et animd striBo nexu coadunatis haud raro etiam affirmant. Sic au6lor Tr. de Resuj^reHione (S. Justinus vel alius scriptor saec. IP) aits : " Ecquid enim aliud est homo quam ex anima et corpore animal rationale? " — Tatianus^ : " Sine carne est perfe6lus Deus, homo autem caro; vinculum carnis anima; continens autem animam, caro. " — Athe7iagoras7 : '' Omnis communiter hominum natura ex anima immortali constat et corpore, quod cum anim^ in creatione conjundlum fuit. " — Cum vero aliqui contenderent tertium esse in homine elementum, animam nempe sensitivam ab anima intelle6luali distin6lam,id Patresstrenueimpugnaverunt;ita Gennadius^ : * Neque duas animas esse dicimus in homine, sicut quidam Syrorum scribunt... sed dicimus unam esse eamdemque animam in homine, qua^ et corpus sua societate vivificet, et semetipsam sua rationedisponat " 9. — Ita via parabatur definitioni Viennensi de unione substantiali animae etcorporis.

^ Quod fuse probabilur in Tr. de Gratid^ ubi de merito, et in Tr. de Deo Remuneratore.

• De animd^ c. 4, P. Z., II, 652. S. Augustinus eum excusare conatur, iicendo corporale ei fuisse idem ac ens reale {De hceres.y c. 86, P.L.^ XLII, 47).

5/*. 6^., VI, I585;de Journel, Enchiridionpatristicun^Yi&tdiQx^ 191 i,n. 147. ^ Adv. GrcBcos, 15, P. G., VI, ?>},T, de Journel, n. 159. 1 De resurred., 15, P. G., VI, 1004; de Journei, n. 170. ^ Lib. eccles.dogmat.,$, P. Z., LVIII, 984. de Journel, n. 2225. 9 Ad complendum argumentum Traditionis cf. de Journel, n.n. 216, 217, 21 8 Indicis theolog.

848. Thesis 2a : Homo constituitur corpore et anima, quae ita uniuntur ut anima intellectiva sit per se et Essentialiter humani corporis forma.

De fide est ex C. Vzennensz (1^11-12) : " Porro do6lnnam omnem, seu positionem temere asserentem, aut vertentem in dubium quod substantia animae rationalis, seu intelleclivse, vere ac per se humani corporis non sit forma, velut erroneam ac veritati catholicae inimicam fidei, praedi6lo sacro approbante concilio reprobamus : definientes... quod quisquis deinceps asserere, defendere, seu tenere pertinaciter praesumpserit, quod anima rationalis seu intelle6liva non sit forma corporis humani per se et essentialiter, tanquam haereticus sit censendus"^ — Do6lrinam Patrum de unione corporis et animae Scholastici per theoriam de materia et forma explicarunt, docendo animam esse formam substantialem corporis humani. Quem loquendi modum suum fecit C. Viennensey cujus mentem exponere necesse est.

In hac definitione tria dire6le includuntur : (a) animam humanam q^sq formam corporis humani seu substantialiter corpori uniri, sicut forma materiae unitur, non autem tantummodo sicut motor mobili; ideoque corpori communicare suum esse, unam cum eo naturam constituens; (b) et quidem per se, id est non per aliud, non mediante aliquo alio principio sensitivo aut vegetativo, aut mediatore plastico, sed dire6le, immediate per seipsam; (c) essentialiter^ nempe per suam essentiam (non vero per aliquam facultatem 2, aut operationum conscientiam 3, vel accidentalem influxum), ita ut essentia animae vere eliciat a6liones non solum intelle6luales, sed etiam sensitivas et vegetativas simul cum corpore cui unitur ; secus enim non servaretur

' Denzing., n. 481 (409). Quam definitionem confirmavit C. Lateranense V (15 12- 151 7), ap. Denzing., n. 738 (621).

' Quod docebat P. J, Olivi, a C. Viennensi damnatus, asserens nempe animam rationalem informare corpus non per se, sed per facultates sensitivas et vegetativas. Quam opinionem impugnat Scotus, in opusc. De rerum principio^ q. 9- 1 1 , ostendens ex ei logice sequi tres esse in homine formas, ideoque tres animas.

3 Ita Rosmini, qui hanc propositionem enuntiavit a Leone XIII damnatam : •* Unio animae et corporis proprie consistit in immanenti perceptione, qud subjedlum intuens ideam, affirmat sensibile, postquam in hac ejus essentiam intuitum fuerit. " Denzing., n. 1914 (1759). Theol Dogm. II. — 17

unitas humanae naturae : non enim haberetur unum et idem subje6lum sentiens simul et intelligens, sed animal vivum accidentaliter alicui principio intelle6livo unitum.

849. Corollarium. Ex quo sequitur unicam esse animam in homine, nec admitti posse trichotormam^ vi cujus homo tribus substantiis componitur, spi}'itu, animd et corpore^ prout docuerunt, diversimode tamen, post Graecos philosophos, Philo, Apollinaris, Protestantes nonnulli, et GUntherus ^. Qui error definitione Viennensi attingitur : nam si anima intelle6lualis sit forma corporis, eo ipso est principium omnis vitse, sensfas et motus corporis, nec proinde datur anima sensitiva vel vegetativa ab intelle6luali distin6la. Hinc Pius IX (in Ep. ad Ep. Wratislaw. 30 apr. 1860) declaravit do(?trin^ Giintheri " laedi catholicam sententiam ac do6lrinam de homine, qui corpore et anima ita absolvatur, ut anima eaque rationalis sit vera, per se, atque immediata corporis forma ".

850. Controversia de mente C. Viennensis. Haec apud omnes catholicos certa sunt. Certum est pariter C. Viennense noluisse thomisticum systema definire contra Scotistas. Libere igitur controvertitur utrum anima sit forma corporeitatis^ id est, det corpori non tantum ut sit corpus vivum et humanum, sed ut sit ens et corpus in a6lu (quod dicunt Thomistse); an sit forma corporis in suo esse jam constituti prioritate naturae. De qua controversia lege Philosophos.

Rernanet tamen dubium circa Concilii mentem^ Juxta Card. Ziglia7'a^ Concilium definivit animam esse formam corporis sensu

'^ NonnuUi voluerunt trichotomiam biblicis argumentis probare, iis locis videlicet ubi distindtio fit inter animam (vj^u/t^) et spiritwn (TrvEUfj-x). Animadvertimus imprimis non exquirendam esse in Scriptura scientificam Psychologiae expositionem, sed modum loquendi communiter hac de re usurpatum. Hoc autem posito, quandoque haec duo vocabula eumdem sensum prae se ferunt, ut, v. g., quando B. Virgo dixit : " Magnificat anima mea Dominum, et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo " {Luc^ I, 46-47); hinc etiam exhalare anitnam et emittere spiritum idem significanl. Quandoque etiam anima designat principaliter principium inferioris vitae, seu vitae naturalis, spiritus autem principium superioris seu supernaturalis vitae (/ Cor.^ II, 14-15» XV, 46); non sunt igitur duae animse realiter distindtae, sed duo status, seu duo aspe6lus unius ejusdemque anirase. Cf. Pesch, n. 110-116; Schleusner, Lexicon in N. Test.^ vocibus 7iv£ujjLa et <|^u)^if^; Vacant, apud Vigouroux, Dicflion. de la Bible^ voce Ame, I, pp. 454, 458.

• Cf. Zigliara, de Mente C. Vieitnensis, n. 129 sq. ; Palniieri, de Deo Creante^ th. 26, et Append.j p. 769; Mazzella, n. 601 sq. ; Lahousse, Psychol.y n. 606; Pesch, n. t^^ sq.; Vacant, Constit. du Vatican^ vol. I, n. 236 sq.

strifle scholasttco, ita ut anima uniatur corpori sicut forma unitui materiae primae, ideoque sit forma corporeitatis^ corpori suum esse tribuens. Juxta Palmieri^ qui, cum modernis atomistis, putat corpus hominis esse aggregatum quoddam e variis atomis compositum, Concilium tria tantum definivit, nempe unitatem principii vitae in homine, — principium hoc unicum esse ipsum principium intellectivum, — hoc autem intelledlivum principium uniri cum corpore non per accidens, non ad modum motoris, non alio mediante, sed tanquam formam ipsius per se et essentiahter; non autem declaravit animam esse formam corporeitatis corpori tribuens formaliter ipsum esse corporis Nostri non est litem dirimere; putamus tamen Concilium noluisse definire quaestionem mere philosophicam, proindeque opinionem Palmieri, salva fide, defendi posse'.

851, De mente S. Thomce. Angelicus Dodlor certe docuit sententiam quae thomistica dicitur; ait enim : " Unde dicendum est quod.nuUa alia forma substantiahs est in homine nisi sola anima intelle6liva, et quod ipsa sicut virtute continet animam sensitivam et nutritivam, ita virtute continet omnes inferiores formas, et facit ipsa sola quidquid imperfe6tiores formae in aliis faciunt "'. Quod probat sequenti argumento : si praeter animam intelle6livam, praeexisteret quaecumque alia forma substantialis in homine, sequeretur quod anima non daret esse simpliciter, quod non esset forma substantialis, et quod per adventum animae non esset generatio simpliciter, neque per ejus recessum corruptio simpliciter, sed solum secundum quid; atqui haec omnia sunt manifeste falsa, Et alibi^ addit : " Una enim et eadem forma est per essentiam, per quam homo est ens a6tu, et per quam est corpus, et per quam est vivum, et per quam est animal, et per quam est homo ".

IV. De propagatione generis humani, seu de orlu singulorum hominum^

852. Humani generis propagationem et singulorum hominum ortum describit Traditio, Scripturse innixa. Corpus singulorum hominum per ge^ierationern propagari nulli dubium est; sed quaestio est quoniodo anima oriatur. Praetermissis veterum Philosophorum erroribus, qui putabant animam vel esse emanationem a Deo, vel substantiam

"" Sum. theol.y I, q. 76, a. 4; cf. C. Gent., 1. II, c. 58; de Spirit. creat.^ q. un. , a. y, De animd, I. II, (i€i. i.

^ Cf. S. Thomas, I, q. 118; Palmieri, th. 28; MazzeUa, n. 548 sq.; Hurter, n. 313 sq.; Lahousse, Psychol., n. 660 sq.; A. Vacant, op. cit., n. 220 sq.

a caelo delapsam, 1° breviter exponemus praecipua systemata quae inter Christianos viguerunt; 2^ do6lrinam cathoiicam proponemus.

853. 1° Antiquata systemata. (A) Origenistce et Friscillia?iista docuerunt prceexistentiam animarum^ videlicet : animas per se spiritus incorporeos esse et ab initio omnes a Deo creatas : in poenam autem suse defedtionis, in corporibus inclusas fuisse.

(a) Quse opinio ut hceretica damnata est a C. Constantinop., oecum. V, an. 553 (can. r) : " Si quis fabulosam animarum praeexistentiam, et quae ex illa consequitur, monstruosam restitutionem asseruerit, A. S." '. Quod jam reprobaverat Leo M.'' (b) Et meritoj nam talis opinio non tantum omni fundamento caret in Scriptura, sed etiam dodlrinae circa originale peccatum adversatur, juxta quam homines, antequam nascantur, peccaverunt quidem in Adamo, non autem proprid voluntate. (c) Hanc vero opinionem sanae philosophiaeesse contrariam sic ostendit S. Thomas^ : animae human?e naturale est corpori uniri, cum sit forma corporis, ita ut sine corpore existens connaturalem non habeat perfedlionem; atqui non decebat ut Deus ab imperfe^tis suum opus inchoaret : non enim fecithominem sine manu, aut sine pede, quae sunt naturales partes hominis; ergo multo minus fecit animam sine corpore.

854- (B) Juxta Traducianismum, anima humana de substantia parentum producitur : juxta quosdam, ex ipso semine corporaH, juxta ahos dire6te ab anima parentum : quod ultimum systema vocatur etiam ge?ieratianismus. Quam opinionem tenuerunt nonnuUi Ecclesise Patres, Tertutlia?ius, RufinuSy S. Augustinus dubitative tamen^ S. Fulgentius. Recentiori setate nonnulh Protestantes, et pauci Cathohci, ut Klee et Her;/ies, eam professi sunt putantes sic facilius explicari originale peccatum. Niliilominus hanc opinionem jam reprobaverat Anastasius //, haereticam vocans sententiam dicentium a parentibusanimas tradi ex semine^.

Generatianismoaffinis est sententia qua Fi-oscha?n?ner^ cum paucisaliis putabatanimamab ipsis parentibus creari, per vim pecuHa-

^ Denzing"., n. 187 prior. edit. Eumdem errorem damnavit Vigilius ap. Denzing., (nov. ed.), n. 203.

^ Scribit enim ad Ilieronymum qui creatianismum invi(5le docebat (ep. 166, n. 25, P. Z., XXXIII, 731) : *' Unde illa de novarum animarum creatioue sententia, si hanc fidem fundatissimam (peccati originalis) non oppugnat, sit *^t mea; si oppugnat, non sit tua. " Igitur et ipse hanc do(5lrinam libenter amplexus fuisset si intellexisset hanc posse cum do(flrina peccati originalis conciliari. Cf. Tixeront, II, 477-478.

^ Ueber den Ursprting der menschlichen Seele.

rem sibi a Deo inditam; qiiae opinio a Pio IX reprobata fuit in Brevi ad Archiep. Monac. Gravissimas, ii Dec. 1862'. Reprobata est etiam hsec sententia Rosmini'' : *' Non repugnat ut anima humana generatione multiplicetur, ita ut concipiatur eam ab imperfedlo, nempe a gradu sensitivo, ad perfedtum, nempe ad gradum intellectivum, procedere ".

855. 2° Thesis : Communis et vera sententia est animas humanas a Deo creari quando corporibus infunduntur^.

(A) Nullus ScripturcB textus diserte et evidenter nostram sententiam demonstrat. NonnuUi tamen Patres argumentum desumunt ex his verbis4 : " Revertatur pulvis in terram suam, unde erat : et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illlum"; quem in locum scribit 5. HieronymusS : " Ex quo satis ridendi sunt qui putant animas cum corporibus seri et non a Deo, sed a corporum parentibus generari. Cum enim caro revertatur in terram et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum : manifestum est Deum patrem esse animarum, non homines ".

856. (B) Patres autem et theologi coinmuniter docent animas immediate a Deo creari. (a) Licet pauci inter Patres contrarium docuerint, et quidam alii dubii haeserint^ plerique tamen nostram sententiam diserte docuerunt. Ita, inter alios, Laclantius, S. Ambrosius^ S. Hie7'onyimis, S, HilariuSy S. Gregorius Nas.y S. Cyrillus Alex.^. — Ut pauca afferamus exempla, legitur in Const. Apostol. (V, 7) : '* Qui in utero hominem ex exiguo semine format, et animam ex non ente creans ipsi indit... idem et omnes homines ad vitam revocabit"7. Opposita sententia a nonnullis inter haereses aut fabulas annumeratur; sic Theodoretus ait^ :

' Ibi enim dicitur : '* Cum enim alius ejus liber de animaruin origine fuisset damnatus., non solum se minime submisit, verum etiam non extimuit eumdem «rrorem in his etiam libris denuo docere *' {A(fles Poniijicanx citJs dans t Enry' dique^ Paris, 1865, p. 420).

3 Hic autem non expendimus quo instanti anima infundatur. Antiqui putabantid fieri paucis hebdomadis post conceptionem (S. Thom., I, q. 118, a. 2); raoderni probabiliter tradunt id fieri in ipso conceptionis momento.

• P. Z., VII, 73; X, 358; XIV, 366; P. (7., XXVII, 552; LXXVII, 22, etc t P. G., I, 850, Journel, 1232.— ^ Hcereti:.f:J> , V, 9; P.G., LXXXITI, 478,

*' Ecclesia divinis verbis obtemperans, horum (haereticorum) do6lrinam summopere detestaturet aliorum quoque fabulas aversatur : divinae vero Scripturae fidem praebens animam dicit una cum corpore creari, non quae ex seminis materi^ causam habeat creationis, sed quae au6loris voluntate post corporis existat formationem ".

(b) Breviter et accurate Patrum do6lrinam Petrus Lom~ bardus contrahit : " Catholica Ecclesia animas docet in corporibus infundi et infundendo creari " ^. 6". Thomas, post relatas tres sententias, generatianisniumy prceexistentianismum et creatianisinum^ addit^ : " Quae quidem opiniones^ quamvis aliquo tempore sustinerentur, et quae earum esset verior in dubium verteretur (ut patet ex Augustino in decimo super Genesim ad Htteram, et in hbris quos scripsit de origine animae); tamen primae duae postmodum judicio Ecclesiae sunt damnatae et tertia approbata ". Quod ceteri Scholastici approbant.

(c) Nec aliter locuti sunt, dat^ opportunitate, R. Pontifices; ita Benedi6lus Xlly inter errores quos rejiciendos Armenis praescripsit, illum recenset '* quod anima humana filii propagetur ab anima patris sui, sicut corpus a corpore " ; et in Episcoporum responso legitur : •* Hic error quod anima hominis propagetur ab anima patris sui sicut corpus a corpore... semper fuit excommUnicatus in Ecclesi^ Armenorum, et maledi6lus sit"3. Habemus igitur consensum utriusque Ecclesiae, occidentalis et orientalis, a quo temerarium esset recedere.

857. (C) Ratione thesis confirmatur4. Si enim animae hominum a parentibus trahantur, vel a corpore, vel ab animS. trahuntur; atqui neutrum dici potest; non prius, quia principium intelleflivum in homine est principium transcendens materiam; atqui quod materiam trancendit non potest ex semine materiali generari ; nec posterius^ nam anima infantis non potest creari ab anima parentum, cum virtus creativa soli Dco competat, nec est emanatio ex anim^

parentum,cum anima sit substantia simplex, partium expers, ex qua proinde nil detrahi potest; ergo animae non a parentibus trahuntur, sed a Deo creantur.

Attamen parentes re6le dicuntur generare hominem. Cum enim homo sit compositum substantiale ex animci et corpore, qui a6lione su^ efficit ut tale compositum existere incipiat, et quidem ex propria substantia, re6te dicitur hominem generare. Atqui parentes e sua substantia producunt corpus ita dispositum ut ei, vi legis naturalis a Deo positae, infusio animae necessario sequatur. Et sane eodem jure parentes hominem generare dicuntur quo homicida, corpori vulnus letale inflie^ens, occidit hominem.

858. Coroilarium. Ex his omnibus sequitur quanta sit hominis dignitas : (A) ex niodo quo fuit conditus; siquidem (a) ultimo loco creatus fuit, ita ut ceterae creaturse ad ipsum tanquam ad finem (intermedium) referantur : " Ut ingressuro in civitatem aliquam rege, operse pretium est prsemitti satellites aliosque omnes, ut bene adornata regia rex in eam adveniat : simili modo Deus nunc quasi regem et principem aliquem rebus terrenis praefe6lurus prius omnem hunc ornatum fabricavit, et tandem iispraeficiendum hominemproduxit, declarans fa6lis istis quanto honore animal hoc prosequatur" '. (b) Nec sine consilio et dehberatione conditus fuit : " O rem admirandam I Sol creatur nulla deliberatione praecedente eodemque pa6}:o caelum, quibus duobus nihil esse par creatis in rebus potest... Solius ad hominis fabricationem creator ille universitatis rerum quadam cum consideratione accedit "^ (c) Unde non solo nutu, sed Dei speciah' interventu creatus fuit, ut esset typus futuri Christi : *' Quodcumque enim Hmus exprimebatur, Christus cogitabatur homo futurus *' ^.

(B) Ex ejus ad mufidum relatione : homo enim videtur esse centrum mundi visibilis, fJiixpoxoff(jLo<;, seu mundus abdreviatus, quippe qui habeat commune esse cum minerahbus, vivere cum plantis, sentire cum animalibus, intelligere cum Angelis, et sit veluti vinculum quo mundus materiahs cum spirituah conjungitur. Hinc a Patribus consideratur utvicarius universae naturae visibihs relate ad Deum, et sacerdos per quem sine fine creaturae Deum laudant.

(C) Ex ejus naturdy quae corpore simul et anima constituitur. Jamvero elegantiam et admirabilem corporis humani stru6luram

^ S. Chrysostomus, In Gen., hom. 8, n. 2, P. G.^ \A\, 71. Alia testimonia lege apud Petavium, de Opif. sex dier.y . II, c. i; Hurter, n. 324.

■ Cf. Greg;. Nyss., de opif. hominis, c. 3 sq.,/*. G., XLIV, 135; Lactantius, de opif. Dei;S. Bonaventura, Breviloq., p. II, c. 10.

certatimPatres, Philosophi et Poetjepraedicaverunt Anima autem tum simplicitate sua, tum intelle(5tu et voluntate libera, quibus gaudet, est imago Dei. Hinc eleganter scribit Ambrosius^ : " Fugiamus ergo haec mala, et exaltemus animam nostram ad illam imaginem Dei et similitudinem, Fuga malorum similitudo Dei est, et virtutibus imago Dei acquiritur ".

Art. II. De Hominis elevatione ad statum supernaturalem^

Cum Deo placuerit hominem non solum dotibus naturalibus ornare, sed etiam supernaturalibus^ remanet ut ejus elevationem ad ordinem supernaturalem exponamus. Quia vero protcparentibus concessa sunt dona tumproprie supernaturalia^ tum prceternaturalia^ de utrisque successive agemus, pra^habitis tamen quibusdam notionibus de ordine naturali et supernaturali,

§ I. Pr^vi^ notiones ad ordinem supernaturalem

SPECTANTES ^.

Tria sunt declaranda : 1° notio ordinis naturalis et supernaturalis; 2° varii status in quibiis homo constitui potuit relate ad suum finem; 3° errores circa ordi?iem supernaturalem,

I. De notione ordinis naturalis et supernaturalis,

Duo exponemus : 1° quid sit naturale et supernaturale, 2° quid ordo naturalis et supernaturalis.

I ° De naturali et supernaturali,

Declarabimus quid sit natura^ quid fiaturale^ quid supernaturale.

' Do<5trina hujus articuli intime connedlitur cum dodlrini de gratia et gloria In altero volumine exponenda. Hinc quidam audtoreshaec tria simul complectiintur sub nomine AnthropologicB supernaturalis.

Cf. Ripalda, de Ente supernaiurali^ 1. I, disp. I; Schrader, de Triplici trdine; Scheeben, Dogmatik, § 158; Wilhelm-Scannell, Manual 0/ Cath. theology, § 136; Palmieri, th. 30-35; Mazzella, n. 662 sq. ; Abbe de Broglie, Conferences sur la vie surnaturelUy Paris, 1889; J. V. Bainvel, Nature et surnafurel^, Paris, Beauchesne, 1905 p. 1-77; L. Labauche, IJ IIomme\ Paris, Bloud, 191 1, p. 7-18. — Maxime etiam profuerunt notse quas libenter nobis tradidit A. Verriele, theologiae professor in Seminario Parisiensi.